พระสูตรนอแรดในภาษาคันธารี : หน้า 52/108

ฉบับภาษาบาลีในสุตตนิบาต แต่การเรียงคาถา ตลอดจน การใช้คำและลักษณะการประพันธ์ของภาษาคันธารี แตกต่างจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตมาก เนื้อหาของพระสูตรนอแรดที่เขียนด้วยภาษาคันธารี นี้มีอยู่ว่า เปรียบได้กับช้างมีพลังท่องเที่ยวตามใจชอบในป่า ตามลำพังได้ เพราะฉะนั้น เราจึงควรท่องเที่ยวไป ตามลำพังเหมือนนอแรด ให้หลุดพ้นจากความโลภ ความ ผิดพลาด และความหลง [หลุดพ้นจากเจตนาทั้งปวงใน โลกนี้ และไม่ว่าจะอยู่ที่บ้านหรือที่ทุกแห่ง จงระวังอย่าให้ เกิดความขัดแย้ง ให้ทำความรู้สึกพอใจกับสิ่งหนึ่งเพียงสิ่ง เดียวหรือสิ่งอื่นใด จงเผชิญ] อันตรายโดยปราศจากความกลัว ข้อความในพระสูตรนอแรด มีดังนี้ ณโค วิ ยุษณี วิวไชต สงฺทกโธ ปทุม อุรโฎ +++++ + [ร.] +++ +++++++++++ โลลิโอ ณิกโห ณิกษโย โมโห นิธิโต กษมร]กโษ +++++++((*)ค ภวิตว เอโก จเร ชรดวิษณ]++ จตุโท (อิ" (โฮ] [อ]ปฏิโห กุริจ สังคมณี อิตริทเรณ ++++++ห()ต อซ์พิ เอโก จเร พระวิษณุค + naga vi yuşani vivajaita samjadakanudho patumam urado + + + + + + + {t} + + + ++ ++++++++ niloluo nikuho nikaşayo nimoho nidhamto kaşaya/mra/ks[0] +++++++g(e*) bhavitva eko car(e) khargavişa[na] ++ catu[d](i)[so] [a]padiho kuhica santusamaya itaridarena ++++++hlilta achamibi eko care khargavişaṇaga + ซาโลมอนเห็นว่าน่าจะเป็นพระสูตรนอแรดมากกว่า | เกษตร นาย พ.ศ. ๒๕๕ ช้างทรงพลัง ไหล่กว้าง มีจุดลายที่หลีกตัวออกจาก โขลง อาจเคลื่อนไหวไปมา (ตามใจชอบในป่า ด้วยเหตุนี้ เราจึงควรท่องเที่ยวไปคนเดียวเหมือนนอแรด หลุดพ้นจากความโลภ ความลวง ขจัดความ ผิดพลาดและความหลง (ไม่มีเจตนาใดๆ ในโลก] เราจึงควรท่องไปคนเดียว {เหมือน}นอแรด เนื้อหาส่วนที่สี่ในจารึกเปลือกไม้เบิร์ช คือ อวทาน และคัมภีร์ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเขียนเป็นชุดติดต่อกันด้วยเนื้อหา ต่างๆ กันที่จัดอยู่ในกลุ่ม “อวทาน” ที่ส่วนใหญ่เหมือน อวทานของภาษาสันสกฤตและภาษาอื่นๆ เมื่อดูท่วงทำนอง การเขียนและวลี แต่เนื้อหาไม่เหมือนกับคัมภีร์ที่เขียนด้วย ลีลาและถ้อยคำอย่างเดียวกัน เช่น เรื่องอวทานของฌาทมิตร สารถทาส และอาชีวก ส่วนกลุ่มอวทานกลุ่มอื่นๆ ของ เปลือกไม้พูดถึงบุคคลในพระพุทธศาสนาที่เราคุ้นเคยกันดี เช่น ควัมปติ มหากัศยป และอโศก แต่เนื้อหายังไม่ตรงกับ ฉบับพิมพ์ฉบับอื่นๆ ทีเดียว คำว่า “อวทาน” ในภาษาคันธารีมีความหมาย กว้างกว่าภาษาอื่น ๆ และไม่ได้มีความหมายเฉพาะ พระพุทธศาสนาเท่านั้น ซาโลมอนเห็นว่า อวทาน ของ แคว้นคันธาระ หมายถึง “ตำนานการเสียสละตน” หรือ “การทำงานอันประเสริฐ” แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ บุคคลสำคัญในสมัยพระพุทธศากยมุนีและผู้ที่อยู่ในสมัย คันธาระที่มีชาวอินเดียเชื้อสายไซเธียนปกครองซึ่งอยู่ใน ช่วงพุทธศักราช ๖๐๐ อวทานภาษาคันธารีไม่ได้เล่าเรื่อง กรรมและผลของกรรมอย่างอวทานในภาษาอื่นๆ เช่น สันสกฤต หรือ อปทานของบาลี เป็นต้น ส่วนที่สองของอวทานเป็น “โปรโยคี” (สันสกฤต ปูรวโยคะ) มีเรื่องเล่าน่าสนุกต่อเนื่องกันเป็นตอน ๆ เรื่อง อดีตชาติของบุคคลสำคัญในพระพุทธศาสนา มี อาชญา ตกอุณฑินยะ (อนาทโกฏิญะ) พระอานนท์ และพระโพธิสัตว์ ส่วนนี้กลับไปเหมือนอวทานในภาษาสันสกฤตมากกว่าตัว อวทานในคันธารีเองเสียอีก เนื้อหาสุดท้ายของจารึกเปลือกไม้ที่ซาโลมอน