การปราบพญานาคในพระพุทธศาสนา : หน้า 56/132

สามารถปราบพญานาคของชฎิลได้ เมื่อเข้ามายังเมือง โกสัมพี่ชาวบ้านได้นำสุรามาถวายท่าน เมื่อฉันแล้วเมา ควบคุมตัวเองไม่ได้ ไม่ยำเกรงแม้พระบรมศาสดา สู้ไม่ ได้แม้กับงูน้ำ พระพุทธองค์ทรงถือเหตุนั้นบัญญัติห้าม ภิกษุฉันสุรา อีกเรื่องหนึ่งพระองค์ทรงบัญญัติห้ามพระ ภิกษุฉันเนื้องู เพราะพญานาคชื่อสุปัสสะกราบทูลขอต่อ พระผู้มีพระภาคเจ้า พระภิกษุถูกงูกัดตาย มีพระภิกษุเข้าไปสู่ป่ารูปหนึ่งไม่ทันระวังใน ขณะเดินถูกงูพิษกัดตาย ภิกษุทั้งหลายเข้าเฝ้ากราบทูล พระผู้มีพระภาคเจ้า พระพุทธองค์ทรงตรัสว่าภิกษุรูป นั้นไม่ได้แผ่เมตตาให้กับบรรดางูทั้งหลาย แล้วทรง แสดงบทแผ่เมตตาให้กับภิกษุทั้งหลายไว้ใช้ป้องกัน ตนเองเมื่อเข้าสู่ป่า ในบทสวดเจ็ดตำนานของพระภิกษุ ก็มีกล่าวไว้ในบท ขันธะปะริตตะคาถา ถอดความเป็น ภาษาไทยได้ ดังนี้ คาถาแผ่เมตตากันงูกัด พระพุทธเจ้ามีพระคุณหาประมาณมิได้ พระธรรมมีพระคุณหาประมาณมิได้ พระสงฆ์มีพระคุณหาประมาณมิได้ แต่สัตว์เลื้อยคลานทั้งหลาย คือ แมงป่อง ตะขาบ แมงมุม ตุ๊กแก หนู มีคุณพอประมาณ ความ รักษาอันเราทำแล้ว ความป้องกันอันเราทำแล้ว ขอฝูง สัตว์ทั้งหลายจงถอยกลับไปเถิด เรานั้นขอนมัสการแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า ขอ นมัสการแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้ง ๒ พระองค์ ปราบนาค ครั้งแรกที่พระพุทธองค์ทรงปราบพญานาคคือ ที่โรงบูชาไฟของอุรุเวลกัสสปะ ได้จับนาคใส่ลงในบาตร แสดงแก่ชฎิลในวันรุ่งขึ้น พระมัชฌันติกเถระ ทรมานพญานาคอารวาฬ ที่แคว้นกัสมีรคันธาระ แล้วแสดงธรรมให้ฟัง สุมนสามเณรต่อสู้กับปัณนะกะนาคราชเพื่อนำ น้ำจากสระอโนดาษมาปรุงยาให้พระอนุรุธทะผู้เป็น เรากับพญางูตระกูลวิรูปักขะ จงมีเมตตาต่อกัน เรากับพญางูตระกูลเอราปถะ จงมีเมตตาต่อกัน เรากับพญางูตระกูลฉัพยาปุตตะ จึงมีเมตตา อุปัชฌาย์ พระมหาโมคคัลลานะทรมานนันโทปนันท ต่อกัน นาคราชจนยอมแพ้ ขอถึงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่ ระลึกอันสูงสุดของชีวิต เรากับพญางูตระกูลกัณหาโคตมกะ จึงมีเมตตา พระสาคตะ ทรมานพญานาคของชฎิลจนยอม ต่อกัน แพ้ เรากับฝูงสัตว์ที่ไม่มีเท้า จงมีเมตตาต่อกัน เรากับฝูงสัตว์ ๒ เท้า จงมีเมตตาต่อกัน เรากับฝูงสัตว์ ๔ เท้า จงมีเมตตาต่อกัน เรากับฝูงสัตว์มีเท้ามาก จงมีเมตตาต่อกัน สัตว์ไม่มีเท้า อย่าได้เบียดเบียนเรา สัตว์ ๒ เท้า อย่าได้เบียดเบียนเรา สัตว์ ๔ เท้า อย่าได้เบียดเบียนเรา สัตว์มีเท้ามาก อย่าได้เบียดเบียนเรา และสัตว์ที่เกิดแล้วยังมีชีวิตทั้งมวลทุกหมู่เหล่า จงประสบความเจริญ อย่าได้พบเห็นสิ่งลามก สักน้อยหนึ่งเลย. ๕๔ | กัลยาณมิตร มิถุนายน ๒๕๔๓ ผู้อาศัยศีลเจริญอริยมรรคเหมือนนาคอาศัย ขุนเขา พระพุทธองค์ทรงตรัสไว้ใน นาคสูตร พระ สุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค เปรียบเทียบ การเจริญเติบโตของนาคกับความเจริญในธรรมให้เห็น เป็นลำดับไป ดังนี้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกนาคอาศัยขุนเขา ชื่อหิมวันต์ มีกายเติบโต มีกำลัง ครั้นมีกายเติบโต มี กำลังที่ขุนเขานั้นแล้วย่อมลงสู่บึงน้อย ครั้นลงสู่บึงน้อย แล้ว ย่อมลงสู่บึงใหญ่ ครั้นลงสู่บึงใหญ่แล้ว ย่อมลงสู่