การดับของร้อนในพุทธศาสนา : หน้า 18/112

พระเจ้าพิมพิสาร ที่จะสำเร็จเป็น หลักฐานจะทำเป็นประการใด เมื่อ สอดส่องด้วยพระปรีชาญาณก็ทราบ หลักฐานว่า จะต้องไปทรมานชฎิล เหล่านั้นให้มาเลื่อมใสในลัทธิของ เราก่อน เมื่อมาเลื่อมใสในลัทธิทาง พุทธศาสนาแน่แท้แล้วเราจะพาชล เหล่านั้นไปเฝ้าพระเจ้าพิมพิสาร แล้ว ให้ชฎิลเหล่านี้ปฏิญาณตัวว่าเป็นลูก ศิษย์ของเรา ถ้าไม่เช่นนั้นชนชาว เมืองราชคฤห์ก็จะพากันตระหนก ตกใจสนเท่ห์สงสัยว่า พระสมณโคดม จะเป็นใหญ่กว่าหรือว่าพวกชฎิลของ เราเป็นใหญ่กว่าเป็นประการใดแล้ว ไม่ตกลงกัน เมื่อมหาชนทั้งหลาย สนเท่ห์เช่นนั้น ก็ให้ปุราณชฎิลนั้น แหละปฏิญาณตัวว่าเป็นศิษย์พระ สมณโคดมบรมครู ให้เหาะขึ้นไป ในอากาศแล้วกลับลงมากราบพระ บรมศาสดา ๓ ครั้ง แล้วปฏิญาณ ตนว่าเป็นศิษย์พระบรมครูทีเดียว เมื่อชฏิลประกาศตัวเช่นนั้นแล้ว พระเจ้าพิมพิสารทั้งราชบริพารของ พระเจ้าพิมพิสารก็พร้อมใจกันเชื่อถือ แน่นอนมั่นหมายในพระสมณโคดม บรมครู พระองค์ก็ทรงตรัสเทศนา แก่บริษัทที่มาประชุมพร้อมกันได้ ๑๒ นหุต เมื่อพระองค์ทรงตรัสเทศนา จบลง ในกาลครั้งนั้นราชบริพาร ของพระเจ้าพิมพิสารทั้งหมด ปรากฏ ว่าได้สำเร็จมรรคผล ๑๑ นหุต เหลือ อีกนหุตหนึ่งได้ตั้งอยู่ในพระไตร สรณาคมณ์ แล้วพระเจ้าพิมพิสาร 66 เหมือนมนุษย์ในโลกนี้ คนมั่งมีเขาก็เหนียว ง คนมั่งมีไปรวมกัน อุทิศราชอุทยานของพระองค์ชื่อว่า เวฬุวัน สวนไม้ไผ่ให้แก่พระโคดม บรมครู ตั้งเป็นสังฆกาวาสอยู่ใน เวฬุวนาราม มอบให้เป็นสิทธิ์ทีเดียว พุทธศาสนาก็ตั้งมั่นในเมืองราชคฤห์ เพราะเหตุนี้ เพราะฉะนั้นเราได้ฟังอาทิตต ปริยายสูตรว่าด้วยของร้อนในเวลา วันนี้ เป็นธรรมอันพระองค์ใช้ดับของ ร้อน ของร้อนต้องดับของร้อนมัน จึงจะถูกเงื่อนถูกสายกัน ดับของร้อน ได้อย่างไร ความร้อนน่ะ ไฟราคะ ไฟโทสะ ไฟโมหะ ชาติ ความเกิด คนยากจนมันก็เหนี่ยวรั้ง ชรา ความแก่ มรณะ ความตาย โศก คนยากคนจนไปรวมกัน นักเลงสุรามันก็เหนียว ร้งนักเลงสุราไปรวมกัน ความแห้งใจ ปริเทวะ ความพิไร รำพันเพ้อ ทุกข์ ความไม่สบายกาย โทมนัส ความเสียใจ อุปยาส ความคับแค้นใจ ดังนี้เป็นผล ร้อนด้วย ราคะ โทสะ โมหะ นั้นสำคัญนัก อันนี้จะแก้ไขวันนี้ว่า เกิดมาจากไหน ราคะ โทสะ โมหะ เกิดมาจากจัก บ้าง รูปบ้าง ความรู้ ทางจักขุบ้าง ความสัมผัสทางจักขุ บ้าง มันเกิดมาทางนี้ต้องแก้ไขทางนี้ แก้ไขทางอื่นไม่ได้ ต้องแก้ไขทางตา ลิ้น กาย ใจ ไม่ให้ยินดี ยินร้ายในรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์ ที่มากระทบถูกต้อง อายตนะทั้ง 5 นั้น ให้ทำใจให้หยุด หยุดเสียอันเดียวเท่านั้นดับหมด พอหยุดได้เสียก็เบื่อหน่าย เบื่อหน่าย ในรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์ เบื่อหน่ายในทางความรู้ หู จมูก ๖ ๑๖ กัลยาณมิตร กุมภาพันธ์ ๒๕๓๖