ข้อความต้นฉบับในหน้า
ห้องสมุดฮาร์วาร์ด ดิวินิตี้สกูล ตั้งอยู่ทางซ้ายของดิวินิตี้ฮอลล์ ปัจจุบันใช้เป็นที่ศึกษาพืชสมุนไพร ของภาควิชาชีววิทยา
เป็นกันเอง มีนักศึกษาหลายคนที่มาจากสถาบันอื่น เช่น ของอาจารย์มหาวิทยาลัย ชาวอเมริกันถือว่า การมี
มหาวิทยาลัยบอสตัน หรือโรงเรียนทางการศาสนาอื่น ๆ
ที่อยู่ใกล้เคียง นักศึกษาบางคนมีอายุมากกว่า ปี
แล้วก็มี ส่วนบรรยากาศการเรียนของนักศึกษาก็ค่อน
670
ข้างเป็นกันเองมากไปหน่อย บางครั้งนักศึกษาก็นั่งเอา
เท้าวางบนโต๊ะ หรือนั่งฟังด้วยท่าทางสบาย ๆ เขียน
บ้างจุดบ้าง บางคนนั่งเฉย ๆ ก็มี ตามสไตล์ของคน
อเมริกัน
ระบบการศึกษาที่ดีของมหาวิทยาลัยแห่งนี้คือ มี
เกษียณอายุของอาจารย์มหาวิทยาลัย เป็นการกีดกัน
ทางอายุ และเป็นสิ่งที่ไม่สมควร เขาให้สิทธิ์อาจารย์ผู้
สูงอายุ ที่เปี่ยมไปด้วยความรู้ความสามารถให้ทำงาน
ต่อไปตามที่ตนประสงค์ แต่ทางมหาวิทยาลัยก็มีข้อเสนอ
แก่อาจารย์เหล่านี้คือ การเสนอเงินโบนัสจำนวนมาก
และขอร้องให้หยุดการสอน โดยถือว่าไม่ใช่เป็นเป็น
การจ้างให้ลาออก แต่ในทางปฏิบัติแล้วก็เป็นทำนองนั้น
นั่นเอง อาจารย์บางคนแม้มีอายุมากตั้ง ๖๐-๗๐ ปีแล้ว
ก็ยังทำงานต่าง ๆ ในมหาวิทยาลัยได้ตามปกติ เพราะ
วิพากษ์วิจารณ์อาจารย์ที่สอนตัวเองว่าพอใจในสิ่งไหนบ้าง เขาถือว่าอายุไม่เป็นอุปสรรคในการให้ความรู้ ซึ่งแตก
ไม่พอใจในสิ่งไหนบ้าง การประเมินผลการสอนด้วย ต่างกับอาชีพอื่นเช่น นักบินไอพ่น เมื่อมีอายุถึงเกณฑ์ที่
วิธีนี้ ทำให้อาจารย์ระดับผู้ใหญ่ได้ทราบว่า อาจารย์ที่ เขากำหนด ก็จำเป็นต้องเปลี่ยนให้ไปทำอาชีพอย่างอื่น
กำลังสอนอยู่ในมหาวิทยาลัยของตนนั้นมีประสิทธิภาพ เพราะอาชีพนี้ต้องรับผิดชอบสูงต่อชีวิตผู้โดยสาร
นอกจากนี้ในฮาร์วาร์ดยังสนับสนุนการไม่กีดกัน
ในสหรัฐอเมริกาไม่มีการกำหนดการเกษียณอายุ สีผิว เพศ และวัย ซึ่งถ้าเกิดมีใครประณามเรื่องสีผิว
การประเมินผลการสอน โดยให้สิทธิ์แก่นักศึกษาเขียน
ในการสอนเพียงใด
๕๐ กัลยาณมิตร มิถุนายน ๒๕๓๕