การเข้าพรรษาและการทำความสะอาด : หน้า 36/113

จึงควรเน้นกิจวัตรว่าควรทำเสนาสนะ จำพรรษาด้วยประการทั้งปวง กุฏิให้สะอาดเรียบร้อย สวยงาม น่าอยู่ น่าดู น่าร่มเย็น การปฏิบัติละเลยต่อการทำ เสนาสนะพระอารามเดี๋ยวนี้ย่อหย่อน ไปมาก จนบางครั้งวัดวาอาราม เสนา สนะ กุฏิสกปรกรกรุงรัง ทำให้ศรัทธา ของชาวบ้านที่มีต่อพระภิกษุสามเณร ตกต่ำไป เพราะความไม่สะอาด ไม่ เป็นระเบียบ ไม่เรียบร้อย ซึ่งต่างจาก โบราณกาลที่ปฏิบัติสืบต่อกันมา วัน ก่อนวันเข้าพรรษา จึงควรเป็นวัน ธรรมปฏิบัติ วันเข้าพรรษาวันแรก พระสงฆ์จะไปประชุมพร้อมกัน ในพระอุโบสถ (โบสถ์) ไหว้พระสวด มนต์เสร็จแล้ว จึงกระทำพิธีเข้าพรรษา โดยกล่าว อธิษฐานตั้งใจเพื่ออยู่จำ พรรษาตลอดฤดูฝน ไม่ไปพักแรมที่ ใด ๆ ตั้งแต่วันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๘ จนถึงวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ จึงเรียก ครบไตรมาสคือ ๓ เดือน นี่คือปุริมกา รณรงค์ความสะอาดภายในวัดทุกวัด ที่เรียกว่า การเข้าพรรษาต้น” ส่วน ฉิมิกา คือการเข้าพรรษาหลังขึ้นมาโดย เริ่มตั้งแต่วันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๙ จนถึง วันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ เป็น “พรรษา หลัง” เนียมสงฆ์ปฏิบัติว่าจะกระทำสามีจิกรรม คือ กล่าวขอขมาพระผู้ใหญ่ในเขตวัด นน ๆ การกระทําสามีจิกรรมเป็นธรรม เนียมปฏิบัติ โดยมีวัตถุประสงค์คือ เพื่อการให้อภัยกัน การสมัครสมาน สามัคคีต่อกัน เป็นวิธีสอนให้รู้จักวิธี รู้รักสามัคคีต่อกัน กับเพื่อให้มีการพบ ปะในการสโมสรสันนิบาต ประชุมกันประจำปีในการอธิษฐานพรร ษา ณ พระอุโบสถ เป็นพิธีใหญ่ศักดิ์ สิทธิ์เพราะได้ปฏิบัติต่อหน้าพระพุทธ ปฏิมากร เสมือนอยู่เฉพาะพระพักตร์ การเข้า เจ้า โดยสัญญาต่อกันว่าจะอยู่ร่วมกัน โดยสงบสุข ถือเป็นการกระทำที่ชอบ และจะให้อภัยต่อกันทุกโอกาส ไม่ว่า และทำเป็นครั้งใหญ่เป็นประจำทุกปี พระสงฆ์บางรูปมีวัตรปฏิบัติประการอื่น สมเด็จพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธ เช่นเดียวกับทางโลกที่มีวันอนามัยโลก เข้าพรรษาต้นไม่ทัน ก็จะกำหนดปัจ ๗ เมษายน วันสาธารณสุขแห่งชาติ ๒๙ พฤศจิกายนของทุกปี มีการรณรงค์ ทำความสะอาด จัดเก็บกวาดบ้านเรือน หรือธรรมเนียมชาวจีน ที่ทำความ สะอาดบ้านเรือน ทาสี กวาดหยากไย่ ในวันก่อนวันตรุษจีน หรือแม้แต่ประ เพณีวันขึ้นปีใหม่ไทย คือวันสงกรานต์ ในวัฒนธรรมล้านนา ก็มีวันทำความ สะอาดก่อนวันที่ ๑๓ เมษายน เป็นต้น การเข้าพรรษา เป็นวินัยนิยม จะมีโทษขัดข้องหมองใจกันหรือไม่ก็ ตาม เมื่อถึงเวลาและโอกาสพึงกระทำ สามีจิกรรมต่อกัน พระภิกษุทุกรูป ไม่พึงละโอกาสเสียในวันเทศกาลเข้า พรรษาของทุกปี ถือว่าเป็นหน้าที่ของ พระภิกษุสามเณรโดยตรง บรมพุทธานุญาต ตามปรากฏในวัสสา ปนายิกาขันธกะ พระวินัยปิฎกว่า “ดูกร ภิกษุทั้งหลายเราผู้เป็นตถาคตอนุญาต เพื่อจำวัสสาหยุดพักในฤดูฝน (อะนุชา ข้อปฏิบัติในการทํา ก่อนการอธิษฐานพรรษา พระ สามีจิกรรม โอกาสที่ควรทำสามีจิกรรมโดย ในฝ่ายสาธุชนก็เช่นเดียวกัน นามิ ภิกขะเว วัสสัง อุปะคันตุง)” การเข้าพรรษา ก็น่าจะเป็นโอกาสทำ ตามคตินิยมร่วมสมัยอย่างนี้ จะทำ ความสะอาดบ้านเรือน ซึ่งถ้าปฏิบัติ ผู้น้อยที่อยู่ในพิธีเข้าพรรษา ก็จะมีธรรม ให้การเข้าพรรษามีความหมายต่อพระ พุทธศาสนาอย่างยิ่ง ดังนั้นเมื่อมีวินัยนิยมบรมพุทธา น่าที่จะจัดให้มีสถานที่ใหญ่ เช่น บริเวณพุทธ นุญาตให้จำพรรษาคือ พักในฤดูฝนแล้ว แกล หรือพุทธสถานที่ใดที่หนึ่ง จัดเวลา การอธิษฐานพรรษาครบไตรมาสก็ต้อง เพื่อประกอบสามีจิกรรม จะได้ไม่เป็นการเสีย ปฏิบัติ แม้ปัจจุบันจะไม่ต้องจาริกไป เวลาเดินทาง และจะประหยัดด้วย ในหลาย ๆ สถานแล้วเช่นโบราณกาล ล่วมพิธี กรรมจะจัดรวมกันหรือตามอัธยาศัยก็จะ ก็พึ่งเข้าพรรษาเพื่อบำรุงเสนาสนะพระ เรียบร้อยสวยงาม อารามและกุฏิให้งดงามเหมาะแก่การ ๑๔ กัลยาณมิตร กรกฎาคม ๒๕๓๕