ข้อความต้นฉบับในหน้า
อดีต" นานวาคเมยย นปปฏิกงฺเข อนาคต
ยทดีตมฺปหีนนฺต' อปฺปตฺตญจ อนาคต
(ภัทเทกรัดตสูตร)
บุคคลไม่ควรคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงแล้ว ไม่ควรมุ่งหวังสิ่ง
ที่ยังไม่มาถึง สิ่งใดล่วงไปแล้ว สิ่งนั้นก็เป็นอันละไปแล้ว
และสิ่งที่ยังไม่มาถึง ก็เป็นอันยังไม่ถึง ก็บุคคลใดเห็นแจ้ง
ธรรมปัจจุบัน ไม่ง่อนแง่น ไม่คลอนแคลนในธรรมนั้นๆ ได้
บุคคลนั้นพึงเจริญธรรมนั้นเนืองๆ ให้ปรุโปร่งเถิด ฟัง
ทำความเพียรเสียในวันนี้แหละ ใครเล่าจะรู้ว่า ความตายจะ
มีในวันพรุ่ง เพราะว่าความผิดเพี้ยนกับมัจจุราชผู้มีเสนา
ใหญ่นั้น ย่อมไม่มีแก่เราทั้งหลาย พระมุนีผู้สงบย่อมเรียก
บุคคลผู้มีปรกติอยู่อย่างนี้ มีความเพียรอย่างกลิ่นกล้า ไม่
เกียจคร้านทั้งกลางวันและกลางคืน นั้นแลว่า ผู้มีราตรี
เดียวเจริญฯ
ปีใหม่สำคัญไฉน
การกำหนดปีใหม่ ปีเก่า เป็นเรื่องที่สมมติกันขึ้นมา
อันที่จริงแล้ว จะปีเก่าหรือปีใหม่ ก็คือวันหนึ่งคืนหนึ่งนั้นเอง
แต่ที่มีการกล่าวถึงวันปีใหม่ ก็เพื่อสะดวกในการนับอายุ
เท่านั้นเอง วันนี้เป็นวันใหม่ของเมื่อวาน และกำลังจะเป็น
วันเก่าของวันพรุ่งนี้ ปีใหม่ก็เหมือนกัน ไม่ใช่เรื่องที่จะต้อง
ตื่นเต้นหรือเฉลิมฉลองกันให้มากมาย
จนเกินไปนัก เวลาที่ล่วงไปๆ นั้น
เป็นสิ่งสำคัญต่อตัวเรายิ่งนัก เราควร
สำรวจตรวจตราดูงบดุลของชีวิตว่า
ชีวิตเราก้าวหน้าขึ้น พัฒนาขึ้นสู่ความ
เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ได้มากเพียงไร
หรือที่ผ่านมาเราก่อบาปอกุศลอะไรเอาไว้
ชีวิตที่เกิดมานี้ ได้กำไรชีวิตหรือว่า
66
กำเนิด วัน เดือน ปีบนโลกมนุษย์
ก่อนจะกล่าวถึงการให้ของขวัญอันล้ำค่าแก่ตัวเอง
เนื่องในวาระวันขึ้นปีใหม่ เราควรต่อเติมบุญบารมีให้กับ
ตนเองอย่างไรดี ผู้เขียนขอย้อนเล่าถึงประวัติการกำเนิดวัน
เดือน ปี ในพระไตรปิฎกไว้ย่อๆ ให้ได้ทราบกันว่า ใน
“อัคคัญญสูตร" ได้กล่าวถึงการกำเนิดโลกไว้อย่างพิศดาร
แต่ขอตัดเอาส่วนที่เกี่ยวกับการกำเนิดวันเดือนปีมาเล่าสู่ฟังว่า
“ในสมัยแรกๆ เมื่อโลกเย็นตัวลง ง้วนดินก็ได้
บังเกิดขึ้น ง้วนดินนั้นมีสี มีกลิ่นและรสเหมือนเอาลาดไว้
บนข้าวปายาสที่ไม่มีน้ำ ซึ่งมีรสอร่อยมาก และในสมัยแรกๆ
หมู่สัตว์ที่เกิดในอาภัสสรพรหมโลก มีรัศมีสว่างไสว เหาะ
ไปในอากาศได้ตามใจปรารถนา เมื่อเหาะลงมายังโลกมนุษย์
ได้กลิ่นง้วนดิน ก็อยากลองลิ้มชิมรสว่าจะอร่อยไหม! เมื่อ
รับประทานเข้าไป ก็เกิดความติดอกติดใจ เมื่อทานเช้าไป
มากๆ เนื่องจากง้วนดินเป็นของหยาบ รัศมีที่กายก็หายไป
มีความมืดมิดเกิดขึ้น และก็ไม่สามารถเหาะไปในอากาศได้
เหมือนเดิม
เมื่อเหลียวแลไปทางไหนก็มีแต่ความมืดมนอนธการ
อาภัสสรพรหม
ทำให้เกิดความหวาดกลัวขึ้นมา
จึงอธิษฐานอยากได้แสงสว่าง ทันใดนั้นเอง ดวงสุริยะขนาด
๕๐ โยชน์ ก็บังเกิดขึ้น ให้ความสว่างไสว ขจัดความหวาด
การ าหนดปีใหม่ ปีกาเป็นเรื่องที่สมมติกันขึ้นมา
อันที่จริงแล้ว จะปีเก่าหรือปีใหม่ ก็คือวันหนึ่ง
คืนหนึ่งนั่นเอง แต่ทีมีการกล่าวถึงวัน8ม่ ก็
เพื่อสะดวกในการนับอายุเท่านั่นเอง
ขาดทุน เหมือนพ่อค้านักธุรกิจที่ปิดบัญชีและคำนวณ
รายรับรายจ่ายประจำปีว่าได้กำไรหรือขาดทุน จากนั้นก็จะ
เริ่มต้นใหม่ เพื่อความสดใสของชีวิต
ปีเก่ากอบโทษไว้
ปีเปลี่ยนเร่งเปลี่ยนใจ
เพียงไร
จากราย
ปีเก่าโทษเก่าไฉน
จักกลับ มีเอย
ปีใหม่ใจใหม่ย้าย
ยักให้ตนเจริญ
99
กลัวให้หายไป ทำให้เกิดความกล้าหาญ มีความร่าเริงยินดี
สมัยแรกเขาจึงเรียกว่า ดวงสุริยะ หมายถึง ดวงที่ทำให้เกิด
ความกล้า ต่อมาก็เรียกว่าดวงอาทิตย์บ้าง เพราะแปลว่า
ดวงที่ให้ความร้อนแก่สรรพสัตว์
ครั้นดวงสุริยะให้แสงสว่างตลอดทั้งวันแล้วก็ดับไป
หมู่สัตว์สมัยแรกๆ ก็มีความกลัวอีกว่า แสงสว่างที่เราได้
หายไปเสียแล้ว จึงอธิษฐานจิตคิดอยากได้แสงสว่างขึ้นมาอีก
(จาก โคลงเลี้ยงโต๊ะปีใหม่ ร. ๕)
302393) พ.ศ. ๒๕๓๓