โพธินาถเจดีย์ : หน้า 23/108

อย่างมีความสุข หันหลังเดินจากไป อดไม่ได้ที่จะหันกลับ ไปมอง เห็นกางเกงก้นขาดเป็นวงของเขารู้สึกขำแกมเอ็นดู เขาเดินหิ้วขวดน้ำตัวเอียงไปข้างหนึ่งอย่างพออกพอใจ พุทธสถาน โพธินาถเจดีย์ คณะของเราออกจากจัตุรัสดูระบาร์เมื่อเวลาบ่ายสาม โมงกว่าแล้ว เดินทางจากเมืองบักตะปูร์ย้อนกลับเข้าไปใน ตัวเมืองกาฐมาณฑุ ผ่านสนามบินตรีภูวัน และย่านการค้า มาถึงศาสนสถานของชาวพุทธ คือ โพธินาถเจดีย์ (Bodhnath) ตั้งอยู่ทางตะวันออกของหุบเขา มีอาคารบ้านเรือนสีสดใส รายล้อมอยู่โดยรอบ องค์เจดีย์ทรงระฆังคว่ำ เป็นมูลดินพูน ขึ้นไปมีสีขาวขนาดใหญ่ เหนือขึ้นไปเป็นภาพของดวงตา เห็นธรรมมีให้เห็นทั้ง ๔ ด้าน เหนือภาพดวงตาขึ้นไปเป็น ยอดของเจดีย์แหลม ที่คนไทยเรียกว่าปล้องไฉน รอบฐาน เจดีย์แห่งนี้มีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ ๑๐๘ องค์ ซุ้มคูหา เป็นที่ตั้งของกงล้อภาวนา คณะของเราเมื่อไปถึง ก็เดินเวียนประทักษิณถวายความเคารพต่อพระ สัมมาสัมพุทธเจ้า ขณะเดียวกันก็หมุนกงล้อนี้ไปด้วย มีโอกาสได้เรียนถามอาจารย์ ดร.บรรจบ บรรณรุจิ ภายหลังว่า กงล้อนี้มีความหมายว่าอย่างไร อาจารย์บรรจบได้กรุณาอธิบายว่า “กงล้อนี้เรียกว่า ๑๔๗ คูหา กาลจักร ลักษณะล้อวงกลมเป็นตัวแทนของสอง โพธินาถเจดีย์ (Bodhnath) มากเหมือนคืนก่อน แต่ การที่ได้สวมเสื้อแขนยาว อีกสักตัวหนึ่งก็จะทำให้เรา อุ่นสบายขึ้น คณะของเรา เข้าพักที่โรงแรมเชอร์ปาร์ เด็กนักเรียนชั้นประถมในเครื่องแบบ ไกด์ของเราเล่าให้ฟังว่า อย่าง เดิมหมายธรรมจักร คือวงล้อธรรม ทิเบตเอาไปทำ เรียกว่ากาลจักร คือ วงล้อแห่งกาลเวลา นั่นก็หมายถึงว่า สรรพสิ่งทุกอย่างในโลกนี้ เป็นลักษณะการอธิบาย ปฏิจจสมุปบาทในแง่ของธรรมเป็นตัวเลื่อนไหล ไม่หยุดนิ่ง จะหมุนเวียนไปอย่างนี้ มีเกิด มีดับ มีเกิด มีดับ อย่างนี้อยู่ ตลอดเวลา นั่นแหละเป็นตัวสอนธรรมะขั้นสูง คือหลัก ไตรลักษณ์ให้แก่เรา ขณะที่หมุนวงล้อเขาจะภาวนาว่า โอม มณีปัทเม หุม เป็นภาษาสันสฤกต แปลว่า โอ ! แก้วมณีอยู่ในดอกบัว ซึ่งความหมายก็คือ มณี หมายถึงตัว ปัญญา ดอกบัวนั้นหมายถึง ครรภธาตุ คือ ที่อยู่ของพุทธะ เพราะฉะนั้นดอกบัวเป็นที่สถิตของปัญญาที่สว่างไสวดุจ ต้องหลั่งน้ำตาด้วยปีติใจ ...... เชอร์ปาเป็นชื่อชนเผ่าหนึ่งของเนปาลที่มีความชำนาญใน เรื่องการไต่เขา ถ้าใครคิดจะไปไต่เขาต้องว่าจ้างเชอร์ปาร์ ให้เป็นผู้นำทาง โรงแรมแห่งนี้เป็นโรงแรมที่พระราชวงศ์ ของเนปาลโปรดปรานที่จะมาประทับ พวกเราสงสัยกันว่า ทำไมท่านต้องมาประทับที่นี่ เพราะโรงแรมแห่งนี้อยู่ห่าง จากพระราชวังเพียง ๒ ป้ายรถบ้านเราเท่านั้น ช่างเถอะ ! เรื่องของเจ้าๆ นายๆ รีบพักผ่อนดีกว่าพรุ่งนี้ตื่นแต่เช้าจะ ได้ไปทอดผ้าป่าเพื่อสร้างโรงเรียนกัน ดวงแก้วมณี" คณะของเราจากเจดีย์โพธินาถมาเมื่อดวงตะวัน กำลังจะลับเหลี่ยมเขาแล้ว อากาศเริ่มเย็นลงแม้จะไม่เย็น “พบกันใหม่ฉบับหน้า....กับบรรยากาศการทอดผ้าป่า ที่สร้างความประทับใจให้กับคณะของเรา จนบางท่านถึงกับ ....สวัสดีค่ะ" กัลยาณมิตร ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ ๒๑