ธรรมะในชีวิตมนุษย์ : หน้า 31/133

๒๘ ในสังคมของมนุษย์ทุกแห่ง เป็นกฎ จักรวาลซึ่งจะต้องมีอยู่ชั่วกัปชั่วกัลป์ มีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อชีวิต และ “ธรรมะ” มีอยู่ทั่วไปทุกหนทุกแห่ง ยังเป็นตัวกำหนดบทบาทหน้าที่ของ ผู้ที่จะมาเป็นพระพุทธเจ้าอีกด้วย บทบาทหน้าที่นั้นก็คือ การเป็นผู้ค้นหา “ธรรมะ” ให้พบ ฟื้นฟู และดำรงรักษา “ธรรมะ” ให้เกิดมีขึ้นมาใหม่ให้จงได้ นี่คือความหมายของคำว่า “ธรรมะ” ที่ให้ไว้ในตอนท้ายของฉบับที่แล้ว “ธรรมะ” ไม่ได้เน้นหลักจริยธรรม แต่ เน้นความคิดอย่างหนึ่งที่ติดแน่น ประจำตัวมนุษย์ทุก ๆ คน นั่นก็คือ ความคิดที่เกี่ยวกับชีวิต และทุกสิ่ง ทุกอย่างที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับชีวิต “ธรรมะ” ไม่ใช่เรื่องของพระเจ้า นางริส เดวิดส์ ว่าไว้อย่างนี้ แล้วก็ ยกคำเด่น ๆ ของแต่ละศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ เป็นคำรวบยอดความหมาย ซึ่งถือได้ว่าเป็นกุญแจกุมความสำคัญ ที่จะทำให้เราได้เข้าถึงแก่นศาสนา ลัทธิ ดังต่อไปนี้ คือ และความเชื่อนั้น “ธรรมะ”, “เต๋า”, “อนังเก” (ความจำเป็น), "อกาธอน” (ความดี) คำสำคัญเหล่านี้ มีอยู่ในพุทธศาสนา ลัทธิเต๋าของจีน และปรัชญาของกรีก ล้วนเป็นคำที่แสดง ให้เห็นถึงสติปัญญาและภูมิธรรมของ มนุษย์สมัยก่อน ที่พยายามค้นหาสิ่งที่ อยู่เหนือธรรมชาติ หรือสิ่งที่อยู่เหนือ ระเบียบกฎเกณฑ์ของสิ่งต่าง ๆ เป็นสติ ปัญญาและภูมิธรรมที่สำคัญ และมั่นคง ถาวรกว่าแนวความคิดเรื่องอำนาจคุ้ม ครองของพระเจ้า ผู้แปลขอเสริมว่า พระเจ้าในที่นี้ มิได้จำกัดอยู่ที่พระเจ้าใน คริสต์ศาสนา แต่หมายถึงพระเจ้าโดย ทั่ว ๆ ไป แล้วนางริส เดวิดส์ ก็ได้หวนกลับ มาพูดถึงอัตถสาลินี และธัมมทปทัฏฐ กถา เล่ม ๑ ที่แปล "ธรรมะ" ว่านิส สัตตนิชชีวตา, เหตุ, และคุณ เธอเรียก นิสสัตตนิชชีวตา ว่า “แบบแผนอันเป็น ทฤษฎีของความไม่เป็นสัตว์ ไม่เป็น บุคคล” เหตุ “แบบแผนอันเป็นทฤษฎี ของทุกสิ่งซึ่งจะต้องมาจากเหตุ” และ คุณ “แบบแผนอันเป็นกฎศีลธรรม “ธรรมะ” เป็น “แบบแผนของความคิด” นั่นคือ การมี “ธรรมะ” ทำให้ชีวิตมี คุณค่า ทำให้เราสามารถตั้งอุดมการณ์ และดำเนินชีวิตไปตามแนวนั้นได้ คศ. ๑๙๑๖ เอช. เบ็คห์ นักปราชญ์ ชาวเยอรมัน ได้เห็นพ้องกับคนอื่น ๆ ว่า “ธรรมะ” มีความหมายหลายหลาก และการตีความให้ตรงกับเป้าหมายที่ แท้จริงของ “ธรรมะ” นั้นไม่ใช่เรื่องง่าย แท้ที่จริงแล้ว ไม่มีคำเหมาะเจาะใน ภาษาตะวันตกที่จะใช้แปล “ธรรมะ” ตามทัศนะของชาวพุทธเลยได้เลย แล้ว เขาก็กล่าวไว้อย่างน่าฟังในหนังสือ BUDDHISMUS (๑๙๑๖) ว่า “ธรรมะ” หมายถึงธรรมชาติของ วัตถุที่เราจับต้องสัมผัสได้ และพระ พุทธเจ้าทรงจัดให้ธรรมชาติส่วนนี้ เป็นส่วนหนึ่งของกฎจักรวาล เราชาว ตะวันตกมักเห็นว่า กฎธรรมชาตินี้ เป็นเรื่องที่ฟังดูแปลก ๆ สำหรับเรา อันที่จริงแล้ว"ธรรมะ" คือความจริงที่ ซ่อนอยู่ในจิตใจและวัตถุทุกชนิด (ซึ่ง ชาวพุทธเห็นว่าหาแก่นสารมิได้) “ธรรมะ” เป็นสิ่งที่กระจ่างแจ้งแล้วใน พระหทัยของพระพุทธเจ้า และใน ดวงใจของชาวพุทธ เป็นแก่นแท้ของ ชีวิตจิตใจอันสูงส่ง ซึ่งพระพุทธองค์ ทรงเห็นแล้วด้วยการเจริญภาวนาจึง ประวัติผู้แปลและเรียบเรียง อรุณลักษณ์ ไชยนันทน์ สำเร็จการศึกษาปริญญาตรี จากคณะอักษรศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๒๓ ปัจจุบันกำลังศึกษาปริญญาโท สาขาวิชาภาษาอังกฤษ (วรรณคดี) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แปลและเรียบเรียงจาก DHAMMA WESTERN ACADEMIC AND SINHALESE BUDDHIST INTERPRETATIONS A STUDY OF RELIGIOUS CONCEPT วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอกของ จอห์น รอส คาร์เตอร์ เสนอต่อ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐอเมริกา ค.ศ. ๑๙๗๒ สำเร็จ เอช. เบ็คห์ เห็นว่า การเจริญ ภาวนาของชาวพุทธ เป็นการบรรจบ กันระหว่างแนวความคิดที่สำคัญสอง ประการของตะวันตก นั่นคือแนวความ คิดเรื่อง กฎธรรมชาติ และ กฎศีลธรรม (อ่านต่อฉบับหน้า) Kalyanamitra.org