การสักการะและพระนาม : หน้า 84/113

จรดหน้าผากอีกครั้งอย่างไม่รู้ตัว จนพี่นิภา สะกิดถามยิ้ม ๆ ว่า ฉันอธิษฐานอะไร ฉันไม่ได้ ขออะไรหรอก นอกจากขอความเมตตาให้ ท่านประทานพรให้ฉันสุขกายสบายใจเท่านั้นก็ เหลือพอแล้ว จะขออะไรกันนักกันหนาจริงมั้ย เบญจ์ ฉันมององค์พระเรื่อยลงมาจนถึงฐานชุกชี “โอ้โฮ ! งามจังเลย” พี่นิภาอุทาน “ไอ้งามจริงยิ่งเทพนิรมิต งามประณีตยิ่งพิศพิศวง” ฉันเผลอละเมอออกมาเป็นกลอนตามที่ใจ นึกโดยไม่รู้ตัว ก็พอดีได้ยินเสียงพี่นิภาเพ้อต่อ “มนุษย์ถ้าจะสร้างได้บรรจง ยังงวยงงสงสัยจนบัดนี้” “อือ...เก่งพอกัน เจ้าบทเจ้ากลอนทั้งคู่ เราทั้งสองหน้าบานแฉ่งยิ้มรับคำชม ฐานชุกชีที่ทำเป็นลายกุดั่น ฝีมือประณีต มากนะนิภา สมเด็จกรมพระยาดำรงฯ รับสั่งว่า “งามนักหนา ไม่เห็นมีที่ไหนเหมือน” แล้วมี หลายวัดนะ ที่มีผู้ออกแบบนำไปทำฐานชุกชี ประดิษฐานพระประธาน ประณีตเท่า แต่ก็ไม่งามไม่ คงจริงนะเบญจ์ แต่ฐานชุกชีก็งามจน สุดาพันแล้วละ ฐานชั้นบนโค้งน้อย ๆ ทำให้ องค์พระเด่นเหมือนลอยได้ ดูไม่หนักเหมือน พระประธานบางวัด ที่ท่านประทับบนฐานตรง มองดูองค์หนัก คนไหว้เลยรู้สึกลูกไม่ขึ้นไปด้วย ขอบบนสุดของฐานทำเป็นลายกลีบบัว รองลง มาเป็นลายกุดั่น ชั้นล่างเป็นฐานเขียงสี่เหลี่ยม ลวดลายจำหลักแต่ละชั้นละเอียดยิบจริง ๆ ปิดทองประดับกระจกแวววาว “หลาน ๆ สังเกตนะจ๊ะ กลางพุทธอาสน์ ตรงผ้าทิพย์มีแผ่นโลหะแกะเป็นรูปมหาปราสาท พระราชลัญจกรในรัชกาลที่ a ปิดอยู่เห็นมั้ย ตรงนั้นมีช่องลึกเข้าไป รัชกาลที่ โปรด € เกล้าฯให้อัญเชิญพระบรมอัฐิพระบรมเชษฐาธิ ราชมาประดิษฐานไว้ที่นี่เมื่อ พ.ศ.๒๔๙๙ ๔๒ กัลยาณมิตร มิถุนายน ๒๕๕๕ เพื่อประชาชนจะได้สักการะด้วย” “ดีจังนะคะ ภาได้กราบสักการะพร้อมกัน เลยทั้งพระประธานและพระบรมอัฐิรัชกาลที่ ๙” น้าน้อยพยักหน้ารับยิ้ม ๆ “น้าคะ วัดประจำรัชกาลมีพระบรมอัฐิ ทุกแห่งเลยหรือคะ” 0 “ไม่หรอกจ้ะ วัดโพธิ์ วัดอรุณฯ วัดราช โอรสฯเท่านั้น ที่มีพระบรมอัฐิ แต่นับตั้งแต่ รัชกาลที่ ๔ เป็นต้นมา อัญเชิญแต่พระบรมราช สรีรางคารเท่านั้นที่ประดิษฐานไว้ที่วัด ดังนั้น พระฉัตร ๙ ชั้น จึงมีเฉพาะ ๓ วัดแรก แต่ อาจมีวัดอื่นที่โปรดเกล้าฯพระราชทานเป็นกรณี พิเศษ โดยมิได้เป็นวัดประจำรัชกาลก็ได้ เช่น วัดนิเวศน์ธรรมประวัติที่บางปะอินไงจ๊ะ ลักขณ์ นั่งเงียบเชียว คราวนี้ไม่ถาม ไม่ถามพระนามพระ ประธาน” น้าน้อยลงท้ายด้วยหันมาแซวฉัน “อยากถามค่ะ แต่ฟังน้าอธิบายเพลินอยู่ ท่านมีพระนามว่ากระไรคะ” “รัชกาลที่ ๔ ถวายพระนามว่า พระพุทธ อนันตคุณอดุลญาณบพิตร หนังสือบางเล่ม เขียนว่า พระพุทธอนันตคุณอดุลยบพิตร น้า เข้าใจว่าคงพิมพ์ตกหรือออกเสียงเพี้ยนไปหน่อย หรือไม่ก็เคยชินกับพระนามพระเจ้าอยู่หัวองค์ ปัจจุบัน เลยเต็ม ย หลังคำ อดุล ที่จริงคำนี้ เขียนได้ทั้ง อดุล และ อดุลย ก็จริงอยู่ แต่เรา ต้องยึดพระนามเดิมที่รัชกาลที่ ทรงตั้ง ใน พงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์สมัยพระองค์ก็ดี จารึกบนหินอ่อนที่ฐานหน้าองค์พระประธานก็ดี เขียนว่า พระพุทธอนันตคุณอดุลญาณบพิตร เราควรใช้ตามนั้น ฉะนั้นหลานต้องจำให้ได้ พระนามพระพุทธรูปองค์นี้ไม่มี ย ท้าย อดุล แต่มีคำ ญาณ แทนจ้ะ” I “พระพุทธอนันตคุณอดุลญาณบพิตร” ฉันทวนอีกครั้งเพื่อความแม่นยำ น้าน้อยพยัก หน้ารับว่าถูกต้อง พี่นิภาและฉันยังไม่หมดเรื่องซี้ดซ้าด กรี๊ดกร๊าดกันง่าย ๆ หรอกนะ ก็ฉันบอก