การตั้งชื่อและบายศรีสู่ขวัญ : หน้า 73/128

ที แล้วเอ่ยชื่อเด็กเป็นมงคล พร้อมกับเห่กล่อม ให้ศีลให้พร แล้วจัดบายศรีสู่ขวัญ ดังปรากฏ ตอนตั้งชื่อพลายแก้ว ดังนี้ “แล้วเร่งรัดจัดแจงแต่งบายศรี เงินทองของดีมาผูกให้ กล้วยน่า ว่าแตงกวาเอามาใส่ ธูปทียนดอกไม้มีหลายพรรณ จัดแจงแขกนั่งเป็นวงกัน พงศ์พันธุ์พร้อมอยู่ทั่งปูย่า ยกบายศรีแล้วโห่ขึ้นสามลา เวียนแว่นไปมาโห่เอาชัย” (หอพระสมุดแห่งชาติ, ๒๕๑๐ : ๑;) ค่า อวยพรกล่อมเด็กที่เราท่านเคยได้ยิน บ่อยๆ ในการท่า บายศรีสู่ขวัญตั้งชื่อเด็กก็ดี เอาเด็กลงเปลก็ดี มักใช้จากบทเสภา ขุนช้าง ขุนแผน ตอน ท่า ขวัญพลายแก้วนั่นเอง “ศรีศรีวันนี้กบติแล้ว เชิญขวัญพลายแก้วอย่าไปไหน ขวัญมาอยู่สกายให้สบายใจ ชมช้างม้าข้าไททั้งเงินทอง สิงหาคม ๒๕๓๙ ขวัญเอยเจ้ามาเถิดพ่อมา อย่าเที่ยวล่ากะเกณฑ์ตระเวนท่อง มาชมพวงแก้วแล้วพวงทอง ข้าวของเหลือหลายสบายใจ ครั้นแล้วจึงโห่อีกสามที่ ดับอัคดีโบกควันเจิมพักตร์ให้ ให้ชันบายนหมื่นปีไป มีชัยชา นะสวัสดี" (หอพระสมุดแห่งชาติ, ๒๕๑๐ : ๙) ครั้นบุตรมีอายุครบหนึ่งเดือน หรือสาม เดือน จะกำหนดโกนผมไฟ บิดามารดาจะบอก ญาติให้มาช่วยในงานมงคลโกนผมไฟ มีการ ท่า บายศรี และท่า ขวัญกันอีกครั้งหนึ่ง ถือเป็น งานใหญ่กว่าครั้ง เมื่อเกิดครบ ๓ วัน ดังปรา กฏดังนี้ ๓ “สามเดือน โกนหัวให้ลูกชาย ญาติกาทั้งหลายท่า ขวัญให้ (หอพระสมุดแห่งชาติ, ๒๕๑๐ : ๑๐ธ:X?) ปู่ย่าตายาย ญาติพี่น้อง และผู้ที่มาช่วย งาน อาจจะให้เงินหรือสิ่งของเพื่อทำ ขวัญเด็ก กัลยาณมิตร