ประเพณีการถวายเทียนจำนำพรรษา : หน้า 29/113

หญิงในตระกูลต่าง ๆ ทั่วไปทั้งพระ ราชอาณาเขตขัณฑสีมา ประชุมกัน เป็นพวกเป็นเหล่าตามวงศ์คณาญาติ ต่างตกแต่งกรัชกายประกวดกัน แห่ เทียนจำนำพรรษาของตนไปทั้งทาง บก ทางน้ำ เป็นมหานักขัตฤกษ์ แล้วเชิญประทีปจำนำพรรษา เข้า ตั้งในอุโบสถวิหาร จุดตามบูชาพระ รัตนตรัย สิ้นไตรมาส ๓ เดือน ทุก ๆ อารามราษฎร์” ทำให้เห็นภาพความเอิกเกริก สนุกสนานของคนไทย ซึ่งแม้จะผ่าน สมัยสุโขทัยจนมาถึงสมัยรัตนโกสินทร์ ก็มิได้มีความแตกต่างกันเท่าใดนัก ถึงวันเพ็ญเดือนแปด (อาสาฬหบูชา) เข้าพรรษาหรือออกพรรษา มักจะ เพราะประเพณีถวายเทียนพรรษาที่มี หรือวันเข้าพรรษา การแห่แหนไปรอบเมืองด้วยริ้วขบวน อธิษฐานใจสร้างสมบุญบารมีให้ยิ่ง ๆ ที่กล่าวมาก็เป็นกิจกรรมในส่วน ขึ้นไปอย่างทับทวี โดยยึดคำขวัญ เป็นสูตรสำเร็จว่า “เช้าใดยังไม่ได้ทำทาน เช้า นั้นจะยังไม่ทานข้าว วันใดยังไม่ได้รักษาศีล วันนั้น จะยังไม่ออกจากบ้าน คืนใดยังไม่ได้สวดมนต์เจริญ ยังมี ที่สวยสดงดงาม ยังคงมีให้เห็นอยู่ใน ของพระภิกษุสงฆ์เป็นหลัก สำหรับ ปัจจุบันนี้ คฤหัสถ์ นอกจากจะได้รับบุญกุศล สำหรับเรื่องการถวายผ้าอาบ ในการถวายผ้าอาบน้ำฝน ถวายสังฆ น้ำฝน เดิมพระพุทธองค์ทรงอนุญาต ทานเครื่องไทยธรรม และร่วมกัน ให้ใช้เพียงผ้า ๓ ผืน คือ ผ้าสังฆาฏิ ๑ หล่อเทียนจำนำพรรษาแล้ว ผ้าห่ม ๑ และผ้านุ่ง ๑ ครั้นถึงฤดูฝน การบำเพ็ญกุศลพิเศษอีกอย่างหนึ่งที่ พระภิกษุบางรูปจะอาบน้ำฝน ไม่มี นิยมทำกันมากในเทศกาลเข้าพรรษานี้ ภาวนา คืนนั้นจะยังไม่เข้านอน ผ้าจะนั่งอาบ จึงเปลือยกายอาบน้ำ คือ การอธิษฐานใจงดเว้นจากบาป วันหนึ่งนางวิสาขามหาอุบาสิกา ให้ และอบายมุขต่าง ๆ โดยอนุวัติตาม สาวใช้ไปนิมนต์พระภิกษุขณะฝนตก การเข้าพรรษาของพระภิกษุสงฆ์ ที่ สาวใช้เห็นพระภิกษุเปลือยกายอาบ พบเห็นกันโดยทั่ว ๆ ไป เช่นงดเว้น น้ำฝน จึงกลับมาเล่าให้นางวิสาขาฟัง จากการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต งดเว้นจาก นางวิสาขาจึงกราบทูลพระพุทธเจ้าขอ การดื่มสุรายาเมาต่าง ๆ ถวายผ้าอาบน้ำฝน พระองค์จึงทรง อนุญาต เขตกำหนดแสวงหาผ้า และ เวลาใช้ผ้าอาบน้ำฝน คือ ตั้งแต่วันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๗ ถึงกลางเดือน ๘ ก็อธิษฐานขอรักษาศีล ๕ และที่มี กำลังใจกล้าแข็งขึ้นมาอีกชั้นหนึ่ง ก็ อาจอธิษฐานขอถือศีล ๘ ทุกวันพระ จนครบ ๓ เดือนก็มี การปฏิบัติเช่นนี้ นิยมเรียกว่า “คฤหัสถ์เข้าพรรษา” คือเวลาที่พระภิกษุจะแสวงหาผ้าอาบ สำหรับพุทธศาสนิกชนที่ได้ทำ น้ำฝน ซึ่งผู้มีศรัทธาสามารถถวาย ทาน รักษาศีล เจริญภาวนาอย่าง ผ้าอาบน้ำฝนได้ในเวลานี้ตลอดไปจน สม่ำเสมอ โดยมีเลือกว่าเป็นเทศกาล เช่นนี้แล้วก็คงจะได้ชื่อว่าเป็น พุทธศาสนิกชนที่สามารถเข้าพรรษาได้ ทั้งกาย และใจเลยทีเดียว เป็นการ “เข้าพรรษา-เข้าถึงธรรม” อย่างแท้จริง บรรณานุกรม ๑.ประเพณีเกี่ยวกับเทศกาล เสฐียรโกเศศ ๒. ประเพณีและวัฒนธรรมไทย สมชัย ใจดี และยรรยง ศรีวิริยาภรณ์ ๓.มีดสิบสองคลองสิบสี่ สาระ ทัศนานันทร์ กรกฎาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๒๗