ความสำคัญของครอบครัวและบทบาทของแม่ : หน้า 80/124

ผมมีคุณแม่บังเกิดเกล้าอยู่ด้วยใน ครอบครัวตลอดชีวิตสมรส จนกระทั่งมีลูกมี หลานถึงทุกวันนี้ ท่านได้เป็นผู้ใหญ่และเป็น หลักสำคัญให้แก่ครอบครัวมาตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๙๐ซึ่งในสมัยนั้นท่านมีเรี่ยวแรงพอจะช่วย เลี้ยงหลาน ๆ ของท่านด้วย และได้เป็นหูเป็น ตาในบ้าน ในระหว่างที่เราสองคนต้องมีภาระ นอกบ้าน จนถึงบัดนี้ ในขณะนี้แม้ท่านจะมี ปัญหาด้วยโรคชรา ขาไม่มีกำลังพอจะเดิน ได้ แต่ก็ยังได้เป็นหลักทางใจให้แก่ครอบครัว เรา ท่านเป็นที่เคารพรักของลูก ๆ และลูก ๆ จากเกษตรทุกคนที่ไปที่บ้าน เราไม่มีสิ่งใดที่ เหนือพระคุณของท่านนอกจากการคารวะด้วย ดวงใจ อีกสิ่งหนึ่งที่ผมใคร่จะขอกล่าวไว้ก็ คือ หน้าที่ความเป็นแม่บ้านที่ดีของคุณกัลยา ดังได้ระบุไว้แล้วในหลายตอนด้วยกัน แต่อีก สิ่งหนึ่งนั้นคือ คุณกัลยาได้คอยให้กำลังใจและ เตือนสติผมตั้งแต่เริ่มทำงาน จนกระทั่งได้เข้า รับตำแหน่งหน้าที่ซึ่งใคร ๆ คิดว่ามันสูงส่ง เช่น เป็นอธิการบดีมหาวิทยาลัย และเป็น รัฐมนตรี คุณกัลยาได้คอยเตือนสติผมเสมอ ไม่ให้ใช้อำนาจหน้าที่ทำอะไรในสิ่งที่ไม่ถูก ไม่ควร อันนับได้ว่าเป็นสิ่งที่ช่วยเสริมกำลังใจ แก่ผม ในระหว่างที่ผมดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี จึงไม่มีใครเข้าหน้าบ้านหลังบ้านในลักษณะ ที่ประชาชนไม่พึงปรารถนา มีรายเดียวซึ่งเข้า ไปโดยอาศัยความเป็นญาติ แต่เราคิดว่าเขา ตาบอดมากกว่า เพราะเขาน่าจะมองออกว่าเรา เป็นคนอย่างไร หากใครติดต่อมาทางฝ่ายใน แล้ว เธอจะตอบทันทีว่า “คุณระพี่ไม่ชอบ เรื่องทำนองนี้ อย่าได้ดูถูกเรา และทำเช่น นั้น” บ้านของเราคงมีแต่เยาวชนจากมหา วิทยาลัย ลูกศิษย์ทั้งหลาย ไปเยี่ยมไปคุยอย่าง ปกติที่ได้เคยมีมาแล้ว หน้าบ้านเราไม่ต้องมี ยามรักษาความปลอดภัย ไปไหน ๆ ก็ไปแบบ กันเอง เราไม่เคยมีแม้แต่เงินแสนในบัญชีหรือ เงินสด แต่เราคิดว่าเรามีสิ่งที่ใครจะขโมยไม่ ได้ ปล้นไม่ได้ นั่นคือน้ำใจจากเพื่อนมนุษย์ ด้วยกัน แม้ในต่างประเทศหรือต่างจังหวัด ก็มีอยู่ทั่ว ๆ ไป แม้เราจะจบสิ้นชีวิตแล้ว บัญชี นี้ยังคงเปิดอยู่ให้ทุกคนใช้ได้ไปอีกนาน แต่ ระหว่างที่เรายังมีชีวิตอยู่ เราก็มิได้หลงมัน หากแต่เราสำนึกในหน้าที่ของความเป็นมนุษย์ ประการเดียว โครงสร้างที่เหมาะสมของแต่ละครอบ ครัวนั้น น่าจะอยู่บนฐานหลัก ๓ ประการ คือ ความสัมพันธ์ภายในครอบครัว ความ สัมพันธ์ระหว่างครอบครัวและครอบครัว และ ความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัวกับสังคมทั่วไป สิ่งเหล่านี้คือหน้าที่ของแต่ละครอบครัวที่พึง กระทำเพื่อความเหมาะสมแก่ทุก ๆ ส่วน งานบริหารครอบครัวจึงเป็นงาน ที่อยู่บนฐานของศิลปะอันละเอียดอ่อน เสมือนการบรรเลงดนตรีหรือการเขียน ภาพ นักดนตรีที่บรรเลงเพลง ย่อมจะต้อง มีเป้าหมายชัดเจนว่า เรากำลังบรรเลง เพลงอะไร ช่างเขียนแต่ละคนต้องทราบ ว่าเรากำลังเขียนภาพอะไร ครอบครัวก็จำ เป็นจะต้องทราบแน่ชัดว่าเป้าหมายของ ครอบครัวนั้นอยู่ที่ไหน เพื่อการนำครอบ ครัวไปสู่ความสุขและมีคุณค่า แต่ละคนต่างก็มีลักษณะ บุคลิก และ ก็มีเอกลักษณ์เป็นของตนเอง ไม่ว่าจะเก่งสัก เพียงใด จะมีเอกลักษณ์เป็นของตนเอง ศิลปะจะละเอียดอ่อนเพียงใดก็ตามเราฟังเพลง แล้วพอจะทราบได้ว่า ใครแต่งและใครบรร เลง เราชมภาพเขียนแล้วก็ยังพอจะทราบได้ว่า เป็นภาพที่ใครเขียน ไม่ว่าความแผ่วเบา ความ นุ่มนวล ความรุนแรง และการเน้นหรือความ ละเอียดอ่อน ต่างก็มีลีลาไม่ซ้ำแบบกัน ครอบครัวก็เช่นกัน แต่ละครอบครัวต่าง ก็มีศิลปะการครองและดำเนินชีวิตไม่ซ้ำแบบ กัน ถึงแม้ว่าจะเพี้ยนกันไปต่าง ๆ แต่ก็ยังต้อง อยู่บนแกนเดียวกันไม่ว่าจะเป็นครอบครัวใด นั่นคือคุณธรรมในครอบครัว และคุณธรรม ระหว่างครอบครัวกับสังคมทั่วไป เพื่อความสุข ในครอบครัวและความสุขที่ครอบครัวจะได้อยู่ ภายในสังคมทั่ว ๆ ไปได้อย่างดีคุณค่าด้วย” ๗๘ กัลยาณมิตร Kalyanamitra.org มกราคม ๒๕๓๒