พระเจ้าวิเทหราชและกิ้งก่า : หน้า 111/128

ความเดิม- พระเจ้าวิเทหราชเสด็จไปชมอุทยานพร้อมด้วยมโหสถและเาราชบริพาร ขณะ นั้นมีกิ้งก่าตัวหนึ่งลงจากต้นไม้มาหมอบอยู่ที่พระบาทของพระองค์ ทรงไต่ถามมโหสถ มโหสถกราบทูลว่ากิ้งก่าลงมาถวายบังคม ทำให้ทรงพอพระทัยพระราชทานรางวัล แก่กิ้งก่าตัวนั้นด้วยการสั่งให้พ่อครัวน่า เนื้อไปให้กิ้งก่ากินทุกวัน แต่มีอยู่วันหนึ่งเป็น วันพระ พ่อครัวไม่มีเนื้อให้ จึงเอาทองกากะนึกหนึ่งไปคลองคอกิ้งก่า ทำให้กิ้งก่า ลำพองใจ เมื่อพระราชาเสด็จมาก็ไปทำความเคารพเหมือนเช่นเคย ทำให้พระเจ้า วิเทหราชทรงกริ้วมาก กาพย์ฉบัง ©๖ 1หมือนคำไมโหลถบุๆไฉน ฤๅว่าอย่างไร พระองค์นั้นทรงประทาน เจ้าปราชญ์ผู้ชาญ ทูล ไปให้แจ้งคดี ภูบาลให้ทรัพย์มากมี คนใช้ทูล ไปทันที ว่าวันอัฎรมี โดยทีศประตทั้งสี่ นอกพระบุรี ทังลาไม่มีเลยนา ภูมิให้เป็นรางวัล คนไม่ซื้อขายทังลา ช้าบาทนี้นา แก่เจ้ามโหลถนักธรรม - ร้จบครบครัน จึงเอาทองผูกกัน สารพันแก้ งปริศนา เอาด้ายร้อยเช้าโดยพลัน ผูกคอให้ทัน ครั้นแล้วฎบาลแานท้า ให้จับกิ้งก่า ทรงธรรมจงทราบวาที อย่าช้าฆ่าให้บรรลัย สมเด็จวิเทหภูมิ ได้ทังคดี มโหลถบุมารนั้น ไซร้ กราบทูลท้าวไท พันปีนึกในวิญญา อย่าได้ท้าโพยโบยดี มโหลถโอรลนี้นา เปรียบเหมือนพุทธา ช้าแต่ลมเด็จพันปี โปรดเกล้าเกดี ช่างมา จดเดียรัจฉาน ทันเป็นสัตว์เดียรัจฉาม สิงหาคม ๒๕๓๙ 0 กัลยาณมตร