ข้อความต้นฉบับในหน้า
เล่านิทานให้หลานฟัง โดย น้าจืด
เลี้ยงให้สม
สวัสดีค่ะ หลาน ๆ ที่น่ารักทุกคน
พ
ถ้าหลาน ๆ ของน้าอึดเป็นผู้ใหญ่ เป็นผู้บริหาร
หรือเป็นนักปกครอง แล้วหลานก็ได้ “คนเก่ง” มาเป็นผู้ร่วม
งาน หลานจะเลี้ยงเขาอย่างดีเยี่ยมให้สมกับความสามารถ
ของเขา หรือว่าจะเลี้ยงเขาแค่พอให้อยู่ได้ เพื่อเป็นการประหยัด
ของเราดีคะ น้าอึดจะไม่ช่วยตอบให้ล่ะค่ะ แต่จะเล่านิทาน
เรื่องนี้ ซึ่งน้าอึดนำมาจาก “กุณฑกกุจนิสินธวชาดก” ดังนี้ค่ะ
- นอดีตกาล สมัยพระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติกรุงพาราณสี มีพ่อค้าคนหนึ่งได้ต้อนมาจำนวนมากไปขาย
ยังเมืองพาราณสี ในระหว่างเดินทางถึงชานเมืองเป็นเวลาพลบค่ำแล้ว พ่อค้ามาจึงได้ไปขอพักในบ้านของหญิงชรานางหนึ่ง
ซึ่งเดิมหญิงชราผู้นั้นเป็นคนมีฐานะดีอยู่ในขั้นเศรษฐี แต่ต่อมาได้ยากจนลง แต่นางก็พอมีรายได้บ้างจากการให้เช่าบ้าน
แก่คนเดินทาง
วันนั้น พ่อค้าม้ามาขอพักที่บ้านของนาง นางก็จัดแจงที่พักให้อย่างดี ในคืนนั้นเองม้าท้องแก่ตัวหนึ่งได้ตกลูกออกมา
พ่อค้าม้าได้พักอยู่ราว ๒-๓ วัน พอเห็นว่าม้าหายอ่อนล้าจากการเดินทางแล้ว จึงเตรียมตัวออกเดินทางต่อในวันรุ่งขึ้น
ก่อนออกเดินทาง พ่อค้าได้จ่ายค่าเช่าแก่หญิงชรา นางจึงกล่าวว่า
“พ่อเอ๋ย ฉันทราบว่า เมื่อคืนก่อนม้าของท่านตกลูกมาตัวหนึ่ง ฉันอยู่คนเดียวไม่มีใคร อยากจะได้ลูกม้าของพ่อ
มาเลี้ยงเป็นลูก ขอให้ฉันเถอะนะพ่อ ค่าเช่าบ้านฉันไม่เอาหรอก”
1. พ่อค้ามามองหญิงชราแล้วก็คิดว่า
“ยายคนนี้แกเคยสบายมาก่อน มีบ้านเรือนใหญ่โตอย่างกับวัง เคยมีข้าทาสบริวารมากมาย เดี๋ยวนี้ต้องอยู่คนเดียว
ไร้ญาติขาดมิตร น่าสงสาร... แกมองลูกม้าของเราอย่างกับมันเป็นลูกของแก ถ้าเราไม่ให้แกเราก็เหมือนคนใจดำ ทำร้ายจิตใจ
คนแก่ได้ลง แกถูกเวรกรรมทำร้ายมาพอแรงแล้ว เรามาพักกับแก แกก็ดีกับเราทุกอย่าง ลูกม้าตัวเดียวตัดใจให้แกไปก็ได้
แลกกับค่าที่พัก”
คิดแล้ว พ่อค้าก็ยินดีมอบลูกม้าให้หญิงชราแล้วจากไป
หญิงชรารักลูกม้าเหมือนลูกของนาง แต่ด้วยความที่นางยากจน นางจึงเลี้ยงลูกม้าด้วยข้าวตัง รำ และเศษหญ้า
ที่มาของชาวบ้านกินเหลือทิ้งไว้
ต่อมาไม่นาน มีพ่อค้ามาอีกรายหนึ่งนำม้า ๕๐๐ ตัว เข้ามาขอพักที่บ้านของหญิงชรา เมื่อต้อนฝูงม้าเข้ามาถึงบ้าน
ม้าไม่ยอมเข้าไปในบริเวณบ้านของนาง พ่อค้าจึงถามนางว่า
มีนาคม ๒๕๓๒
Kalyanamitra.org
กัลยาณมิตร ๖๗