ทำบุญและบารมี : หน้า 107/113

ทำบุญอย่างไรจึงจะเกิดเป็นบารมี คุยกับผู้อ่าน คำที่มักจะได้ยินเสมอ มักจะกล่าวอ้างประจำ - ที่หลายครั้งฟังอยู่บ่อย ๆ แต่ไม่เข้าใจ ไม่กระจ่างชัดเจน เช่นคำว่าทำแล้วได้บุญ บุญคืออะไร ใครเป็นคนได้ เห็นบางคนปฏิบัติธรรมคร่ำเคร่ง พอถามว่า ทำทำไม ตอบมาว่า ทำแล้วได้บารมี อะไรคือบารมี มีหลายท่านไม่ ตอบในแง่เหตุผล แต่อ้างไปที่คำสอนของพระพุทธเจ้าว่า ท่านสอนมาอย่างนี้ก็เชื่อไปเถิด คนมีความรู้คนมีความคิดก็รู้สึกว่าเป็นคำตอบที่ไม่กระจ่าง และเข้าใจ ว่าการกระทำเช่นนี้ งมงาย เหลวไหล ทำอะไรยังอธิบายให้ตัวเองไม่ได้ หลับหู หลับตาทำ ทำไปก็สงสัยไปว่าบุญจะช่วยเมื่อไร ช่วยอย่างไร พอมีเหตุการณ์ โชคดีอะไรก็อ้างว่านี่แหละบุญหนุนส่ง คนสองกลุ่มจึงมองคนละมุม มุมหนึ่ง ก็ว่าคนเหล่านั้น มิจฉาทิฏฐิ ไม่เชื่อบุญเชื่อบาป ฝ่ายหนึ่งว่าเป็นพวกงมงาย ทำอะไรไม่อยู่กับร่องกับรอย ทำบุญอยู่ประจำแท้ ๆ แต่พอเจอความทุกข์ กลับไม่ใช้ปัญญาแก้ปัญหา ยังมีโกรธ มีน้อยใจเหมือนคนทั่วไป ดูขัดหูขัดตา จึงขอเปรียบเทียบพอสังเขป ให้ดูอย่างในชนบท ชาวบ้านต้องหาบน้ำ จากบ่อน้ำหรือห้วยหนองคลองบึง ไปเทลงตุ่ม การทำบุญก็คือการไปตักน้ำ ให้เต็มกระป๋อง เต็มใบ เปรียบเทียบเมื่อทำบุญ คือทำใจให้สะอาด ภาชนะ ใจเต็มไปด้วยน้ำมีความสุขปีติเบิกบาน ส่วนบารมีนั้น เมื่อน้ำเต็มกระป๋อง เต็มปี๊บ เราก็ต้องแบกไปเทลงตุ่ม ขณะที่ยกไปก็ระวังอ อย่าให้หก ทั้งตัวเองก็ต้องทรงตัวอย่าให้ล้ม ตรงนี้แหละบารมี 19 แต่ส่วนใหญ่มักจะเกิดปัญหาระหว่างทางขณะที่ตักน้ำมาถึงตุ่ม ต้อง แวะไปหาเรื่องให้น้ำหก คนอื่นไม่ตามใจฉัน โกรธ! ใครไม่คิดอย่างฉัน โง่! มี ปัญหาตลอดทาง ทิ้งใบน้ำทะเลาะกับเขา ไปถึงตุ่มน้ำเทน้ำได้นิดเดียว ตัก ตอนแรกได้น้ำเต็มกระป๋องทุกคน พอไปก็หกก็หล่นต้องย้อนกลับมาตักใหม่ เราจึงเสียเวลาอยู่ในวัฏสงสาร หรือแม้แต่ในชีวิตประจำวัน เสียอารมณ์ใน เรื่องทั้งหลายรอบตัวเสมอ จึงพอจะเห็นว่า บุญนั้นทำง่ายแต่บารมีนั้นทำยาก คำว่าบุญบารมี ก็เลยเป็นภาษาที่คนเริ่มสนใจ ใหม่ ๆ ฟังแล้ว ศักดิ์สิทธิ์ แต่เข้าใจไม่ชัดเจน เพราะไม่มีใครเข้าใจตัวเองชัดเจน พอมีปัญหาในชีวิตประจำวัน ก็ลืมคำว่าบุญ คำว่าบารมี โยนทิ้งไปไม่ได้นำมาคิดว่า ปัญหาที่กำลังเกิดกับเรานี้ คือกำลังสร้างบารมี ไม่โกรธก็ขันติบารมี เห็นอกเห็นใจคนได้ก็ เมตตาบารมี เราลืม เรามัวแต่ตักน้ำกันเพลิน เต็มกระป๋อง แต่หกหล่นเรี่ยราดบ่อย ๆ คนที่จับตามองอยู่จึงรู้สึกว่า เราไม่ได้ตักน้ำมาอาบใจ แต่ตักมาสาดคนอื่นเปียกเสมอ.... ตรงนี้อยากให้ไตร่ตรองว่า บารมีนั้นไม่ใช่การจำกัดว่าทำ เฉพาะสถานที่ศักดิ์สิทธิ์หรือสถานที่แห่งหนึ่งแห่งใด แต่อยู่กับเราทุกลมหายใจ จนกว่าจะสิ้นชีวิต ทำด้วยความรู้สึก ตัวเสมอ ๆ ว่าเราจะประคองใจได้เสมอ จึงจะได้ชื่อว่าเป็นผู้สร้างบารมีอย่างแท้จริง พบกับปัญหาใหม่ในฉบับหน้า สวัสดีครับ สุเทพ ทิพย์ภวังค์ มิถุนายน ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๑๐๕