ข้อความต้นฉบับในหน้า
905
คำฉันท์เรื่องมงคลชีวิตได้รับการถ่ายทอดสู่คนฟัง
เด็กหญิงห่อปากเป็นวงกลม จนแก้มยุ้ยทั้งสองข้าง
รอบด้านเพียงนั้น ผู้อ่านซึ่งเป็นเด็กผู้หญิงร่างกลมป้อม พองออกมา พร้อมกับทำตาโตเหลือบขึ้นดูหน้าผู้เป็นตา
ผิวพรรณผุดผ่อง และหน้าตาน่าเอ็นดูก็วางหนังสือเล็ก ๆ ราวกับกำลังจะบอกว่าไม่สบอารมณ์
นั้นลงข้างกายวิ่งหายไปทางหลังเรือน
“หนูบุญ อ้าว! นั่นจะไปไหนล่ะลูก ยังอ่านไม่จบ
เลย” ผู้เป็นยายละสายตาจากงานฝีมือตรงหน้า มอง
ตามหลานสาวที่จู่ ๆ ก็เลิกอ่านหนังสือให้ฟัง
“เดี๋ยวจะยาย บุญหิวจะแย่อยู่แล้วละจ๊ะ” เสียง
ใสแจ่มชัดตังตอบมาจากหลังเรือน แต่ยังไม่วายโดนพี่
ชายคู่แฝดแกล้งเร่ง
“เร็ว ๆ เข้าบุญ เดี๋ยวฟ้องพ่อครูนะ ทำงานคั่งค้าง
ได้เหรอ เร็ว”
“แหม! พี่ปัญญานี้ อย่ามาแกล้งบุญนะ เดี๋ยวไม่
เอาไปฝากเลย"
น้ำเสียงที่ดังตอบมาเจือไปด้วยความกระเป๋ากระ
ฮอด จนผู้รอคอยแอบยิ้มเพียงครู่เดียว เจ้าของเสียงก็กลับ
มาพร้อมจานขนมชั้นในมือ หยิบขนมใส่ปากเล็กน้อยแล้ว
คลานไปคว้าหนังสือมาอ่านต่อ
๑. อเสวนา จ พาลาน
ปกติตาน จ เสวนา
เอดมมงคลมุตตม
ปูชา จ ปูชนียาน
หนึ่งคือบ่คบพาล เพราะจะพาประพฤติผิด
หนึ่งคบกะบัณฑิต
เพราะจะหาประสบผล
หนึ่งกราบและบูชา
อภิปูชะนีย์ชน
ข้อนี้แหละมงคล
อดิเรกอุดมดี
ปุพเพ จ กตปุญญตา
เอดมมงคลมุตตม
๒. ปฏิรูปเทสวาโส จ
อตฺตสมมาปณิธิ จ
ความอยู่ประเทศซึ่ง เหมาะและควรจะสุข
อีกบุญญะการที่ ณ อดีตตะมาคล
อีกหมั่นประพฤติควร ณ สะภาวะแห่งตน
ข้อนี้แหละมงคล อดิเรกอุดมดี
“ตาจ๋า บุญอะไรจ๊ะบุญในอดีต งั้นทำบุญวันนี้ก็
ไม่ได้บุญน่ะซี” บุญกัญญาวางหนังสือลงอีกครั้ง
“หา! ว่าไงหนูบุญ ถามอะไรตานะ” เศรษฐีทอง
ฟังคำฉันท์อยู่เพลิน ๆ จึงได้ยินไม่ถนัด
“บุญไม่เข้าใจ วันนี้เราไปทำบุญที่วัดกัน เราจะได้
บุญหรือเปล่าจ๊ะ มันไม่เป็นอดีตน
เด็ก ๆ มักหวังสิ่งตอบแทนการกระทำ ทั้งนี้อาจ
เป็นเพราะธรรมชาติและการอบรมเลี้ยงดูของผู้ใหญ่
เช่น เมื่อลูกขยันเรียนหนังสือ จนสอบได้คะแนนดี พ่อ
แม่ก็มักจะมีรางวัลให้จนติดเป็นธรรมเนียม หากไม่ได้เขา
จะเรียกร้องเอาจนได้ แม้แต่เรื่องของความรัก การที่เด็ก
นิยมชมชอบใครสักคนอาจเป็นครู เพื่อน ฯลฯ เขาย่อม
ปรารถนาความเอาใจใส่ความรักใคร่สนิทสนมกลับคืน
มาอย่างไม่รู้จบ แต่เมื่อเขาเติบโตเป็นผู้ใหญ่เมื่อไร ประ
สบการณ์จะสอนให้เขาได้ยอมรับความเป็นจริงแห่งชีวิต
ความไม่จีรังยั่งยืนของสรรพสิ่ง ฯลฯ จนรู้จักปล่อยวาง
ความยึดมั่นถือมั่นในสิ่งรอบกายได้มากขึ้น
การประพฤติธรรมตามกุศลกรรมบถ ๑๐ อย่าง
เคร่งครัดของปัญญาคุณ บุญกัญญาก็เช่นกัน เด็กทั้งสอง
หวังเหลือเกินว่าความดีงามที่เขาได้สร้างสมตลอดมาจะ
ท่าให้ได้พบกับสิ่งดีๆ ในชีวิต โลกของเขาทั้งสองจึงงดงาม
สดใส ทุกสิ่งรอบข้างดูเป็นมิตร เป็นความเปิดเผยจริงใจ
เขาไม่เคยทำร้ายผู้ใดทั้งร่างกาย จิตใจ และก็หวังเหลือ
เกินว่าจะไม่มีใครคิดร้ายต่อคน พยายามหลีกเลี่ยงการพูด
เพ้อเจ้อหรือพูดเท็จ จึงไม่คิดว่าจะมีใครโกหกหลอกลวง
เขาด้วยเช่นกัน แต่บนผืนพิภพนี้จะเป็นเช่นเขาหวังหรือ
ไม่ เป็นเรื่องที่เด็กน้อยทั้งสองจะต้องเรียนรู้ต่อไป
เศรษฐีทองลุกขึ้นนั่ง ความเมื่อยขบหายไปมาก
แล้วจากฝีมือการบีบนวดของปัญญาคุณ ปัญหาของบุญ
กัญญาทำให้ท่านเศรษฐีขบคิดถึงความเป็นเด็กวัยแห่ง
การเริ่มต้น จำเป็นเหลือเกินที่จะต้องมีผู้นำทางและ
ประคับประคอง เพื่อจะได้เติบโตขึ้นมาอย่าง
มีความสุขสมบูรณ์ทั้งกาย ใจ ให้ได้รับความรู้ความ
เข้าใจทั้งทางโลกทางธรรม เพื่อจะได้ใช้วิชาทาง
โลกเป็นเครื่องมือเลี้ยงตนและใช้ธรรมะครอง
ใจของตนให้ผาสุกตลอดไปแม้เมื่อปราศจากผู้พิ
ทักษ์” ผู้ใหญ่อย่างเศรษฐีทองได้พยายามเต็มที่แล้ว
มีนาคม ๒๕๓๑
Kalyanamitra.org