การไม่ขอและความรัก : หน้า 96/118

ขอปวารณา หากมีสิ่งใดที่ข้าพเจ้าอาจจะทดแทน หรืออาจจะถวายต่อพระคุณเจ้าได้ ขอพระคุณเจ้า โปรดบอกมาเถิด ข้าพเจ้ายินดีถวายทุกอย่าง แม้ พระราชสมบัติก็ยินดีถวายให้ แต่พระฤๅษีมิได้เอ่ยปากขอสิ่งใด ๆ เลย กาล เวลาล่วงไปเรื่อย ๆ แทบทุกครั้งที่พระเจ้าพรหมทัต เสด็จไปหาพระฤาษี ก็มักจะตรัสถามถึงสิ่งที่ท่าน ต้องการ พระฤๅษีก็นิ่งเสีย พระเจ้าพรหมทัตทรงแปลกพระทัยมาก จึงตรัส ถามพระฤๅษีว่า “พระคุณเจ้าที่เคารพ ในกรุงพาราณสีนี้มียาจก วณิพกมากมาย ทั้ง ๆ ที่ข้าพเจ้าไม่เคยรู้จักพวกเขา เลยสักนิดว่าเขาเป็นใคร มาจากไหน แม้แต่ชื่อก็ไม่รู้ ว่าชื่ออะไร แต่พวกเขาก็พากันมาขออะไรต่อมิอะไร จากข้าพเจ้าอยู่เสมอ ๆ ข้าพเจ้าก็ให้ไป แต่สำหรับ พระคุณเจ้าซึ่งข้าพเจ้ามีความคุ้นเคย มีความเคารพ มีคุณธรรม อันหาที่เปรียบมิได้ และข้าพเจ้าเองก็เคย ปวารณาไว้แล้วว่าจะถวายทุกสิ่งทุกอย่างหากเป็น ความประสงค์ของพระคุณเจ้า แต่พระคุณเจ้าก็ไม่ขอ อะไรเลย เป็นเพราะเหตุไรหรือ” พระฤาษีอัฏฐเสนจึงตอบว่า “มหาบพิตร ผู้ขอย่อมไม่เป็นที่รัก ผู้ไม่ให้ สิ่งที่ขอก็ไม่เป็นที่รัก เพราะเหตุนั้น อาตมาจึง ไม่ขอ เราจะได้ไม่มีเหตุขัดเคืองกัน “เหตุใดพระคุณเจ้าจึงพูดเช่นนี้ ขอได้โปรด อธิบายให้ข้าพเจ้าเข้าใจด้วยเถิด” “มหาบพิตร เรื่องการขอนี้ แม้แต่บุตร เมื่อขอ สิ่งของจากบิดามารดาของตนก็ตาม หากเป็นสิ่งของ ที่บิดามารดามีความหวงแหน บิดามารดาย่อมมี ความขัดเคืองใจ ไม่ว่าจะให้ไปหรือไม่ให้ไปก็ตาม ส่วนบุตรเมื่อไม่ได้สิ่งที่ตนขอก็ย่อมไม่พอใจ มหาบพิตร ไม่ว่าในหมู่ญาติ หรือหมู่มิตร การขอย่อมไม่เป็นที่ ๙๔ ก ล ย า ณ ม ต ร