ข้อความต้นฉบับในหน้า
การหมั่นสังเกตจะพบเหตุของการบกพร่องและช่องทางแห่งความสำเร็จ
คำว่า “สังเกต” นี้คืออะไร เราจะมีผลการปฏิบัติธรรมที่ดีได้นั้นเราต้องสังเกตอย่างไร
๏ พระมหาอรรถพล กุลสิทฺโธ
คำว่า “สังเกต” ที่จะเป็นเหตุของการปฏิบัติได้ดีของลูกนั้นก็คือลูกจะสังเกตดูว่ารอบ
ไหนที่ลูกปฏิบัติธรรมได้ดี มีอารมณ์สบาย มีความสุขกับการนั่งนั้นลูกวางใจอย่างไรถึงได้
อารมณ์แบบนี้ แล้วลูกก็จะหมั่นทำซ้ำๆ ดำเนินไปตามวิธีการที่นั่งได้ดีครับ
ตรงกันข้ามถ้าหากรอบไหนลูกนั่งแล้วไม่สบาย ไม่มีความสุข ลูกก็จะสังเกตดูว่าเป็น
เพราะอะไร ลูกตั้งใจไปไหม หรือว่าไปเป็นผู้กำกับใจตัวเอง เป็นต้น เมื่อลูกสังเกตดูและรู้ว่า
เกิดจากเหตุอะไรแล้ว ลูกก็จะปรับและเริ่มต้นใหม่ด้วยวิธีการที่ถูกต้องที่ทำให้ใจกลับไปสู่
ความสบายและมีความสุขกับการนั่งครับ
• พระมหาไพโรจน์ ปุญญภาโส
คำว่า “สังเกต” ของการปฏิบัติธรรมคือการพิจารณา สังเกตนอกรอบหลังจากนั่ง
ทบทวนดูว่าทำไมวันนี้นั่งดีหรือไม่ดี โดยเริ่มพิจารณาตั้งแต่ก่อนเริ่มนั่ง ขณะนั่ง และหลังนั่ง
นํามาทบทวนดูว่าเราทําอะไรบ้าง อารมณ์ก่อนนั่ง การวางใจ สิ่งแวดล้อมต่างๆ รอบๆ ตัว
ว่าแบบนี้ดีกับเราทําให้ใจสบาย ใจนุ่ม นิ่ง ดิ่งได้ไว แล้วนำมาปรับปรุง ทดลองทีละเล็กทีละ
น้อยในแต่ละรอบ ให้เหมาะสมกับเราว่าแค่ไหนพอดีสำหรับเรา เพราะคำว่าสบาย พอดีของ
แต่ละคนก็ไม่เหมือนกัน ต้องหาของเราให้พบและปรับให้เหมาะกับเรา ผลการนั่งทีดีก็จะตาม
มาครับ
๏ พระประทีป ปทีโป
สังเกต คือการตรวจดูเหตุกับผลว่าเป็นอย่างไร ดูว่าเราประกอบเหตุอย่างนี้ ผลออก
มาเป็นอย่างไร หรือผลเป็นอย่างนี้ เป็นเพราะเหตุมาจากอะไร ดูจาก เหตุ -> นำไปสู่ผล
ผล -> สาวไปหาเหตุ สังเกตอย่างไร ลูกสังเกตก่อนเลิกนั่ง 5 นาที ดูจากตอนเริ่มนั่ง เราปรับ
ร่างกายอย่างไร ดูอารมณ์ความรู้สึก ดูการวางใจว่าเราวางใจหนักไป วางใจเบาไป หรือวางใจ
พอดี หนักไป -> มักจะเผลอไปกดใจ เบาไป -> ไม่ฟังก็หลับ ถ้าปรับได้พอดี -> จะเกิดความ
พอใจ วันนั้นจะนั่งตัวโล่ง โปร่งเบาสบาย มีความสุข คิดว่า อ๋อ วันนี้ทำถูกวิธี ลูกรู้ตัวว่าเป็น
ยังไงก็ด้วยการสังเกตและจดบันทึกไว้แล้วนำมาปรับปรุงแก้ไข เพื่อก๋าชัยชนะคือหยุดแรก
ครับ
22