การเดินทางของพ่อค้าเกวียน : หน้า 101/124

ต่อจากฉบับที่แล้ว พระกุมารกัสสปะพระอรหันตเจ้า เมื่อได้ฟังคำสารภาพของพระเจ้าปายาสิเช่นนั้น ก็ทราบความขัดข้องในใจได้ดี ด้วยความกรุณา หวังประโยชน์สุขภายภาคหน้าให้แก่พระราชา จึงถวายพระพรขึ้นว่า * ในกรณีนี้อาตมภาพเห็นใจมหาบพิตร อยู่เป็นอันมาก แต่ก็อยากจะบอกเล่าเรื่องราว ที่เคยปรากฏมาแต่ปางก่อน ให้พระองค์ทราบ พอประดับสติปัญญา ท่านเล่ากันมาว่า มีพ่อค้าเกวียนหมู่ใหญ่ มีเกวียนมากมาย ถึงพันเล่ม ได้พากันเดินทางจากเมืองซึ่งตั้งอยู่ ในทิศตะวันออก ไปยังทิศตะวันตก เป็นระยะ ทางไกลแสนไกล พ่อค้าเกวียนหมู่นั้นเมื่อไป พักอยู่ ณ ที่ใด ก็ปรากฏว่า หญ้า พื้น น้ำ ใบไม้สดหมดเปลืองไปโดยเร็ว ไม่ค่อยจะพอ แก่ความต้องการ เพราะเป็นหมู่เกวียนหมู่ใหญ่ ประกอบไปด้วยคนและสัตว์มากมาย ในหมู่เกวียนนั้นมีนายกองคุมเกวียน ๒ คน คนหนึ่งคุมเกวียน ๕๐๐ อีกคนหนึ่ง ก็คุมเกวียน ๕๐๐ เท่ากัน เมื่อได้ประสบ เหตุการณ์เช่นนั้น นายกองเกวียนทั้งสองจึง ปรึกษากันว่า หมู่เกวียนใหญ่ของเรานี้มีเกวียน ตั้งพันเล่ม ถ้าหากว่าจะไปพร้อมกันทั้งหมดแล้ว ย่อมขาดแคลนหญ้าและน้ำ เพราะฉะนั้นเรา ควรจะแยกหมู่เกวียนออกเป็น ๒ หมู่ หมู่ละ ๕๐๐ เล่ม ให้หมู่หนึ่งล่วงหน้าไปก่อนสัก ๒-๓ วัน แล้วหมู่หลังจึงค่อยตามไป อย่างนี้ จึงจะแก้ไขเหตุขัดข้องในครั้งนี้ได้ เมื่อปรึกษากันเป็นที่ตกลงดังนี้แล้ว นายกองเกวียนคนหนึ่งก็คุมเกวียนบริวาร ๕๐๐ เล่มเดินทางล่วงหน้าไปก่อน พอเดินทาง ไปได้ ๒-๓ วัน หมู่เกวียนนั้นก็ได้เห็นบุรุษหนึ่ง มีผิวดำ นัยน์ตาแดง ผูกแล่งธนู ทัดดอกโกมุท นุ่งผ้าเปียก ผมเปียก แล่นรถอันงาม มีล้อเปื้อน ด้วยเชือกตมสวนทางมา จึงได้ร้องถามขึ้นว่า “ท่านมาจากไหน?” “ข้าพเจ้ามาจากชนบทโน้น” ชายประ หลาดตอบพลางชี้มือไปทางข้างหลัง “ในหนทางกันดารที่ท่านผ่านมามีฝนตก มากหรือ” นายกองเกวียนถามขึ้นอีก “ท่านเอ๊ย ทางข้างหน้านั้นฝนตกหนัก เหลือเกิน ในหนทางมีน้ำท่วมมากมาย จน ข้าพเจ้าแทบจะข้ามไม่ได้” ชายแปลกประหลาด พูดพร้อมกับชี้มือไปยังกระบอกน้ำของนาย กองเกวียน ถามยิ้ม ๆ ว่า “น้ำหรือเอาไปทำไม กันเล่าท่าน เททิ้งเสียเถอะ แม้หญ้าฟื้นก็อุดม สมบูรณ์ ท่านจงบอกพรรคพวกว่าอย่าขน เอาไปเลย หนักเกวียนเปล่า ๆ เพราะเจ้าสิ่ง เหล่านี้ข้างหน้ามีอยู่อย่างพร้อมบริบูรณ์” เขากล่าวดังนี้แล้วก็ขับรถหลีกไปอย่าง เร่งรีบ นายกองเกวียนผู้โง่เขลาหลงเชื่อ จึงเรียก พวกเกวียนมาแล้วบอกว่า “พวกเราทั้งหลาย มีคนสวนทางมา บอกว่า ในหนทางกันดารข้างหน้าฝนตกมาก มีน้ำบริบูรณ์ หญ้าฟื้นก็มีมาก พวกเราจงทิ้ง หญ้าและน้ำกับฟันของเก่าเสียเถิด เกวียน จะได้เบาและจะไปได้โดยรวดเร็วขึ้น โคเทียม เกวียนก็จะไม่ลำบาก” พวกเกวียนรับค่าของ หัวหน้าแล้ว ก็พากันทิ้งน้ำหญ้าฟื้นของเก่า เสียจนหมด เกวียนก็เบาขับไปได้โดยสะดวก เขาพากันขับเกวียนรุดหน้าไปอย่างรวดเร็ว ถึงที่พักเกวียนตำบลแรก ก็ยังไม่พบน้ำ หรือหญ้าฟื้น ดังเช่นที่ชายประหลาดนั้นบอก จึงอดใจขับเกวียนต่อไปจนถึงที่พักเกวียนตำบล ที่ ๒ ก็ยังไม่เห็นสิ่งที่ตนปรารถนาอีกตามเคย พวกเขารู้สึกกระวนกระวายเหนื่อยและหัวเป็น กำลัง กัดฟันอดทนขับเกวียนเดินทางต่อไปจน ถึงที่พักเกวียน ตำบลที่ ๓, ๔, ๕, ๖, ๗ ก็ยัง ไม่พบแม้แอ่งน้ำเล็ก ๆ ในที่สุดก็หมดกำลัง ทั้งคนและโค หมู่เกวียนที่น่าสงสารนั้นก็ถึง ความวอดวาย ตายด้วยกันทั้งหมด ไม่เหลือ แม้แต่มนุษย์ หรือโคเทียมแอกแม้สักสิ่ง ความจริงชายใจอารีผู้บอกให้ทิ้งน้ำ มกราคม ๒๕๐๒ กัลยาณมิตร ๙๙ Kalyanamitra.org