การประหารชีวิตและความผิด : หน้า 96/113

พวกเพชฌฆาต “คิดกบฏแย่งราชสมบัติ พระอนุชาร่วมพระมารดาเพียงพระองค์ พวกเจ้าจงเอาวีดโศกไปประหารชีวิตเสีย เดียวของจอมราชันแห่งชมพูทวีป หาก พวกเจ้ารู้อยู่แล้วมิใช่หรือว่า โทษฐาน พระองค์ให้ประหารชีวิตพระอนุชา จะ กบฏนั้นคือ การประหารชีวิต” นำความเศร้าโศกมาสู่สมเด็จพระราช “พระพุทธเจ้าข้า” เพชฌฆาต ชนนีสักเพียงใด น่าที่สมเด็จพระราช ทูลรับ แล้วเข้าควบคุมองค์วิตโศก-พระ ชนนีจะสิ้นพระชนม์เพราะตรอมพระทัย อนุชาทันที เจ้าชายวิดโศกนั้นงงจนตรัส ตามไปด้วยเป็นแม่นมั่น และความ อะไรไม่ออกทำอะไรไม่ถูก เหลียวมอง ผิดครั้งนี้ของพระอนุชาก็เป็นครั้งแรก อัครมหาเสนาบดีและศีขรินด้วยอาการ และทรงกระทำไปเพราะทรงรู้เท่าไม่ถึง การณ์ยิ่งกว่ามีเจตนาเป็นอย่างอื่น ด้วย ทันใดนั้น เหล่าเสนาบดีก็กราบ เหตุดังกราบทูลมานี้ ปวงข้าพระพุทธ ลงแทบพระบาทของจอมกษัตริย์แล้วทูล เจ้าเห็นด้วยเกล้าฯว่าควรอภัยโทษให้ พระอนุชาเสียครั้งหนึ่งก่อน พระพุทธ พยาบาท 66 ความสุขใจเป็นสมบัติ อันล้ำค่าของมนุษย์ ว่า คนเราจะอยู่ที่ใดก็ตาม มีสมบัติบริวารที่คอย อำนวยความสุขสัก เท่าใดก็ตาม หากใจ “ขอเดชะ ความผิดของพระ เจ้าข้าฯ” อนุชา ครั้งนี้เป็นไปเพราะความรู้เท่าไม่ พระราชาท่าทีเป็นครุ่นคิดอยู่ครู่ ถึงการณ์ เพราะความเยาว์ และ หนึ่ง ทอดพระเนตรพระอนุชาแล้วหันมา ความอยากรู้อยากลอง ข้าพระพุทธเจ้า จ้องตาอัครมหาเสนาบดีแล้วตรัสว่า ทั้งหลายเข้าใจว่าพระอนุชามิได้มีเจตนา “เอาเถอะ เมื่อวัดโศกน้องเรา ไม่สุจริตต่อใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาทแต่ ปรารถนาจะเป็นพระเจ้าแผ่นดินก็เป็นไร ประการใด ฉะนั้นข้าพระพุทธเจ้าทั้ง ไป เราจะอนุญาตให้ ๗ วัน หลัง ๗ วัน หลายจึงขอพระบรมราชวโรกาสทูลขอ แล้ว จะประหารชีวิตเสีย” พระราชทานอภัยโทษแก่พระอนุชาครั้ง พอจบพระราชดำรัสว่า “ให้เป็น นี้ด้วยเถิด พระพุทธเจ้าข้า” พระราชา ๙ วัน” เท่านั้นเสียงดุริยางค์ พระราชาแสร้งกริ้งต่อไปกระทืบ อันไพเราะก็บรรเลงขึ้น ทั้งเสียงคลอ ไร้ความสุขเสียแล้ว สิ่งเหล่านั้น...ก็ได้ พระบาท พระหัตถ์ตวาดว่า ความหมาย ดนตรีว่า “ขอให้ทรงพระเจริญ” ก็แว่ว “เสนาบดีพวกนี้เป็นเสนาบดีและ มากระทบพระโสตแห่งเจ้าชายน้อย ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่กันขึ้นมาได้อย่างไร วิตโศก ต่อจากนั้นเมื่อข่าวแพร่สะพัด เรื่องเพียงเท่านี้ก็ไม่รู้ โทษของผู้ทำ ออกไปว่า บัดนี้เจ้าชายวัดโศกได้ขึ้น ความผิด ท่านไม่รู้จริงหรือว่า การสวม ครองราชย์แล้ว ประชาชนนับพันได้เข้า เครื่องทรงของพระราชาโดยไม่ได้รับพระ มาเฝ้า ทุกคนเหยียดแขนถวายบังคม บรมราชานุญาตนั้นมีความผิดประการ นางบำเรอนับร้อยได้เข้าห้อมล้อมพระ องค์ มีอาการพร้อมอยู่เสมอที่จะสนอง ใด” “ขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าทราบ พระบัญชาทุกประการ ดี” อัครมหาเสนาบดีทูล “แต่ข้าพระ ในลักษณาการที่ห้อมล้อมด้วย พุทธเจ้าเห็นว่า เจ้าชายวิดโศกนั้นเป็น พระสนมกำนัลและข้าราชบริพาร พระ