การอดทนต่อคน : หน้า 88/133

พุทธพจน์ กัลยาณมิตรวิษณุ สมุหวิญญ ผู้ขุดรากเหง้าแห่งหายนะเหตุทั้งหลาย พระพุทธภาษิต ครหกลหาทีน่ ค่าแปล มูล ขันติ ขันติโก ผู้อดทน ชื่อว่า ย่อมจุดเสียได้ ซึ่งรากเหง้าแห่งหายนะเหตุทั้งหลาย มีการติเตียนกัน และการทะเลาะกัน เป็นต้น คําอธิบายขยายความ ทนเบื่อ....ทนบ่น....ทนคน แสนยากที่จะทน คนบางคนอุตส่าห์ทนได้สารพัดเรื่อง แต่พอ มาถึงเรื่องคนกลับทนกันไม่ค่อยไหว เป็นเพราะ อะไร ฉันที่จริงคนก็คือคน ที่ว่ามานี้หมายถึงคน มีกิเลสทั่ว ๆ ไปมิใช่พระอรหันตเจ้า แม้แต่พ่อแม่ เราก็เป็นคน พี่น้องเราก็เป็นคน ผู้ร่วมงานส่วนใหญ่ ก็เป็นคน ไหน ๆ เราหนีคนไม่พ้นแล้วก็จำต้อง.... ทน...กันไป ข้อสำคัญ เราจะหาวิธี “ทนคน” ได้อย่างไร เราต้องจำแนกออกมาดูให้ชัด ๆ ก่อนว่า คนที่ เราต้องทนมีใครบ้าง นับตั้งแต่แม่คุณจนถึง คุณแม่....หรือพ่อคุณจนถึงคุณพ่อ ยังแถมลูกบังเกิด เกล้า เจ้านาย ลูกน้อง เพื่อนร่วมงาน กับเพื่อน ร่วมทาง ถ้าเราไม่วางแนวคิดให้ดี ๆ รับรองว่า ทนไม่ ได้ เพราะไม่ได้ทน วิธีที่จะ “ทนคน” ให้ได้ เราจะต้องนึกถึง พระคุณของคนทุกคนที่ช่วยเราให้รอดชีวิตอยู่ได้ ทั้งผู้มีพระคุณโดยตรงเช่นพ่อแม่ หรือผู้มีพระคุณ โดยอ้อม เช่น ผู้สร้างถนนหนทาง สาธารณูปโภค ชาวไร่ ชาวนา ครู นายแพทย์ ทหาร ตำรวจ และ บุคคลที่บริการสังคมในอาชีพอื่น ๆ อีกมากมาย เมื่อเราได้คิด เราคงจะคิดได้ว่า เรามิอาจมีชีวิต อยู่คนเดียวในโลกนี้ได้ เราต้องพึ่งพาอาศัยซึ่งกัน และกัน ว่าก็ว่าคนเราดีกัน ดีกว่า โกรธกัน เพราะ มิตรสิบคนก็ป้องกันศัตรูเพียงคนเดียวมิได้ ทะเลาะ กันไปก็ไม่มีประโยชน์อันใด แต่ถ้าคิดจนขนาดนี้ แล้ว ยังทนไม่ค่อยได้ ก็ต้องรีบฝึกนั่งสมาธิ หัดแผ่ เมตตาไปยังสรรพสัตว์ผู้เป็นเพื่อนทุกข์ เกิด แก่ เจ็บ ตาย ฝึกนิสัยของเราให้เคยชินกับการ “ให้อภัย” คิดเสียว่าผู้ที่ล่วงเกินเรานั้น เป็นผู้น่าสงสาร ถูกความ ทุกข์มันบีบคั้น จนต้องแสดงกิริยาวาจาหยาบคาย ออกมา เราไม่ควรถือสาหาความเก็บมาเป็นอารมณ์ ทำให้เสียเวลาที่จะสร้างบุญสร้างบารมีไปเปล่า ๆ ซึ่ง เวลานั้นเป็นสิ่งเดียวที่สูญหายไปพร้อมกับชีวิตของเรา จึงควรใช้เวลาในแต่ละอนุวินาทีให้ได้ประโยชน์สูงสุด คือ ทุก ๆ อนุวินาทีที่ผ่านไปต้องเป็นบุญล้วน ๆ ไม่มี บาปไม่มีโทษเข้ามาเจือปนเลยแม้แต่อนุวินาทีเดียว หากเราคิดได้เช่นนี้ เราจะมีเป้าหมายชีวิต เรา จะสามารถ “ทนคนได้ทุกคน” ได้ทุกที ทุกที่ ทุกสถานการณ์ และ ได้ตรัส บุคคลเช่นนี้แหละ ที่พระบรมศาสดาสัมมา สัมพุทธเจ้า ผู้เป็นดวงตาของโลก สรรเสริญไว้ว่า “เป็นผู้อดทน ซึ่งขุดรากเหง้าแห่ง หายนะเหตุทั้งหลาย” ได้อย่างสมบูรณ์ Kalyanamitra.org ๘๕