ข้อความต้นฉบับในหน้า
๑๐๘
>
เราถูกควรเพียงไหน ต้องถึงพร้อมด้วยความดี โดย
สร้างกุศลกรรม ละเว้นบาปกรรมต่าง ๆ จิตใจต้อง
ใสสะอาดอย่าให้กิเลสทั้งหลายมารบกวนจนเดือด
ร้อน
เศรษฐีทองผู้ผ่านโลก ผ่านชีวิตมาหลายรูปแบบ
ได้พยายามให้ความรู้ ความคิดแก่หลานรักทั้งสองอย่าง
สุดความสามารถ
"อย่างพ่อปัญญากับหนูบุญ ถึงจะยังไม่หัดนั่ง
สมาธิตอนนี้ แต่ตาก็ไม่ห่วงเพราะว่าพื้นใจของหลานใช้
ได้ สักวันคงจะเห็นค่าของการนั่งสมาธิ และมีความอด
ทนพอที่จะลองปฏิบัติดูบ้าง เวลานี้ก็ไม่ต้องกังวลว่าไม่ได้
เจริญภาวนา หลานรักการที่ขยันเรียน ดูหนังสือธรรมะ
หมั่นซักถาม ไปฟังเทศน์ ฯลฯ เหล่านี้ก็ถือเป็นการภาว
นาแล้ว ตาดีใจจริง ๆ
ความรู้ที่ผู้เป็นตาพยายามอธิบายนั้น มีคุณค่าต่อ
ผู้รับฟังรอบด้านก็จริง แต่บุญกัญญาลองนั่งทบทวนดู
พลันรู้สึกว่าผิวจะบรรยายนานาสาระเสียมากกว่า
ปัญหาสั้น ๆ ของเธอนั้นดูจะยังไม่ได้รับคำตอบกระจ่าง
นัก บุญในอดีตหรือบุญวาสนาในกาลก่อนที่พ่อครูมงคล
เคยสอนนั้นยังไม่แจ่มแจ้งในดวงใจของเธอขึ้นมากนัก
แก้มผ่องใสพองลมขึ้น ๆ ลง ๆ อีกครั้ง จนอุ่นเรือนเหลือบ
ตาเห็นเข้าอดไม่ได้ที่จะหยิกเบา ๆ ที่พวงแก้มนั้น ด้วย
ความเอ็นดูระคนขบขัน
1
“ตาจ๋า ตาอธิบายเรื่องบุญวาสนาในกาลก่อนให้
บุญฟังหน่อยได้ไหมจ๊ะ บุญจะเอาไปเล่าให้เพื่อน ๆ
อีกต่อหนึ่ง-
ฟัง
"ที่พระพุทธองค์ทรงสั่งสอนเรื่องนี้ขึ้นมา ก็เพื่อจะ
บอกว่า เราทุกคนมีกรรมเป็นของตัว ชีวิตที่เป็นอยู่
จะสุขทุกข์อย่างไรเป็นเพราะการกระทำของเรา
ในอดีต อดีตหรือกาลก่อนนี่แบ่งเป็น ๒ ระยะ คือ ช่วง
ใกล้ และช่วงไกล อย่างหลานเป็นเด็กดี มีคุณธรรมมา
โดยตลอดตั้งแต่เกิดมาจนถึงทุกวันนี้นี่เรียกว่าบุญช่วงใกล้
บุญช่วงไกลก็ในชาติภพก่อนนั่นแหละ ปัจจุบันในวัน
นี้พอถึงพรุ่งนี้ก็กลายเป็นอดีตแล้วใช่ไหมล่ะ นั่นแหละ
พระท่านจึงสอนให้สั่งสมบุญไว้เป็นเสบียง
“แล้วมันเกี่ยวอะไรกับมงคลชีวิตล่ะครับตา
ปัญญาคุณสงสัยเช่นกัน
“ขอโทษที ตาไม่ใช่ครูเลยอธิบายวนเวียน
ไปหมด แหม! ฟังกันแย่เลย คือว่า มงคลข้อนี้เน้นให้
เราทำความดี ซึ่งมักจะใช้ธรรมะข้อบุญกิริยาวัตถุ
๑๐ อันจะเป็นผลโยงใยไปถึงกาลข้างหน้า คนที่สะสม
บุญมาดีก็เหมือนผลไม้พันธุ์ดี เราไม่ต้องประคบประหงม
มากมาย รสชาติก็ยังดี ปริมาณก็ยังมาก ผู้ที่ไม่ได้สร้าง
สมความดีไว้เมื่อจะทำอะไร แม้จะตั้งใจมากมาย แต่ก็มัก
จะได้รับผลช้าและยากลำบาก ผิดกับผู้ที่มีบุญวาสนามา
ก่อน ผลดีจะปรากฏเต็มที่ ทำอะไรไม่ค่อยติดขัด แล้วก็
มีความสุขสบายใจดี พอจะเข้าใจหรือยังล่ะคราวนี้
ปัญญาคุณและบุญกัญญา แสดงอาการรับรู้
“ตาไม่ใช่พระ การอธิบายอะไรให้ฟังก็เอาเท่าที่
ดารู้ จากใจและจากประสบการณ์ ธรรมะเป็นเรื่องละ
เอียดอ่อนลึกซึ้ง ยากแก่การถ่ายทอด ตาจึงอยากให้พ่อ
ปัญญากับหนูบุญเรียนรู้ด้วยการปฏิบัติแต่เยาว์วัย ต่อ
ไปภายภาคหน้าเมื่อสิ้นตายาย แม่อุ่นเรือนไปแล้ว หลาน
จะได้รู้จักครองชีวิตได้อย่างถูกต้องเหมาะสม”
(อ่านต่อฉบับหน้า)
๑) จากมงคลสูตรคำฉันท์ พระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 5
๒/ บุญกิริยาวัตถุ ๑๐ ได้แก่ ทานมัย ศีลมัย ภาวนามัย
อปจายนมัย เวยยาวัจจมัย ปัตติทานมัย ปัตตา
นุโมทนามัย ธัมมัสสวนมัย ธัมมเทสนามัย
ทิฏฐิ กัมม์ หรือสรุปให้ง่ายเข้าก็คือการปฏิบัติตน
ให้เจริญด้วยทาน ศีล ภาวนา นั่นเอง
Kalyanamitra.org
นวม ๒๔๓๑