นิทานเรื่องพ่อค้าม้า : หน้า 73/124

พ่อค้าม้า ดูม้าเป็น เข้าใจจิตใจของม้า รู้ถึงความสามารถของม้า ได้ม้ามาแล้ว มิได้บังเกิดความโลภ นำไปถวายแด่พระราชา เพื่อให้เป็นม้าของราชการ และคราวที่ซื้อม้ามาก็ให้ราคาแพงสมค่าของม้า ไม่กดราคา หรือช่วงชิงมา พระราชาเห็นว่าม้าดี ก็เลี้ยงอย่างสมดี มิได้เลี้ยงอย่างม้าทั่วไป และทรงรู้จักยกย่องคนดี ตามความสามารถ และภูมิธรรม ทรงปฏิบัติตามธรรม นี่แหละค่ะ คนมีปัญญา ย่อมได้คนมีปัญญาไว้ใช้ ย่อมได้บริวารที่ดีมีค่า และรู้จักเลี้ยงให้สมค่าของเขา นิทานเรื่องนี้เป็นอดีตชาติครั้งหนึ่งของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งพระองค์ถือกำเนิดเป็นพ่อค้าม้า ที่นำมา อาชาไนยมาถวายพระราชา พระสารีบุตรถือกำเนิดเป็นม้าอาชาไนย หญิงชราผู้นั้น ได้มาเกิดเป็นหญิงชราที่ยากจนอีกครั้งหนึ่งในสมัยพุทธกาล และนางได้ถวายภัตตาหารให้ พระสารีบุตร พระอานนท์ถือกำเนิดเป็นพระราชา น้าอี๊ดจะขอเล่าเสริมอีกสักนิดนะคะ คือในสมัยพุทธกาลนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้ามักจะประทับอยู่ในเชตวันมหาวิหาร นครสาวัตถีเป็นส่วนใหญ่ เพราะเป็นเมืองใหญ่ สะดวกแก่การเผยแผ่พระพุทธศาสนา มีอยู่ครั้งหนึ่ง เมื่อออกพรรษา พระองค์ได้เสด็จจาริกไปที่อื่น เมื่อเข้าพรรษาจึงเสด็จกลับมา ชาวเมืองจึงถือโอกาสจองพระภิกษุทั้งวัดเพื่อถวายภัตตาหาร ตามแต่กำลังของตน หญิงชรายากจนคนหนึ่ง ต้องการทำบุญเลี้ยงพระในครั้งนี้ด้วย นางพยายามรวบรวมเงินจนพอซื้อข้าวของจัดเลี้ยงพระ ได้รูปหนึ่ง จึงได้ไปขอจองเลี้ยงพระ แต่ทว่าพระทั้งวัดมีผู้จองถวายหมดแล้ว นางเสียใจมาก พระผู้ทำหน้าที่รับจองจึง แนะนำว่า ยังคงเหลืออยู่รูปหนึ่ง คือพระสารีบุตร ซึ่งเป็นพระธรรมเสนาบดี หญิงชราจึงไปยืนดักจองท่านที่ประตูมหาวิหาร ท่านก็รับนิมนต์ ข่าวว่า พระสารีบุตรเถระรับนิมนต์หญิงชรายากจนร่ำลือไปทั่วเมือง พระเจ้าปเสนทิโกศลก็ทรงทราบ พระองค์ ได้เอื้อเฟื้อส่งข้าวปลาอาหารอย่างดีมาให้ ส่งผ้านุ่งห่ม เครื่องใช้สอย และเงินทองมาให้นาง แม้เศรษฐีใหญ่ ๆ เศรษฐีย่อย ๆ และชาวบ้านคนอื่น ๆ ต่างก็ส่งข้าวของมาร่วมบุญกับนางตามกำลังของตน ในวันนั้นวันเดียว หญิงชราผู้ยากจนก็มีทรัพย์สิน ถึงหนึ่งแสนกหาปณะ เป็นคนมั่งมีไปในทันที ในวันที่ถวายภัตตาหาร พระสารีบุตรได้ฉันภัตตาหารและของขบเคี้ยวที่นางปรุงถวาย แม้ว่าจะเป็นของไม่ประณีต ก็ตาม หญิงชราบังเกิดความปีติอิ่มเอิบใจ เมื่อฉันแล้วพระสารีบุตรกล่าวอนุโมทนา นางส่งใจไปตามกระแสพระธรรมเทศนา ได้บรรลุโสดาปัตติผลในวันนั้น มีนาคม ๒๕๓๒ Kalyanamitra.org นาอด กัลยาณมิตร ๗๑