พระพุทธศาสนาและคุณธรรม : หน้า 92/113

66 266 พระพุทธศาสนาที่สมเด็จ พระสัมพุทธเจ้าทรง ประกาศนั้น เป็นค่าสอน ที่ประเสริฐบริสุทธิ์เพียบ พร้อมด้วยเหตุผลและมี ผลเป็นอัศจรรย์.....แก่ผู้ ปฏิบัติตาม 99 (ทำนองเดียวกัน” พระนาง มัวเมาในทรัพย์ และอำนาจเข้าอีกหรือ วิมังสาเทวีตรัสต่อไป “บุคคล คนแก่นะลูก แก่ธรรมะไว้ด้วยจะดีกว่า ในโลกไม่ว่าจะเป็นบรรพชิต แก่เปล่า ๆ ถ้ายิ่งวัยก็แก่ลงไป แล้วยิ่ง หรือคฤหัสถ์ ก็เหมือนพันธุ์ไม้ในสวน แก่เมาอะไร ๆ เข้าไปอีก จะอายเด็กที่ ย่อมจะมีประโยชน์ไปคนละอย่าง และจะ เขาประพฤติดีปฏิบัติชอบ เป็นคนอย่า อำนวยประโยชน์เต็มที่เมื่อถึงเวลาอันควร ให้โตเพราะกินข้าว เฒ่าเพราะเกิดนาน เราอย่ามองอะไรด้วยใจแคบ และสายตา อย่างเดียว ควรมีคุณธรรม มีสิ่งอันคน สั้นถ้าอย่างนั้นก็จะเห็นแต่สิ่งที่เราทำอย่าง แก่ควรจะภูมิใจไว้ด้วย อย่างน้อย ๆ ได้ ที่เราเป็นเท่านั้นว่ามีประโยชน์ อย่างอื่น เป็นตัวอย่างที่ดีของลูกหลาน” ไร้ประโยชน์หมด เมื่อพูดกันนานเพียงเท่านี้ พระ “ในหมู่ทหารก็มิใช่จะมีแต่เพียง ราชโอรสองค์ใหญ่ของพระนางวิมังสา เหล่าเดียว มีแต่เหล่ารบอย่างเดียวจะ รบไม่ได้ ถ้ารบได้ก็ต้องแพ้ ทหารจึง ต้องมีทั้งเหล่ารบ, สื่อสาร, ช่าง, พลาธิ การ, การเงิน, สารบรรณ และอนุ ศาสนาจารย์ เป็นต้น เทวีจอมจักรพรรดิอโศกก็เสด็จมาเฝ้า พระราชชนนีพอดี เห็นพระอนุชาและ พระมารดาประทับอยู่จึงทูลถามว่า “เสด็จแม่ ทรงมีธุระพิเศษกับ วีตโศกหรือ? หากเป็นธุระพิเศษ หม่อม “เราต้องการให้คนหลาย ๆ เหล่า ฉันจะกลับไปก่อน จะมาเฝ้าเสด็จแม่ มาร่วมกันทำประโยชน์ เพื่อจุดมุ่งหมาย ทีหลัง เมื่อเสด็จแม่เสร็จธุระแล้ว” อันเดียวกันอย่างนี้ต่างหาก อนึ่งถ้าพูด “ไม่มีธุระอะไรพิเศษหรอกลูกคุย อย่างยุติธรรม แม่เห็นว่าสิ่งใดที่บุคคล กันธรรมดา ลูกอยู่ด้วยซีดีจะได้ช่วยกัน ทำลงไปโดยไม่ผิดธรรม ประกอบด้วย พูดกับน้องเขาบ้าง” แล้วพระราชชนนีก็ สุจริต สิ่งนั้นย่อมเป็นทั้งประโยชน์ตน ทรงเล่าเรื่องทั้งปวงให้พระเจ้าอโศกทรง และประโยชน์คนอื่นควบคู่กันไปเสมอ ทราบ ส่วนสิ่งใดผิดทำนองคลองธรรม ประกอบ “ปล่อยเขาไปก่อนเถอะเสด็จแม่” ด้วยทุจริต ย่อมไม่เป็นประโยชน์ทั้งแก่ พระเจ้าอโศกตรัสหลังจากฟังมารดาจบ ตนและแก่ผู้อื่น มันมีผลเป็นความเดือด แล้ว “อีกหน่อยเขาก็เปลี่ยนความคิดเห็น ร้อนใจเหมือนกันหมด” “เจ้าแม่ เดี๋ยวนี้ ลูกรู้สึกว่าเจ้า แม่แก่ธรรมะเหลือเกิน” เจ้าชายน้อยทูล เลื่อมใสพระพุทธศาสนาจนเคยสละราช เอง เขาทนอยู่ไม่ได้ดอกคนเดียวน่ะ” “นี่เจ้าพี่” วีตโศกทูล “เจ้าพี่น่ะ มีพระอาการรำคาญนิด ๆ สมบัติออกบวชมาครั้งหนึ่งแล้ว หม่อมฉัน ล่วงเกิน สมเด็จพระราชชนนีกลับตรัส “เรื่องนี้มันแล้วแต่คนนะ วีตโศก อย่างละมุนละไมว่า “แล้วลูกจะให้แม่ บางคนบวชแล้วก็ไม่ได้อะไร บางคนได้ แทนที่จะพิโรธ เพราะพระโอรส อยากทราบว่าบวชแล้วได้อะไรบ้าง?” แก่อะไรล่ะ? สังขารของแม่แก่วัยอยู่แล้ว น้อย บางคนได้มาก คนไหนบวชทำความ ลูกจะให้แก่โลภ แก่โกรธ แก่หลง แก่ความ ดีมาก สำรวมในสิกขาปาฏิโมกข์มาก ๔๐ กัลยาณมิตร กรกฎาคม ๒๕๓๕