การอนุญาตไตรจีวรและความหมายของผ้าในพระพุทธศาสนา : หน้า 54/132

สดชื่น ความหนาวจึงได้มีแก่เรา เรา จึงห่มจีวรผืนที่สี่ ความหนาวมิได้มี แก่เรา. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรานั้น ได้ดำริว่า กุลบุตรในธรรมวินัยนี้ ที่ เป็นคนขี้หนาว กลัวต่อความหนาว ก็ อาจดำรงชีวิตอยู่ได้ด้วยผ้าสามผืน ไฉนหนอเราจะพึงกั้นเขต ตั้งกฎ ใน เรื่องผ้าแก่ภิกษุทั้งหลาย เราจะพึง อนุญาตไตรจีวร. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรา อนุญาตไตรจีวร คือ ผ้าสังฆาฏิ ๒ ชั้น ผ้าอุตราสงค์ชั้นเดียว ผ้าอันตรวาสก ชั้นเดียว.” เนื้อความท่อนนี้ได้ประกาศ ให้เห็นถึงพระมหากรุณาธิคุณเป็น ล้นพ้นของพระพุทธองค์ที่ทรงเป็น ห่วงเป็นใยในการดำรงชีวิตของพระ ภิกษุ โดยพระองค์ทรงยอมนำพระ วรกายเป็นเครื่องทดสอบความหนาว เย็นตั้งแต่หัวค่าจนรุ่งอรุณ เพื่อทรง หาความพอดีของการนุ่งห่มให้แก่พระ ภิกษุ อันจะเป็นประโยชน์ต่อพระภิกษุ ที่จะประพฤติปฏิบัติเพื่อการทำที่สุด แห่งพระศาสนาของพระองค์ นั่นคือ จิตหลุดพ้นจากกิเลสอาสวะ มีคำศัพท์สามคำที่ไม่ค่อยคุ้น หูชาวพุทธในปัจจุบันเท่าไร ต้องอธิบาย สักเล็กน้อย คำว่า “อันตรวาสก” “อุตราสงค์” “สังฆาฏิ” เป็นชื่อเรียก ผ้ากาสาวพัสตร์สามผืนที่มีขนาดต่าง กันไป ซึ่งพระภิกษุสามเณรใช้นุ่งห่ม เพื่อทำกิจวัตรต่างๆ ตามพระธรรม วินัยของสงฆ์ “อุตราสงค์” หรือ “จีวร” ใช้ สำหรับห่มคลุมปกปิดความไม่งาม ๕๒ | กัลยานมิตร พฤศจิกายน tab ฟ ลักษณะสำคัญของไตรจีวร ๑๐ 3 d d d B 905 B ๒ b ชื่อเฉพาะของชิ้นผ้าที่ประกอบเป็นจีวร ๑. อัฑฒมณฑล คีเวยยกะ ๒. มณฑล วิวัฏฏะ ๓. อัฑฒมณฑล ซึ่งเผยยกะ ๔. มณฑล อนุวิวัฏฏะ ๕. อัฑฒมณฑล พาหันตะ 5. มณฑล อนุวิวัฏฏะ ๗. อัฑฒกุสิ ๘. กุสิ ๔. อนุวาต รังดุม ๑๐. ๑๑. ลูกดุม สบงคลี่เต็มผืน สบงพับเตรียมนุ่ง รัดประคด ทำหน้าที่เหมือนเข็มขัดรัดเอว อังสะ เสื้อแขนเดียวปกปิดความไม่งาม ใน ขณะที่พระภิกษุไม่ได้ครองจีวร ๗ ๑๑