ข้อความต้นฉบับในหน้า
การหมั่นสังเกตจะพบเหตุของการบกพร่องและช่องทางแห่งความสำเร็จ
คำว่า “สังเกต” นี้คืออะไร เราจะมีผลการปฏิบัติธรรมที่ดีได้นั้นเราต้องสังเกตอย่างไร
1. สังเกตเรื่องเกี่ยวกับกาย ในรอบ สังเกตตั้งแต่อาสนะที่นั่งว่าเหมาะสมกับสรีระ
ของเราไหม ท่านั่งที่ถูกต้องและสบายของเราเป็นอย่างไร การหลับตาพอดีไหม ปรับการผ่อน
คลายของร่างกายทุกๆ ส่วน ถ้ากายสบาย จะเริ่มโปร่ง โล่ง เบา นอกรอบ ในรอบร่างกายจะ
สบายได้เกิดจากการสังเกตร่างกายนอกรอบ คือสังเกตในเรื่องการกิน กินพอดีเหมาะสมกับ
สุขภาพ สังเกตในเรื่องการนอนแค่ไหนพอดีของเรา การดื่มนํ้า การขับถ่าย การออกกำลัง
กายแบบไหน เวลาใด ปริมาณเท่าไรจึงจะเหมาะสมกับร่างกายของเรา
2. สังเกตในเรื่องของการปรับใจ ในรอบสังเกตว่าเราวางใจอย่างไรแล้วใจจะนิ่งได้
เร็ว เช่น นึกนิมิตกับปล่อยนิ่งๆ เฉยๆ นึกถึงบุญก่อน หรือนึกถึงความตาย เราทำอย่างไร
แล้วนิ่งๆ ก็ทำซ้ำๆ บ่อยๆ แต่การสังเกตการวางใจต้องอาศัยการสังเกตและปรับบ่อยๆ เพราะ
ใจของเรามักเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ เช่น ใจละเอียดขึ้นการวางใจก็นุ่มนวลขึ้น ให้ทิ้งนิมิตไป
เป็นต้น นอกรอบ สังเกตการตรึกธรรมะของเราว่าทำได้มากน้อยแค่ไหน ได้มากเพราะอะไร
ได้น้อยเพราะอะไร ต่อเนื่องเพราะอะไร
สังเกตจากการจดผลการปฏิบัติธรรมทุกวัน ซึ่งการสังเกตต่อไปนี้จะช่วยส่งเสริมใน
การปฏิบัติธรรมได้ดี
1. สังเกตว่าเราสำรวมอินทรีย์ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจอยู่ไหม เช่น วันนี้สังเกตว่าไป
ฟังเรื่องนี้มาแล้วใจฟุ้งซ่าน แสดงว่าเราไม่สำรวมในการฟัง ก็ต้องปรับ เป็นต้น
2. สังเกตการบริหารเวลาของเราในแต่ละวันว่าทำได้ลงตัวไหม ถ้าไม่ลงตัวจะทำให้
ใจเรานั่งสมาธิมีความกังวล ฟุ้งไปในเรื่องที่ยังทำไม่เสร็จ สังเกตต่อไปว่าไม่ลงตัวเพราะ
อะไร
3. สังเกตการจัดเก็บข้าวของ เครื่องใช้ส่วนตัวว่าสะอาด เรียบร้อย พร้อมใช้งานไหม
ทําให้ใจเป็นระเบียบและติดกังวลได้
4. สังเกตว่าเป้าหมายชีวิตในการที่จะศึกษาวิชชาธรรมกายของเรามั่นคงขึ้นไหม
การปฏิบัติทั้งในรอบและนอกรอบจะเกื้อกูลต่อกัน แยกออกจากกันไม่ได้ ถ้าในรอบ
นั่งดี ก็จะส่งผลให้นอกรอบทำสิ่งต่างๆ ได้พอเหมาะพอดีขึ้นได้เป็นอัตโนมัติ ถ้าปรับนอกรอบ
ได้ดี ในรอบก็หยุดนิ่งได้เร็วและนิ่งแน่นค่ะ
26