การรับรู้ทุกข์ในชีวิต : หน้า 119/132

John Sam Let's look at our daily life or daily work. There are always problems to face. No matter how big or small the problem, we have to solve them. But before solving a problem. We first have to recognize the problem. Then we can find out its cause and solution. Therefore, the awareness of suffering in our life is as important as the recognition of problems in our various situations. If people don't accept that existence is Dukkha or suffering, they will never try a way to reach true happiness, thus undergo suffering. All thing change even a happy condition in your life, it's never permanent. It changes sooner or later. When it changes, it produces suffering. : Your analogy is quite vivid, Sam, I'm getting a better understanding about Buddhism. By the way, what's the second explanation? : it's the problem of translation. Actually, the Pali word 'Dukkha' in ordinary usage means 'suffering," 'pain', 'sorrow' or 'misery' which is opposite of the Pali word 'Sukkha' meaning 'happiness', 'satisfaction', 'comfort' or 'ease'. But the word 'Dukkha' Known as the First Noble Truth has a more profound philosophical meaning of 'imperfection', 'impermanence', 'emptiness' or 'insubstantiality'. John : Do you mean that the Pali term “Dukkha' has greater meaning than the English word 'suffering'? Sam : That's correct. It's difficult to find an English word to embrace the whole concept of the word 'Dukkha' as the First Noble Truth. John : it's the problem of translation, I see. Sam : That's why I prefer to use a dual term : Dukkha - suffering. John All right. I'll remember that the Pali term 'Dukkha' as the First Noble Truth, has deeper meaning than the English word 'suffering'. ลองมาดูเรื่องในชีวิตหรือการงานประจำวันของเราก็ได้ เราต้องประสบปัญหาอยู่เรื่อย ไม่ว่าจะเป็นปัญหาใหญ่ หรือปัญหาเล็กน้อย เราก็ต้องแก้ไข แต่ก่อนที่เราจะหา วิธีแก้ไขที่ถูกต้องเหมาะสม ขั้นแรก เราจะต้องยอมรับ เสียก่อนว่า มีปัญหา มิฉะนั้นเราก็จะไม่หาสาเหตุของ ปัญหา และไม่หาวิธีแก้ไข เพราะฉะนั้น การรับรู้ว่า ชีวิตเป็นทุกข์ย่อมมีความ สำคัญเท่ากับการยอมรับปัญหาที่เกิดขึ้นในสถานการณ์ ต่าง ๆ ถ้าคนเราไม่ยอมรับว่า การมีชีวิตเป็นทุกข์ ก็ย่อม จะไม่พยายามขวนขวายหาหนทางไปสู่ความสุขที่แท้ จริงแล้วก็ต้องผจญทุกข์อยู่ร่ำไป ถึงแม้ว่า คนเราอาจจะ ได้ประสบสุขบ้าง แต่ก็ไม่จีรังยั่งยืน วันเวลาแห่งความ สุขนั้นย่อมเปลี่ยนแปลงไปไม่ช้าก็เร็ว เมื่อความเปลี่ยน แปลงเกิดขึ้น ย่อมก่อให้เกิดความระทมทุกข์ จอห์น : คำอุปมาของคุณชัดเจนดีมาก แซม ผมชักเข้าใจ พระพุทธศาสนาดีขึ้นแล้ว แล้วคำอธิบายแบบที่สองล่ะครับ แชม : เป็นปัญหาของการแปลครับ อันที่จริงคำว่า “ทุกข์” ใน ภาษาบาลี ที่ใช้กันตามธรรมดา ก็แปลว่า “suffering”, “pain”, “Sorrow” หรือ “misery” ซึ่งตรงข้ามกับคำว่า “สุข” ซึ่งแปลว่า “happiness”, “satisfaction”, “cornfort หรือ “ease” แต่คำว่า “ทุกข์” ในอริยสัจ ข้อที่ ๑ นี้ มีความหมาย ในเชิงปรัชญาลึกซึ้งกว่า (คำภาษาอังกฤษดังกล่าวแล้ว) มาก คือแปลว่า “ไม่สมบูรณ์” “ไม่เที่ยงแท้" “สุญญตา” “ไม่มีแก่นสาร จอห์น : คุณหมายความว่า คำว่า “ทุกข์” ในภาษาบาลี ให้ ความหมายกว้างขวางกว่าคำว่า suffering ในภาษา อังกฤษใช่ไหมครับ? แซม จอห์น : แซม : : ถูกแล้วครับ เป็นเรื่องยากที่จะหาคำศัพท์ภาษาอังกฤษ ที่ให้ความหมายได้กว้างขวางเท่ากับคำว่า "ทุกข์" ใน อริยสัจ ข้อแรก เป็นปัญหาเรื่องการแปล ผมเข้าใจ เพราะเหตุนี้ ผมจึงชอบใช้สองคำควบกันไป คือ ทุกข์ - suffering จอห์น : ตกลงครับ ผมจะจำไว้ว่า คำว่า “ทุกข์” ที่หมายถึง Sam : Definitely. As a matter of fact, the concept of Dukkha may be viewed in three ways : แชม (1) Dukkha as ordinary suffering, (2) Dukkha as produced by change (3) Dukkha as conditioned states. (be continued) อริยสัจ ข้อแรกนั้น มีความหมายลึกซึ้งกว่า คำว่า “suffering” ในภาษาอังกฤษ : ใช่แล้วครับ อันที่จริงความหมายของคำว่าทุกข์นั้น อาจ พิจารณาได้ ๓ ลักษณะ คือ (๑) ทุกข์ตามธรรมดา (ทุกข์ประจำ) (๒) ทุกข์ ซึ่งเกิดจากความเปลี่ยนแปลง (๓) ทุกข์ ซึ่งเป็นสภาวะแห่งเงื่อนไข (ยังมีต่อ) กัลยาณมิตร มิถุนายน ๒๕๕๓ ๑๑๗