ข้อความต้นฉบับในหน้า
ชนบท พระองค์ทอดพระเนตรเห็นนา
ของชาวมคธ ซึ่งเขาพูนดินขึ้นเป็น
คันนาสี่เหลี่ยม พูนคันนายาวทั้งด้าน
ยาวและด้านกว้าง พูนคันนาคั่นใน
ระหว่างๆ ด้วยคันนาสั้นๆ พูนคันนา
เชื่อมกันดังทาง ๔ แพร่ง ตามที่ซึ่ง
คันนากับคันนาผ่านตัดกันไป ครั้นแล้ว
รับสั่งกะท่าน พระอานนท์ว่า อานนท์
เธอเห็นนาของชาวมคธซึ่งเขาพูนดิน
ขึ้นเป็นคันนาสี่เหลี่ยม พูนคันนายาว
ทั้งด้านยาวและด้านกว้าง พูนคันนา
คั่นในระหว่างๆ ด้วยคันนาสั้นๆ พูน
คันนาเชื่อมกันดังทาง ๔ แพร่ง ตาม
ที่ซึ่งคันนากับคันนาผ่านตัดกันไปหรือ
ไม่?
พระอานนท์ : เห็นตามพระพุทธดำรัส
พระพุทธเจ้าข้า.
พระผู้มีพระภาคเจ้า : เธอสามารถแต่ง
จีวรของภิกษุทั้งหลายให้มีรูปอย่างนั้น
ได้หรือไม่?
พระอานนท์ : สามารถ พระพุทธเจ้าข้า
ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า
ประทับอยู่ ณ ทักขิณาคิรีชนบท
ตามพระพุทธาภิรมย์ แล้วเสด็จกลับ
มาพระนครราชคฤห์อีก ครั้งนั้นท่าน
พระอานนท์แต่งจีวรสำหรับภิกษุ
หลายรูป ครั้นแล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มี
พระภาคเจ้า ได้กราบทูลว่า ขอพระผู้
มีพระภาคเจ้าจงทรงทอดพระเนตร
จีวรที่ข้าพระพุทธเจ้าแต่งแล้ว
พระพุทธเจ้าข้า.
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาค
เจ้าทรงทำธรรมีกถา ในเพราะเหตุ
เป็นเค้ามูลนั้นในเพราะเหตุแรกเกิดนั้น
แล้วรับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า ดูก่อน
๕๐ | กัลยาณมิตร พฤศจิกายน ๒๕๔
ภิกษุทั้งหลาย อานนท์เป็นคนฉลาด
อานนท์เป็นคนเจ้าปัญญา อานนท์ได้
ซาบซึ้งถึงเนื้อความแห่งถ้อยคำที่เรา
กล่าวย่อได้โดยกว้างขวาง อานนท์ทำ
ผ้าชื่อกุสิก็ได้ ทำผ้าชื่ออัฑฒกุสิก็ได้
ทำผ้าชื่อมณฑลก็ได้ ทำผ้าชื่ออัฑฒ
มณฑลก็ได้ ทำผ้าชื่อวิวัฏฏะก็ได้
ทําผ้าชื่ออนุวิวัฏฏะก็ได้ ท่าผ้าชื่อ
คีเวยยกะก็ได้ ทำผ้าชื่อฟังเฆยยกะก็ได้
และทำผ้าชื่อพาหันตะก็ได้จีวรจักเป็น
ผ้าที่ตัดแล้ว เศร้าหมองด้วยศัสตรา
สมควรแก่สมณะและพวกศัตรูไม่
ต้องการ.
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรา
อนุญาตผ้าสังฆาฏิตัด ผ้าอุตราสงค์ตัด
ผ้าอันตรวาสกตัด."
เนื้อความดังกล่าวนี้เองที่
บอกถึงที่มาของรูปร่างลักษณะของ
จีวรที่เห็นในปัจจุบัน ซึ่งถอดแบบการ