ความสำคัญของศีล 5 : หน้า 17/132

ทำไมจึงห้ามฆ่าสัตว์? คำตอบก็คือ สิ่งที่เรารักที่สุดในชีวิตของเรา คือ ตัวเราเอง ซึ่งรวมตั้งแต่มือ นิ้ว แขน ขา อวัยวะในร่างกายทั้งหมดที่เป็นตัวของเรา ไม่มีใครรักอย่างอื่นยิ่งกว่าชีวิต ของตัวเอง เพราะฉะนั้น นอกจากเราแล้ว คนอื่นเขารักชีวิตของตัวเองไหม? ช้าง ม้า วัว ควาย มันรักชีวิตของตัวเองไหม? รัก! มันบอกหรือเปล่า? เปล่า แต่เวลามีใครจะมาทำร้ายมัน มันเผ่นอ้าวเลย เพราะฉะนั้น แม้มันไม่ได้บอกออกมาเป็นคำพูด แต่ท่าทางมันบอกว่า ช้าง ม้า วัว ควาย มันก็รักชีวิตของมันเอง เพราะฉะนั้น จึงเป็นปกติของธรรมชาติว่า ใครๆ ก็ต้องไม่ฆ่าใคร เพราะใครๆ ก็รักชีวิตของตนเองทั้งนั้น ศีลข้อที่ ๑ จึงเกิดขึ้นมาว่า ห้ามฆ่า ทำไมจึงห้ามลักทรัพย์? ก็ต้องถามว่า ชีวิตอยู่ได้ด้วยอะไร? ชีวิตอยู่ได้ด้วยปัจจัย ๔ หรือ ถ้าใช้ศัพท์ ง่ายๆ คือ ชีวิตอยู่ได้ด้วยสมบัติ ไม่มีข้าวปลาอาหาร เรามีชีวิตอยู่ได้ไหม? ไม่ได้ ไม่มีเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม เรามีชีวิตอยู่ได้ไหม? ไม่ได้ ไม่มีบ้าน ไม่มียารักษาโรค เรามีชีวิตอยู่ได้ไหม? ไม่ได้ เพราะฉะนั้น โดยย่อแล้ว ปัจจัย ๔ นี้คือ สมบัติในการเลี้ยงชีวิต ทีนี้ ถ้าสมบัติของเรา ถูกลัก ถูกขโมย ถูกโกงไป ยังไม่ถึงกับต้องฆ่าแกงกันให้ ตายหรอก แต่เราก็ขาดแคลนแทบตายทีเดียว เพราะแค่ทำงานแล้ว เงินเดือนไม่ขึ้น ก็ย่ำแย่แล้ว ยิ่งถ้าถูกลดเงินเดือน ยัง ไม่ต้องโกง ก็แทบตายทีเดียว เพราะฉะนั้น ศีลข้อที่ ๒ จึงตามมา เพราะปกติของทุกชีวิตอยู่ได้ด้วยสมบัติ ใครๆ ก็ต้องไม่โกงของใคร ทำไมจึงห้ามประพฤติผิดในกาม? แม้ว่าจะไม่มีใครมาฆ่า ไม่มีใครลักขโมยสมบัติ แต่ถ้ามีคนมาพรากเอาของ รักไป ซึ่งของรักของมนุษย์ก็ไม่เกินลูก ภรรยาหรือสามี มันทุกข์ทรมานเจ็บเข้าไปใน อก อยากจะตายเสียให้รู้แล้วรู้รอดไป มันตายทั้งเป็น เพราะว่าใครๆ ก็รักลูก ภรรยาหรือสามี และของรักของตัวเองทั้งนั้น สามัญสำนึก จึงเตือนตัวเองว่า ใครๆ ก็ต้องไม่ประพฤติผิดในกาม นี้คือความสำคัญของศีลข้อ ทําไมจึงห้ามโกหก? เพราะการไม่โกหกคือเครื่องหมายของความจริงใจต่อกัน ถึงแม้ความรักที่มีให้ลูกรัก ภรรยารัก สามีรัก มากมายมหาศาลแค่ไหน แต่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงชี้ให้เห็นว่า ปัญหาอาชญากรรมหรือ ปัญหามีคนถูกฆ่าตาย ที่เกิดขึ้นในบ้านเมือง นั้น ก็มาจากการได้ฆ่า สัตว์เล็ก สัตว์น้อยจน เคย ด้วยอุปนิสัยที่ฆ่า จนคุ้น ฆ่าจนเป็นปกติ วันหนึ่งเกิดขัดแย้งกับ ใครขึ้นมา ก็ตัดสินใจฆ่า คนไปตามความคุ้นเคย กับการฆ่าชีวิตนั่นเอง กัลยาณมิตร มิถุนายน ๒๕๔๓ - ๑๕