ความสำคัญของดอกบัว : หน้า 27/108

เป็นดอกไม้แห่งพระพุทธองค์ เป็นกระทงล่องบาป ไปปล่อย เป็นพาหนะทิพย์พาของหอมลอยไปบูชาพระพุทธเจ้า เป็นความงามแห่งดวงตาของสาวเจ้าว่าโตและเรียวยาวราว ดอกปทุมหรือเป็นความอูมอิ่มของมือหญิงมีตระกูล เรียกว่า พิศไหนงามนั่นคือคำจำกัดความของดอกบัว สำหรับฉบับนี้ก่อนที่เราจะคุยกันไปไกลในเรื่องที่บัว เข้าไปพันพัวกับสิ่งต่างๆ รอบตัว เราควรจะคุยกันถึงความ เป็นบัวเสียก่อนเพื่อจะได้รู้จักกับบัวให้ดีกว่านี้ ว่าบัวนั้นแบ่ง เป็นส่วนแต่ละส่วนนำไปทำอะไรได้บ้าง เหตุที่บันดาลใจให้รีบเขียนตอนนี้เกิด ขึ้นในบ้าน เพราะเมื่อไม่กี่วันผ่านมานี้ ได้บังเอิญคุยกันในครัวถึงการนำส่วน ต่างๆ ของ “บัว” มาทำอาหาร แล้วลูก หลานส่วนใหญ่ไม่รู้จักจนน่าใจหาย ทำให้ต้องเตือนตัวเองให้รีบเขียนก่อนที่ จะข้ามไป เพื่อให้เด็กรุ่นใหม่รู้จักและ เข้าใจดอกบัว ดอกไม้แห่งพระพุทธ ศาสนาที่ผู้เขียนยกย่องว่าเป็นราชาแห่ง บุปผชาติให้มากกว่านี้ แต่คงจะไม่มาก ถึงขนาดสามารถเปลี่ยนอาชีพไปเป็น นักเลี้ยงบัวได้หรอกค่ะ นอกจากจะไป หลงเสน่ห์บัวเข้า คงต้องเริ่มต้นกันว่า “ตรงไหน ของบัวท่าอาหารได้อร่อยที่สุดคะ?" และรับรองว่าคำตอบจะต้องบอกว่า “สายบัว” เพราะสายบัวคือก้านดอก ของบัวสายหลายสีนั้นเมื่อนำมาลอกแล้ว ทำอาหารอร่อย ได้หลายอย่าง เช่น ผัดกับกุ้ง ต้มกับกะทิและปลาทู(เรียกว่า สายบัวต้มกะทิ) แกงส้มก็ดีเพราะสายบัวเก็บน้ำแกงส้มได้ อร่อยคล้ายมะรุมแต่นุ่มกว่ามาก หรือผัดกับกระเทียมเฉยๆ เพื่อลดความอ้วนก็ดีค่ะ เพราะอิ่มเร็ว ส่วนก้านของบัวหลวงนั้นทำอาหารไม่ได้เพราะ แข็งมากแต่ว่า “ราก” ทำได้ และอร่อยด้วย รากบัวหลวง อยู่ใต้โคลน ล้างโคลนออกแล้วจะเป็นสีน้ำตาล เวลาตัด ขวางข้างในจะเป็นช่องๆ เรียงกัน บางรากยาวเป็นเมตรก็มี รากที่แก่มากเวลานำขึ้นมาจะใช้ต้องปอกเปลือกนอกเสีย ก่อนถึงจะใช้ได้ รากบัวนี้เป็นอาหารที่คนจีนนิยมมาก ทำได้ ทั้งของคาวและของหวาน ของคาวคือนำมาฝานบางๆ ตาม ขวางต้มกับซี่โครงหมูโดยเฉพาะที่เรียกว่า Sparerib หรือ ซี่โครงอ่อนอร่อยมาก นำมาฝานให้บางกว่านั้นแล้วผัดกับ กุ้งก็ได้ แกงส้มก็ดี ส่วนของหวานคือนำมาต้มกับน้ำตาล ทรายแดงเป็นน้ำรากบัวสรรพคุณแก้ร้อนในบำรุงหัวใจดีนักค่ะ รากบัวนี้เคยมีคนนำไปเชื่อมแล้วบอกอร่อยมากค่ะ แต่ ผู้เขียนยังไม่เคยลอง รากของบัวสายก็ใช้นะคะ ลักษณะคล้ายๆ กัน แต่เล็กกว่ามากสี ออกนวล ขนาดพอๆ กับสายบัวแต่แข็ง กว่าเท่านั้น รากของบัวสายถ้าอ่อนไม่ ต้องปอกเปลือกแต่ถ้าแก่หน่อยก็ต้องค่ะ เอามาหั่นเป็นท่อนเหมือนสายบัวแล้ว ผัดกับกุ้ง ผัดเฉยๆ กับกระเทียม และ แกงส้ม เราคุยกันก้านบัว สายบัว รากบัวแล้ว ต่อไปนี้จะคุยถึงส่วนที่ถัด จากก้าน คือ “ดอกบัว” บ้าง เท่าที่ ทราบดอกบัวที่ใช้ได้ดูเหมือนจะมีแต่ ดอกบัวหลวงค่ะ ทั้งสีชมพูและขาว เท่า ที่เคยเห็น ผู้ใหญ่ (คุณแม่) จะนำกลีบ บัวหลวงมาวางเรียงซ้อนทีละสักสอง สามกลีบ ม้วนเข้ามาอย่างเบามือ แล้ว ใช้มีดบางที่คมมากๆ ซอยให้เป็นฝอย แล้วนำไปตากในที่รำไรที่ลมผ่าน(รำไร นายเสียง มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๔ ๒๕