พระราชพิธีเข้าพรรษาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ : หน้า 63/134

โคลง ฉันท์ กาพย์ ร่าย และลิลิต สลับกันไป พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวตรัส สรรเสริญมหาชาติคำหลวงว่า “ถ้อยคำซึ่งกล่าว ไว้ในพระมหาชาติคำหลวง เป็นที่ลึกซึ้งเกินกว่า คำพูดที่เราพูดจากันอยู่ทุกวันนี้...” พระราชพิธีเข้าพรรษาสมัยกรุง รัตนโกสินทร์ สำหรับพระราชพิธีเข้าพรรษาในสมัยต้น กรุงรัตนโกสินทร์จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จ ผนวชเจ้านายที่วัดพระศรีรัตนศาสนดาราม เจ้านายพระองค์แรกที่ทรงผนวชคือพระบาท พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๕ นั้น เริ่มด้วยการทรง สมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ดังนั้นจึงเกิด เป็นประเพณีต่อมาสำหรับเจ้านายที่เป็นเจ้าฟ้า พระองค์เจ้า หม่อมเจ้า ทั้งในวังหลวงและวังหน้า ที่จะต้องทรงผนวชที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม แต่เพียงแห่งเดียว การทรงผนวชรับหน้า เข้าพรรษาส่วนมากจะอยู่ระหว่างขึ้น ๕ ค่ำ ถึง ๑๒ ค่ำ เดือน ๘ การพระราชกุศลฉลองเทียนเข้าพรรษา การพระราชกุศลที่สําคัญอย่างหนึ่งใน พระราชพิธีเข้าพรรษา ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ก็คือ การพระราชกุศลฉลอง เทียนพรรษา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราช นิพนธ์ไว้ในหนังสือพระราชพิธีสิบสองเดือนว่า เทียนพรรษาที่ทรงถวายเป็น พระราชกุศลไปตามอารามหลวงต่างๆ นั้น เมื่อหล่อเสร็จแล้ว ส่วนหนึ่งต้อง รีบส่งไปถวายตามพระอารามหลวงในต่างจังหวัด เพื่อจะได้จุดทันวันเข้าพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงเพียงแต่ทรงจบพระหัตถ์อธิษฐานเท่านั้น ส่วนที่เหลือเป็นส่วนที่จะทรงถวายแก่พระอารามหลวงต่างๆ ในเขตพระนคร และธนบุรี ซึ่งจะมีการประกอบพิธีในวันนักขัตฤกษ์เข้าพรรษา ในวันนักขัตฤกษ์เข้าพรรษาสามวันนั้นมีพระราชพิธีต่างๆ ดังนี้ คือ เทียนเข้าพรรษาที่จะทรงถวายแก่พระอารามหลวงต่างๆ ในเขตพระนครและ ธนบุรีนั้น โปรดฯ ให้ยกเข้าไปตั้งไว้ที่เฉลียงท้องพระโรง ใช้สายสิญจน์วงรอบ จากภาพ: พระอยู่ปริวาสกรรม เพื่อออกจากอาบัติสังฆาทิเสส และพระสอนหนังสือ สามเณร เด็ก กัลยาณมิตร สิงหาคม ๒๕๕๒ | ๖๑