การพิมพ์พระไตรปิฎก : หน้า 31/128

การพิมพ์ หนังสือ คัมภีร์ พระไตรปิฎก ออกมาเป็น รูปเล่ ม ที่ ชั ดเจน เดิม ๓๙ เล่ม การจัดพิมพ์พระไตรปิฎกที่เกิดขึ้นเป็นครั้งแรกนี้ก็ทำให้เกิดมีการแปลพระไตรปิฎก ภาษาไทยในยุคหลังขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง การที่คัมภีร์ในศาสนาถูกจัดพิมพ์เป็นเล่มขึ้นมานั้น เกิดผลกระทบครั้งสำคัญต่อการเปลี่ยนโฉมหน้าของพระพุทธศาสนาในทันทีทีเดียว ในสมัย โบราณนั้น ชาวพุทธที่เป็นอุบาสกอุบาสิกาไม่สามารถศึกษาค้นคว้าพระไตรปิฎกได้ด้วยตนเอง แต่จะเรียนรู้พระพุทธศาสนาจากปากของพระภิกษุมาอธิบายสอนเรื่องบุญเรื่องบาป กฎแห่ง กรรม ชาตินี้ชาติหน้า อานิสงส์ของบุญต่าง ๆ แล้วก็เรียนรู้การทำวิปัสสนากรรมฐานจาก พระภิกษุเท่านั้น ตำราเรียนส่วนใหญ่ก็เป็นคัมภีร์ใบลาน ที่พระภิกษุนำมาแปลแล้วมาอธิบายให้ กับญาติโยมฟังที่วัด มีการจัดหมวดหมู่หลักธรรมอย่างเป็นระเบียบ แต่ละเล่มมีตัวหนังสือและตัวเลขกำกับไว้ว่า นี่เป็นเรื่องที่ ๑,๒,๓... สิ่งเหล่านี้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางจิตวิทยาแก่ศาสนิกขึ้น คือทำให้ มีความเชื่อว่าธรรมะในพุทธศาสนาทั้งหมดมีอยู่เท่านี้ ประชาชนสามารถศึกษาค้นคว้า พุทธศาสนาได้ด้วยตนเองจากตำราเหล่านี้ โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยพระภิกษุอีกต่อไปแล้ว ชาวบ้านท้องถิ่นก็ตีความหลักธรรม โดยอาศัยสามัญสำนึกของคนในวัฒนธรรมนั้น ๆ ตีความตาม ความเข้าใจของตัวเองไปต่าง ๆ นานา การตีความนั้นก่อให้เกิดความเชื่อมั่นและความยึดถือใน หมู่ของศาสนิกมากขึ้น พุทธศาสนาจึงเกิดการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางต่าง ๆ อย่างรวดเร็ว มีการตีความกันมาก มีการคิดคำนึงกันมาก ความคิดและความเชื่ออันหลากหลายนี้ นำมาสู่การแตกแยกทางความคิด ของศาสนิก นี่เป็นปรากฏการณ์ธรรมดาที่เกิดขึ้นในสังคมทุกสังคม รวมทั้งในศาสนาของ เรา คัมภีร์พระไตรปิฎกที่จัดพิมพ์ขึ้นในประเทศไทยเราคัดลอกมาจากต้นฉบับภาษาบาลี คัมภีร์ ยุคโบราณต่าง ๆ บางชุดที่ใช้ภาษาอื่นบันทึก ก็เลยถูกทอดทิ้งไปไม่นำมาศึกษาด้วยเห็นว่าไม่ใช่ คัมภีร์บาลี ไม่ใช่สิ่งซึ่งออกมาจากพุทธพจน์ คัมภีร์บาลีเท่านั้นที่เป็นคัมภีร์ออกมาจากพุทธพจน์ ออกจากพุทธโอษฐ์จริง ๆ เรียกว่าเป็นภาษาของพระพุทธเจ้า ความเชื่อมั่นเช่นนี้มีผลอย่างยิ่งต่อการตีความหลักธรรมะมาจนถึงปัจจุบัน เมื่อขาดการศึกษา เปรียบเทียบจึงเกิดเป็นรอยแยกกับความเชื่อถือของคนไทยในยุคก่อน เพราะอาจจะมีคัมภีร์อีกยุค หนึ่ง ซึ่งคนไทยในสมัยก่อนของเราก็อาจจะศึกษาแล้วก็นำมาประพฤติปฏิบัติกันโดยสืบทอดต่อมา ในลักษณะของคำสอน หรือพอสอนนาน ๆ เข้าก็มีการเขียนเป็นลายลักษณ์อักษรให้แน่ชัดมากขึ้น คัมภีร์เหล่านี้มีเพียงบางส่วนได้ตกทอดมาจนยากเหลือเกินที่จะนำมาเป็นหลักฐานยืนยันความเชื่อ Kalyanamitra.org กัลยา ณ มิตร ๒๙