สีจีวร : หน้า 54/128

สีจีวร คล้าย แต่ไม่เหมือน ถาม สงสัยในเรื่องสีจีวรพระ ทำไมจึงมีหลายสี สีใดเป็นสีที่ถูกต้องที่สุด แต่ลูกชอบ สีเหลืองพระ เวลาเห็นหลวงพ่อห่มจีวรสีเหลืองพระ จะมีความสุขในมโนภาพว่านี่แหละ พระที่แท้จริง (ตามความรู้สึกของลูกเอง) ตอบ สำหรับสีจีวรนั้น ไม่ได้มีระบุชัดเจนในพระไตรปิฎก คือ ขึ้นอยู่กับวัสดุที่หา ได้ในยุคนั้น สีที่ใช้ย้อมจีวร ใช้คำว่า ย้อมฝาด เขาจะเอาอะไรมาย้อม โดยทั่วไปจะเอา แก่นไม้ อาจจะเอาแก่นขนุน หรือแก่นไม้ที่สีย้อมติดเสื้อผ้าได้ดี เพราะฉะนั้น สีจึงไม่สม่ำเสมอ แม้ที่สุด แก่นไม้ต่างชนิดกันสีก็ต่างกัน แม้แก่นไม้ชนิดเดียวกัน เช่นแก่นขนุน ขนุนแต่ละต้นสีแก่นไม่ เหมือนกัน แม้ต้นเดียวกัน แก่นบริเวณโคนก็จะสีเข้มกว่าบริเวณกลางต้น แก่นกลางต้นก็จะ เข้มกว่าบริเวณยอด นี้ยกตัวอย่าง เราจึงระบุชัดเจนไม่ได้ว่าสีอะไรเพียงแต่ระบุว่าถ้าเป็นจีวร พระสัมมาสัมพุทธเจ้าห่ม เห็นในตำรับตำราใช้คำว่าสิ่งควรรณ สีสิงคิวรรณคือสีอะไร เวลาเราก่อไฟแล้วไม่มีเปลว นึกออกไหม ถ่านแดงเหลือง ๆ อย่าง นั้นล่ะก็ ไม่ใช่เหลืองอ๋อยแบบเหลืองแท้ ก็มีอมเหลือง อมส้ม อะไรอย่างนั้นน่ะ นั่นแหละสี สิ่งควรรณ ท่านใช้คำนี้ ส่วนจีวรที่พระโมคคัลลาน์ท่านใช้ห่ม ท่านใช้คำว่าสีแบบโคหนุ่ม คือ วัวของอินเดียก็แล้วกัน มันมีอยู่พันธุ์หนึ่ง สีเหมือนวัวหนุ่ม ๆ สีออกอย่างนั้น คือ ในที่สุด แล้วจะเอาสีตายตัวเหมือนปัจจุบันนี้ไม่ได้ คือหาวัตถุที่จะย้อมได้ พอประมาณ ๆ ก็แล้วกัน ไม่ให้ใช้สีฉูดฉาด เราบอกเพียะลงไปนี้ไม่ได้ แต่ที่แน่ ๆ ที่ห้ามใช้เด็ดขาดคือสีดำไม่ให้ใช้ สีน้ำเงิน สีแดงนี้ไม่ให้ใช้ ก็ได้แต่สีที่ประมาณ ๆ อย่างที่ว่า ๆ เพราะฉะนั้น เวลาใช้กันก็จึงได้แต่ว่า อย่างน้อยเราจะไม่ใช้สีเดี่ยว ๆ ที่เป็นแม่สี อย่างน้อยจะต้องเป็นสีผสมอย่างที่หลวงพ่อห่มนี้ ก็มีทั้งเหลืองทั้งแดงปนๆ กันไป ก็ออกเหลือง ๆ ส้ม ๆ ไป ก็เป็นลักษณะของสีแก่นไม้พวกแก่นขนุน จะออกลักษณะทำนองนี้ แต่ปัจจุบันไม้ เราก็หาไม่ได้แล้ว เราหาได้แต่สีที่เขาขายตามท้องตลาด ไม่ใช่จะบวชพระสักองค์ ไปโค่นต้นไม้มา ท่อน เดี๋ยวจะโดนข้อหาทำลายป่าเสียหรอก นี่ก็เป็นอย่างนี้ ๕๒ ก ล ย า ณ มิตร Kalyanamitra.org