ความหมายของสันติภาพ : หน้า 20/133

การอธิบายคำว่า “สันติภาพ” ท่านเจ้าคุณพระราชวรมุนีให้ความเห็น เกี่ยวกับคำว่า “สันติภาพ” ทั้งในแง่ลบ และแง่บวก ในแง่ลบท่านเห็นว่า “ไม่มี สันติภาพเพราะความขัดแย้ง” ซึ่งเป็น ความขัดแย้งที่เกิดจากตัวเรา ตลอดไปจน ถึงระหว่างประเทศ จึงเป็นผลทำให้ เกิดปัญหาที่ใหญ่ที่สุดของความขัดแย้ง คือ “สงคราม” ในแง่บวก ภาวะที่มี สันติภาพมีความหมายว่า อยู่ร่วมกันได้ ด้วยดี ด้วยความสงบ ปราศจากการ ขัดแย้ง เป็นการช่วยเหลือร่วมมือซึ่งกัน และกัน “ตัวการสำคัญ - ทำไมมนุษย์จึง ขัดแย้งกัน เราก็มามองดูหลักธรรม ตัว การก็คือว่า เพราะมันมีความเอาตัวตน เป็นหลัก ศัพท์ทางพระก็เรียกว่า มีกิเลส ที่มีตัวตนเป็นศูนย์กลาง กิเลสที่มีตัวตน เป็นศูนย์กลาง แสดงออกมา ๓ ด้าน คือ หนึ่ง ความปรารถนาต้องการผล ประโยชน์ส่วนตัว (ตัณหา) สอง ความ ต้องการให้ตัวยิ่งใหญ่ ต้องการมีอำนาจ เหนือผู้อื่น ต้องการครอบงำเขา (มานะ) และสาม ความยึดมั่นในความคิดของ ตัวเอง (ทิฐิ)” การใช้พุทธธรรมในการแก้ปัญหา ความขัดแย้งของมนุษย์ในกลุ่มย่อย ก็ดี กลุ่มใหญ่ก็ดี ต้องแก้ที่ตัวตัณหา มานะ ทิฐิ นี้ ด้วยการกำจัดหรือไม่ให้ การสนับสนุน ไม่ส่งเสริมการยึดถือตัวตน ในทางจริยธรรมฝ่ายบวก เราจะเห็นว่า หลักการประสานประโยชน์ การช่วย เหลือร่วมมือซึ่งกันและกัน จะช่วยสร้าง สันติภาพให้ถาวรได้ “ทีนี้ฝ่ายบวก ก็มีจริยธรรมที่เป็น สากล เขาเคยพูดถึงจริยธรรมสากลมา หลายปีแล้วนะ แต่จริยธรรมสากล ในที่นั้น อาจจะไม่เหมือนกับในที่นี้ จริยธรรมสากลก็หมายความถึง การ ประพฤติดีงามที่ต้องถือเป็นเรื่องสม่ำ เสมอกัน เช่นว่า การปฏิบัติต่อมนุษย์ ด้วยคุณธรรมความเมตตา เมื่อเมตตา ต่อมนุษย์ ทุกคนที่เป็นมนุษย์ เราก็ ปฏิบัติด้วยเมตตาเหมือนกันหมด ทีนี้ เราจะเห็นได้ว่า มันมีจริยธรรมที่ไม่ สากล ที่เป็นปัญหาที่ทำให้กระทบ กระเทือนต่อสันติภาพของโลกซึ่งมี อยู่มาก เช่น อย่างพวกที่ถือว่า เอ้อ.... เราเมตตา เมตตาของเราในหมู่คนนับถือ ศาสนาเดียวกัน หรือคนกลุ่มเดียวกัน อย่างนี้ ถ้าหากพวกนี้เราต้องช่วย แต่ ถ้านอกพวกแล้ว ช่วยไม่ได้” พระพุทธศาสนาของเราที เวทีรา เห็นว่า มีจริยธรรมที่เป็นสากล แท้จริง เพราะเราจะว่ากันไปตาม สภาวะความจริง ฉะนั้นจริยธรรม แบบนี้ จึงถือได้ว่าเป็นจริยธรรมที่ เกื้อกูลต่อสันติภาพ ด้วยไม่แยกขน ชั้น แต่จะเหมาะสมกับคนทุกคน ทุกหมู่เหล่า ซึ่งเป็นเครื่องเกื้อกูล สันติภาพโดยอาศัยหลักพระพุทธ ศาสนา ประการฉะนี้ การเผยแผ่พุทธจริยธรรมออก ไปสร้างสันติภาพ หลักธรรมนำสันติภาพ ต้องเป็น หลักธรรมที่ไม่ทำให้เกิดความรู้สึกว่า เกื้อกูลเฉพาะหมูคน ถ้าจะต้องการ ให้เป็นที่ยอมรับ และเป็นสิ่งสร้างสันติ ภาพ ต้องทำให้เป็นสากล ไม่ไปรบกวน ทิฐิ กิเลสพื้นฐานของคน จนทำให้เกิด ปะทะกัน เพราะเมื่อเผยแผ่ออกไป จะมี สัญลักษณ์เกิดขึ้น สิ่งนี้จะเป็นตัวเสริม กัลยาณมิตรนี้คือ คุณสมบัติของ พระพุทธเจ้า กัลยาณมิตรจึงต้อง เป็นผู้ดำเนินตาม ปฏิปทาของพระพุทธเจ้า Kalyanamitra.org ๑๗