คุณค่าของศิลปวัฒนธรรมไทย : หน้า 40/128

มัดหมี่ กระเป๋าย่านลิเพา เครื่องถมเงิน ถมทอง มีชื่อเสียง โด่งดังไปทั่วโลก ชาวต่างประเทศต่างอัศจรรย์ในผลงานลิบ สานศิลปวัฒนธรรมของชาติเหล่านี้ ซึ่งล้วนแล้วแต่เกิดจาก ขิมือชองชาวนาที่มีมือถือเคียว แบกคันไถ นับว่าสมเด็จ พระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงมีสายพระเนตรแหลมคม ทรงพระวิริยะอุตสาหะขึกฝนเจียระไนเพชรเม็ดงามในท้อง นาท้องไร่ ให้เป็นที่ประจักษ์แก่สายตาของชาวโลก ทรง พิสูจน์ให้โลกรู้ว่าคุณค่าและมือของคนอยู่ที่ผลงานอย่างแท้ จริง ชาวนาไทยจึงมิได้ทำหน้าที่เพียงผลิตอาหารเลี้ยงชีวิต พลเมืองโลกเท่านั้น แต่ยังทำหน้าที่ผดุงรักษาสืบทอดมรดก ทางคีลปวัฒนธรรมของแผ่นดินเอาไว้ด้วย สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทรงเชื่อมั่น ในความสามารถของคนไทยที่เป็นชาวนาชาวไร่ว่ามี “สายใย ช่าง" อยู่ในตัว และทรงเลือกลูกชาวนาชาวไร่ที่ยากจนมีลูก หลายคน โดยทรงคัดเลือกคนที่ไม่ใช่เป็นแรงงานหลักของ ครอบครัวมาขิกงานศิลปาชีพ ทรงกำหนดให้แต่ละคนเรียน อาชีพต่างๆ โดยทรงพิจารณาจากสภาพครอบครัว ท้องถิ่น และวัสดุในท้องถิ่นที่จะนำมาประกอบอาชีพ ซึ่งส่วนใหญ่ นักเรียนศิลปาชีพเลือกเรียนตามที่ทรงจัดให้ เพราะเขามี ขวัญและกำลังใจ เชื่อมั่นในพระองค์ท่าน โครงการศิลปา ชีพเหล่านี้ได้กระจายอยู่ตามพระตำหนักต่างๆ ทั่วทั้งภาค แต่โครงการหลักอยู่ที่ศูนย์ศิลปาชีพบางไทร ในที่ดินทรัพย์ สินส่วนพระมหากษัตริย์มีเนื้อที่ประมาณ ๓๐๐ ไร่เศษ ตั้ง อยู่ริมส่งแม่น้ำเจ้าพระยา โดยแบ่งเนื้อที่ออกเป็น ๓ ส่วน ส่วนที่หนึ่ง หมู่บ้านเกษตรกร ซึ่งเป็นชุมชนขนาด ย่อม มีเรือนไทยปลูกเรียงรายอยู่ประมาณ ๒๐หลัง สำหรับ เป็นที่พักอาศัยของราษฎรที่มาจากจังหวัดต่างๆ และเป็นผู้ ที่มีที่ดินทำกินของตน ใกล้กับชุมชนเกษตรกรก็จะมีสำนัก สงฆ์ เพราะมีพระราชดำริจะให้ชาวบ้านได้รับการพัฒนาทั้ง อาชีพและจิตใจ ส่วนที่สอง เป็นศูนย์ชิก รายรอบด้วยสวนวรรณคดี เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวที่มาชมโครงการศิลปาชีพ ซึ่งมีทั้ง โรงขิกอบรมเครื่องยนต์ ช่างไม้ จักสาน สานผักตบชวา เครื่องหนัง เครื่องสานย่านลิเพาและหวายไทย ตัดเย็บเสื้อ ผ้า และทอผ้าไหม เป็นต้น งานที่ได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวชาวต่างประ เทศมากก็คือ การนำผักตบชวาขึ้นมาจากแม่น้ำลำคลอง เอามาตากให้แห้ง รีดเป็นเส้น แล้วนำมาสานผลิตเป็นของ ที่ระลึก เครื่องใช้ต่างๆ หรือนำมาหมักเป็นปุ๋ยธรรมชาติ เป็นการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ตรงจุดและถูกวิธี นอกจาก ทำให้น้ำในแม่น้ำ คลองใสสะอาดแล้ว ยังเป็นการนำวัสดุ เหลือใช้มาประดิษฐ์ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ส่วนที่สาม เป็นสวนพฤกษชาติ โดยนำพันธุ์ไม้ต่างๆ ที่หายากมาปลูกเพื่อความร่มรื่น และสงวนรักษาพันธุ์ไม้ไทย เอาไว้ งานศิลปาชีพพิเศษ ซึ่งเกิดขึ้นจากพระมหากรุณาธิ- คุณของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้ส่งผล ต่อชีวิตความเป็นอยู่ของราษฎร และการสืบสานมรดกทาง ศิลปวัฒนธรรมอย่างมหาศาล จนอาจกล่าวได้ว่า มูลนิธิส่ง เสริมศิลปาชีพนี้ คือแหล่งผดุงรักษามรดกทางด้านศิลป ฒนธรรมของชาติอย่างแท้จริง โดยสืบสานวัฒนธรรมวิถี ชีวิตแบบไทยที่มีความเรียบง่าย แต่แฝงด้วยศิลปะที่งดงาม ดำรงอยู่ท่ามกลางการถ้อยทีถ้อยอาศัยธรรมชาติ ใช้ชีวิต อย่างผู้ที่มีความเจริญแล้วทั้งชีวิตและจิตใจ คือดำรงชีวิต ด้วยการสร้างสรรค์ปั้นแต่งธรรมชาติ มากกว่าจะนําเอา ทรัพยากรธรรมชาติมาล้างผลาญทำลาย ไม่คุ้มค่ากับประ กัลยาณมิตร ๓๘ สิงหาคม ๒๕๓๙