การเปรียบเทียบของกบและอีกา : หน้า 98/134

“แกอย่าคุยเกินไปเลย” กบยังไม่เชื่อว่าในโลกนี้ จะ บินขึ้นไป กบค่อยๆ ลอยขึ้นไปจนพ้นจากปากบ่อ อีกาหัน มีที่อื่นวิเศษกว่าบ่อน้ำของตน อีกาอธิบายเหตุผลต่อไป “ท่านรู้จักทะเลไหม ทะเลมีน้ำลึกจนท่านไม่มีทาง ดำลงไปถึงกันเลย" กบคิดว่าทะเลคงเป็นชื่อบ่อน้ำแห่งหนึ่ง จึงโต้แย้งว่า “ใครจะไปเชื่อแกว่าโลกนี้จะมีบ่อน้ำที่ใหญ่ขนาดนั้น” “ท่านไม่เชื่อ ก็ไม่เป็นไร ว่าแต่ท่านเคยเห็นช้าง หรือเปล่า ช้างเป็นสัตว์ที่ตัวโตกว่าท่านหลายพันเท่าทีเดียว” อีกาพยายามเปรียบ เทียบให้เห็นภาพ “ถ้าช้างใหญ่กว่าตัวข้าขนาดนั้น ช้างคงจะยิ่งใหญ่ ที่สุดในโลกเลยนะซิ” กบประชดประชัน “ใครบอกท่าน ยังมีสิ่ง ที่ใหญ่กว่าช้างอีก เรียกว่า ภูเขา มีขนาดใหญ่กว่าช้างหลายแสน เท่า” อีกาเล่าอย่างไม่ทิ้งความ พยายาม “ฮ่า ฮ่า ฮ่า เป็นไป ได้ยังไง ที่โลกนี้จะมีสิ่งใหญ่โต ขนาดนั้น เจ้าไม่ต้องพูดอีกแล้ว ข้าไม่เชื่อเจ้าหรอก" กบรีบตัดบท เพราะรู้สึกว่าอีกายิ่งพูดยิ่งตลก แต่อีกายังไม่ยอมแพ้เหตุผลของกบง่ายๆ “ยังมีสิ่งที่ใหญ่กว่าภูเขาอีกนะ ก็ท้องฟ้าที่เราเห็น นี่แหละ ใหญ่กว่าภูเขาจนประมาณไม่ได้เลย” “ฮ่า ฮ่า ฮ่า แกว่าท้องฟ้าเนี่ยนะ ใหญ่จนประมาณ ไม่ได้ แกเล่าเรื่องตลกได้เก่งที่สุดในโลกเลย ตั้งแต่ข้าเกิด จนโตมาทุกวันนี้ ข้าก็เห็นท้องฟ้าใหญ่แค่ปากบ่อเท่านั้นเอง แกอย่ามาคุยเกินความจริงอีกเลยนะ ข้าไม่เชื่อแกแล้ว ฮ่า ฮ่า ฮ่า” กบหัวเราะจนท้องแข็ง กบว่า ในที่สุด อีกาก็งัดวิธีการสุดท้ายออกมาใช้ พูดกับ “นี่แสดงว่าท่านไม่รู้จริงๆ ว่า โลกบนปากบ่อนั้น กว้างขวางใหญ่โตกว่าก้นบ่อของท่านเพียงไร เดี๋ยวข้าจะพา ท่านขึ้นไปดูให้เห็นความจริง" อีกาให้กบคาบเชือกที่ผูกกับขาตัวเองเอาไว้ แล้ว ไปบอกกบว่า “พี่กบเบิกตาดูให้ชัดๆ ก็แล้วกันว่า ที่ข้าพูดนั้น เป็นความจริงหรือไม่” “โอ้โฮ ! ที่แท้ท้องฟ้าและผืนดินกว้างใหญ่ไพศาล กว่าบ่อน้ำของข้าจริงๆ” ในที่สุด เมื่อกบเห็นความจริงด้วยตาของตัวเองแล้ว ว่ายังมีสิ่งที่ใหญ่โตกว่าบ่อน้ำของตนเองยิ่งนัก ก็รีบคายเชือก และกระโดดลงไปอยู่ที่ก้นบ่อตามเดิม ส่วนอีกาก็บินจากไป เรื่องนี้เป็นที่มาของสำนวนจีน “มอง ทันที ท้องฟ้าจากก้นบ่อ” หมายถึง คนที่มีทัศนะคับแคบ มีความ รู้และประสบการณ์น้อย แต่ สำคัญว่าตนเองมีความรู้มาก ทำนองเดียวกับสำนวนไทยว่า กบในกะลาครอบ ข้อคิดของเรื่องนี้ก็คือ เราต้องระมัดระวังตัวเอง อย่า ให้มีนิสัยเป็นคนมองท้องฟ้า ซึ่งไม่ดีเลย เพราะ จากก้นบ่อ ซึ่งไม่ดีแ คนที่จะมีนิสัยเช่นนี้ มักจะชอบ ดูถูกความสามารถผู้อื่น และมักคิดว่า ตัวเองเก่งแล้ว เมื่อ ตอกย้ำความคิดนี้บ่อยๆ เข้า ก็จะหลงตัวเองและไม่ค่อย ยอมฟังเหตุผลที่ดีกว่าของคนอื่น ในที่สุดก็จะเป็นคนถือทิฏฐิ ไม่สามารถพัฒนาตัวเองให้มีคุณธรรม ความรู้และความ สามารถที่ก้าวยิ่งขึ้นได้ เพราะฉะนั้น เราต้องฝึกตัวเองให้เป็นคนหมั่นขยัน หาความรู้อยู่เสมอ และฝึกสมาธิทุกวัน พร้อมๆ กับตอกย้ำ ตัวเองว่า เรายังไม่เก่งจริง ยังมีสิ่งที่เราไม่รู้อีกมาก ถ้าเรา เก่งจริงเราคงสามารถหาทางออกจากความแก่ เจ็บ ตาย ตรัสรู้เป็นพระอรหันต์ได้แล้ว ๙๖ | กัลยาณมิตร สิงหาคม ๒๕๔๒