อิทธิพลของคันธาระต่อพุทธศาสนา : หน้า 45/108

เฉพาะตัวหลายอย่างแต่ก็ไม่ใช่ภาษาในวรรณคดีโบราณของ อินเดีย เขียนด้วยตัวอักษรที่เรียกว่า อักษรขะโรษฐี ในขณะ ที่ภาษาอื่นๆ ส่วนใหญ่เขียนด้วยอักษรพราหมี ภาษาอื่นๆ นอกนั้น เขียนด้วยตัวอักษรที่แตกต่างกันไปตามภาษาถิ่น ตัวอักษรขะโรษฐี พัฒนารูปแบบมาจากตัวอักษรอาราเมอิค ที่ใช้กันในอาณาจักรอาเคเมเนียโบราณของอิหร่าน ลักษณะ การเขียน เขียนจากขวาไปซ้าย แทนที่จะซ้ายไปขวาอย่าง การเขียนอักษรพราหมี แต่ความแตกต่างของตัวอักษรเป็น เพียงเรื่องธรรมดา เพราะถึงแม้ว่าวัฒนธรรม คันธาระจะเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมอินเดียอันยิ่งใหญ่ก็ตาม คันธาระก็มีเอกลักษณ์แยกเด่นออกไปเป็นพิเศษไม่เหมือนใคร ภาษาคันธารีและตัวอักษรขะโรษฐีแพร่หลายออก ไปจากแคว้นคันธาระไกลถึงอาณาจักรบัคตริอา (ปัจจุบันเป็นอัฟกานิสถานตอนเหนือ ทางใต้อุซเบกิสถาน และทาจิกิสถาน) จนถึงนครต่างๆ ในโอเอซิสบนเส้นทาง สายไหม** รอบๆ แอ่งน้ำทาริม (larm ธารเก) ในเอเชีย กลาง ปัจจุบันเป็นชินเจียงอุยกูร์ ดินแดนปกครองตนเอง ของจีน อิทธิพลของคันธาระในสมัยโบราณที่แผ่ขยายออก ไปไกล กลายเป็นด่านแรกที่เปิดประตูรับอารยธรรมของ ชาติต่างๆ เช้าสู่อินเดีย เกิดเป็นหม้อหลอมวัฒนธรรมใบมหึมา พุทธศาสนาเข้ามาสู่แคว้นคันธาระซึ่งอยู่ทางทิศ ตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียเป็นครั้งแรกประมาณ พ.ศ. ๘๐๐ เมื่อพระเจ้าอโศก จักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่เป็นผู้อุปถัมภ์ พุทธศาสนาโดยมีจารึกด้วยตัว อักษรขะโรษฐีเป็นหลักฐาน ณ ชา บาคร และมาเสหรา หลักฐาน ประการที่สองคือมิตินทปัญหา ซึ่ง เป็นคำสนทนาโต้ตอบเกี่ยวกับพุทธ ศาสนาระหว่างพระเจ้ามีนันเดอร์ [มิตินท] และพระนาคเสน นอก จากนี้ ยังมีรูปปั้นแกะสลักที่ ประสมประสานเอกลักษณ์ทาง วัฒนธรรมของชาติต่างๆ อีกด้วย เช่น อินเดีย กรีก และโรมัน รวม ทั้งหลักฐานทางด้านสิ่งก่อสร้าง ทางสถาปัตยกรรม พุทธศาสนาได้แพร่หลายจากดินแดน แถบ โปสู่อิหร่านและจีน คันธาระเป็นศูนย์กลางการศึกษาพุทธศาสนาทาง ด้านวิชาการในสมัยโบราณมีธรรมบทภาษๆคันธวรีที่มีชื่อเสียง คัมภีร์ม้วนนี้ไม่ได้อยู่ในแคว้นคันธาระเวลานั้น กลับอยู่ที่ ใกล้ๆ กับโขถานในแคว้นชินเจียงของจีน เนื่องจากไม่มี ธรรมบทฉบับอื่นใดมาเทียบเคียงจึงเป็นการยากที่จะศึกษา พุทธศาสนาในคันธาระจากเนื้อหาและคำสอนของธรรมบท ภาษาคันธารีนี้ มีผู้พยายามศึกษาความเป็นมาของพุทธศาสนา จากคัมภีร์ต่างๆ มากมายที่ค้นพบตามส่วนต่างๆ ของเอเชีย แต่เป็นการยากที่จะเข้าใจเรื่องที่เกิดขึ้นนานเมื่อสองพัน กว่าปีมาแล้วถ้าหากว่าเราจะใช้หลักความคิดสมัยใหม่เช้า มาตีความ และที่สำคัญคือ พุทธศาสนาได้สูญหายไปจาก ถิ่นกำเนิดในอินเดียหลายร้อยปีมาแล้ว คัมภีร์ต้นฉบับต่างๆ ที่เขียนด้วยตัวอักษรขะโรษฐีกระจัดกระจายในเอเชีย ซึ่ง นอกจากจะมี ธรรมบทภาษาคันธรีที่พบในโขถานของแคว้น ชินเจียงของจีนแล้ว ยังค้นพบคัมภีร์ขะโรษฐีดินแดนเอเชีย กลางที่อยู่ในจีนอีกด้วย รวมใบปาล์มที่มีข้อความคัดมาจาก มหาปรินิพพานสูตร ขณะนี้เก็บรักษาไว้ที่ภาควิชา ตะวันออกศึกษา ณ สถาบันวิทยาศาสตร์ ในเมือง ปีเตอร์สเบิร์กของรัสเซีย นอกจากนี้ ยังพบต้นฉบับภาษา ออมทราคม พ.ศ. ๒๕ ๔๓