ยุทธหัตถีของสมเด็จพระนเรศวร : หน้า 41/124

เรื่อง : สุวรรณี สุวรรณนภาศรี ภาพ : ปราโมทย์ ณ ระนอง ESALVธการ มเด็จพระนเรHOF มหาราช ต่อจากฉบับที่แล้ว ช้างเจ้าพระยาไชยานุภาพกำลังคลั่งน้ำมัน เห็นช้างข้าศึกที่เข้ามาก็โถมแทงใส่ไม่ยั้ง จึงเกิดเพลี่ยงพล้ำเสียที พลายพัทธกอรุนแบกร่างเจ้าพระยาไชยานุภาพขึ้นขวางลำตัว พระมหาอุปราชาได้ช่อง ทรงฟันด้วยพระแสงของ้าว มายังสมเด็จพระนเรศวรทันที แต่พระองค์ทรงเบี่ยงพระวรกายหลบทัน พระแสงฟันถูกพระมาลาเป็นรอยขาด ในทันที ทันใดนั้นเอง เจ้าพระยาไชยานุภาพสะบัดตัวหลุดจากพลายพัทธกอ แล้วชนได้ล่างแบกพลายพัทธกอหัวเบนไป ครั้งนี้ พระองค์เนื้อพระแสงของ้าวฟันฉับเข้าที่ไหล่ขวาของพระมหาอุปราชา เป็นโอกาสของสมเด็จพระนเรศวรบ้าง พระมหาอุปราชาสิ้นพระชนม์ ซบร่างอยู่บนคอช้างโลหิตไหลนองเป็นทาง ส่วนพระเอกาทศรถ ได้ชนช้างกับเจ้าเมืองจาปะโร ฟันเจ้าเมืองจาปะโรตายเหมือนกัน บรรดาแม่ทัพนายกองเมืองหงสาวดีเห็นนายของตนเพลี่ยงพล้ำเสียที จึงระดมยิงปืนเข้ามา กระสุนปืนถูก พระหัตถ์สมเด็จพระนเรศวรบาดเจ็บ และถูกควาญช้างกับกลางช้างตายทั้งสองคน ขณะนั้นฝ่ายไทยอยู่ในวงล้อมของ ข้าศึกทั้งกระสุนปืนที่ระดมยิงเข้ามา และกำลังทหารที่ล้อมอยู่โดยรอบ พลของฝ่ายไทยที่ตามมาทันก็รบพุ่งแก้กันเอา สมเด็จพระนเรศวรกับพระเอกาทศรถพ้นออกมาจากกองทัพข้าศึกได้ แม้สมเด็จพระนเรศวรพันออกมาจากกองทัพข้าศึกแล้ว พระองค์มีพระประสงค์จะรบพุ่งตีข้าศึกให้ราบคาบ แต่กำลังทหารที่ตามเสด็จไปในเวลานั้นมีน้อย ก็จนพระราชหฤทัย จึงจำต้องเสด็จกลับค่ายหลวง ฝ่ายทางหงสาวดีเมื่อ เห็นพระมหาอุปราชาสิ้นพระชนม์ก็เสียกำลังใจสิ้นหวังที่จะมาตีเมืองไทย สั่งให้ยกกองทัพทั้งหมดกลับ สมเด็จพระนเรศวรมีชัยชนะยุทธหัตถีในครั้งนั้น พระ พระเกียรติยศอย่างสูงสุด และแม้หากแพ้ก็มิได้ถูกประณาม เกียรติยศร่ำลือแพร่ไกลไปทั่วทุกประเทศ ด้วยถือเป็นคติมาแต่ เมื่อสมเด็จพระนเรศวรมหาราชมีชัยชนะข้าศึกแล้ว โบราณกาลแล้วว่า การชนช้างเป็นยอดยุทธวิธีของนักรบ เป็น ทรงโปรดให้สร้างพระเจดีย์ขึ้นมาองค์หนึ่ง ตรงที่ชนช้างกับพระ การต่อสู้กันตัวต่อตัว แพ้ชนะกันด้วยความคล่องแคล่วแกล้วกล้า | มหาอุปราชาตามเยี่ยงอย่างพระเจ้าอภัยทุษฐคามนี้ที่ได้สร้าง เป็นความชำนิชำนาญในการขี่ช้างชน มิได้อาศัยพลหรือกลอุบาย | พระเจดีย์ขึ้นในลังกาทวีป ตรงที่ทำยุทธหัตถีชนะพระยา- อย่างหนึ่งอย่างใด อีกประการหนึ่งในการทำยุทธสงครามที่ 1 เอฬาระหมิฬ ซึ่งเป็นที่เลื่องลือไปทั่วในอดีต จอมพลทั้งสองฝ่ายจะได้เข้าใกล้ชิดจนถึงชนช้างกันได้นั้นมีน้อย การที่สมเด็จพระนเรศวรทรงมีชัยชนะยุทธหัตถีในครั้ง เป็นโอกาสที่หาได้ยาก จึงถือว่าเป็นเรื่องสำคัญ เพราะฉะนั้น นั้น นับว่าเป็นชัยชนะอย่างอัศจรรย์ เป็นชัยมงคลของบ้านเมือง ถ้ากษัตริย์พระองค์ใดทำยุทธหัตถีมีชัยชนะจึงได้รับยกย่องว่ามี 1 โดยแท้ เพราะตั้งแต่พระองค์มีชัยชนะในครั้งนั้นแล้ว ก็มิได้มี กัลยาณมิตร ๓๙ Kalyanamitra.org