การเจริญเติบโตของนาคและความสัมพันธ์กับมนุษย์ : หน้า 57/132

แม่น้ำน้อย ครั้นลงสู่แม่น้ำน้อยแล้ว ย่อมลงสู่แม่น้ำใหญ่ ครั้นลงสู่แม่น้ำใหญ่แล้ว ย่อมลงสู่มหาสมุทรสาคร นาค พวกนั้นย่อมถึงความโตใหญ่ทางกายในมหาสมุทรสาคร นั้น แม้ฉันใด ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีลแล้ว เจริญอริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ กระทำให้มากซึ่งอริยมรรคอัน ประกอบด้วยองค์ ๘ ย่อมถึงความเป็น วรรณะงาม มีความสุขมาก จึงมีความปรารถนาว่าเมื่อ ตายแล้วขอถึงความเป็นสหายของนาค เมื่อตายแล้วก็ ไปบังเกิดเป็นนาค ดังเรื่องราวที่มาในจัมเปยยชาดก กล่าวถึงพระโพธิสัตว์ เกิดเป็นพระราชา บำเพ็ญบุญกุศลเพราะอยากได้สมบัตินาค เมื่อละโลกไปแล้วได้เกิดเป็นจัมเปยย ใหญ่ไพบูลย์ในธรรมทั้งหลาย ฉันนั้น เหมือนกัน พระพุทธเจ้าและพระอรหันต์ สาวกเคยเกิดเป็นนาค ในระหว่างการบำเพ็ญบารมีของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและเหล่าสาวกมี หลายพระชาติที่พระพุทธองค์ได้ถือกำเนิด ในอัตภาพนาค เช่น บำเพ็ญศีลบารมี เป็นพระภูริทัตนาคราช บำเพ็ญตบะเพื่อ ให้เกิดเป็นมนุษย์ สมัยเป็นจัมเปยยนาคราช สมัยเป็นมหาทัททรนาคราช และสมัยเป็น สังขปาลนาคราช ส่วนพระสาวกที่เคยเกิด เป็นนาค คือ พระมหาโมคคัลลานะ เป็นนาคสุ โภคะ น้องชายพระภูริทัตนาคราช พระสารีบุตร เป็นนาคสุทัสสนะ พี่ชายพระภูริทัตนาคราช เป็นพญาวรุณ นาคราช เป็นปัณฑรกะนาค พระราหุล เป็นปาลิตะนาคราช เป็นปฐวินทรนาคราช 66 นาคราช ในนาคพิภพ บังเกิดความ เสียใจที่เป็นเดรัจฉานคิดจะฆ่าตัวตาย แต่เมื่อแปลงร่างเป็นคนแวดล้อมไปด้วย นางนาคกัญญาทั้งหลาย และสมบัติ อันเป็นทิพย์ทั้งปวงแล้วเลยเพลิดเพลินใน กามคุณ ต่อมาจึงหาทางกลับมาเกิดเป็น เรื่องราวในสังขปาลชาดกก็มี เพราะเหตุแห่งการไม่ มนุษย์อีกด้วยการเพ็ญตบะ ได้บรรลุธรรมเมื่ออยู่ เรื่องราวในทำนองเดียวกัน ตอนเป็น ในอัตภาพนาคนี่แหละ มนุษย์ก็อยากเป็นนาค พอเกิดเป็นนาค ที่ทำให้นาคทั้งหลาย แล้วอยากเกิดเป็นมนุษย์ เต็มที ต้องการเกิดมาเป็น ในอุโปสถสูตร ได้กล่าวถึงเหตุ ปัจจัยที่ทำให้นาครักษาอุโบสถและสละ มนุษย์เพื่อที่จะได้มี กายยอมตายไม่ยอมล่วงละเมิดศีล โอกาสสร้างบารมีอย่าง สามารถบำเพ็ญตบะได้ไว้ว่า เพราะมี ความคิดว่าเมื่อก่อนสมัยเป็นมนุษย์ทำ กุศลกรรมและอกุศลกรรมไว้ด้วย กาย วาจา ใจ เมื่อตายแล้วมาเป็นนาค ถ้า วันนี้ประพฤติสุจริตด้วยกาย วาจา ใจ ตายแล้วจะได้ไปสวรรค์ นี้เป็นเหตุแห่ง การบำเพ็ญตบะ พระสัปปกเถระ เป็นสัปปกนาค พระนางพิมพาเถรี เป็นนางนาคกัญญาสุมนา เทวีของพระภูริทัตนาคราช พระนางอุบลวรรณาเถรี เป็นนางอัจจิมุขี น้อง สาวพระภูริทัตนาคราช เป็นนางนาควิมลา ตามตำราพระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ได้ กล่าวไว้ว่า บางคนในโลกนี้ได้ยินว่า นาคมีอายุยืน มี 99 แต่มีบางท่านไปเกิดเป็นนาค เพราะความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ก็มี เช่น อดีตชาติของพระราหุล มีดาบส ๒ รูป เหาะมาจาก หิมพานต์ ได้รับการบำรุงอุปัฏฐากจากมานพ ๒ คนๆ ละรูป ดาบสรูปหนึ่งมักร้อน ชอบแหวกมหาสมุทรไป พักร้อนในภพของปฐวินทรนาคราช เวลาอนุโมทนาก็ กล่าวว่า ขอสมบัติท่านจงสำเร็จดังภพปฐวินทรนาคราช มานพนั้นก็ตั้งจิตไว้ในภพนาคราช ดาบสอีกรูปหนึ่งไป กัลยาณมิตร มิถุนายน ๒๕๔๓ | ๕๕