ข้อความต้นฉบับในหน้า
ร
ส า มี จิ ก ร ร ม
มี จิ ก
ในพระพุทธ
ศาสนา
โดย กัลยาณมิตรธงชัย พงศาวลีรัตน์
เ
เมื่อสายฝนโปรยปรายลงมานั่นคือสัญญาณ
ว่าฤดูฝนได้เริ่มขึ้นแล้ว ณ วสันตพรรษานี้
เจ้าคณะผู้ดูแลระดับเหนือกว่าตน หรือพระเถระ
ที่ตนเคารพนับถือ เป็นการปฏิบัติที่นิยมทำกัน
ที่เรียกกันว่า “ทำวัตรพระผู้ใหญ่” ในทางพระ
พุทธศาสนาใช้ศัพท์เรียกว่า สามีจิกรรม ในวัน
เทศกาลเข้าพรรษา เป็นประเพณีสงฆ์ที่น่าสนใจ
เพราะเป็นแบบแผนที่ดีงามที่ปลูกสร้างสังคมด้วย
รักสามัคคี
สามีจิกรรมในวันเทศกาลเข้าพรรษา
การทำสามีจิกรรม เป็นธรรมเนียมปฏิบัติ
ของสงฆ์ในการขอขมาโทษต่อกัน โดยมีวัตถุ
พืชพันธุ์และตฤณชาติ ผลแตกยอดอ่อน ประสงค์เพื่อขออภัยที่ล่วงเกินต่อกันด้วยกาย วาจา
ผุดโผล่ขยายกลีบ ก้าน ใบ และยอดอ่อน ทำให้ และใจ เพราะความประมาทพลั้งเผลอในกรณี
พื้นนาที่แห้งผากกลับเขียวขจีขึ้น ความอุดมสม ต่างๆ
บูรณ์ของแผ่นดินเริ่มขึ้นอีกครั้ง
2
พอถึงเทศกาลวันเข้าพรรษา รัสสุปนาย
เหล่าพระภิกษุสามเณร เริ่มตระเตรียม การ คือตั้งแต่วันแรม ๑ ค่ำเดือน ๔ ธรรม
เสนาสนะกุฎิเพื่อต้อนรับการเข้าพรรษาที่กำลังจะ เนียมของพระภิกษุสามเณรสหธรรมิกบริษัท จะ
มาถึง เตรียมสบงจีวร เตรียมอุปกรณ์หนังสือ มีข้อปฏิบัติหลายประการตั้งแต่ก่อนวันเข้าพรรษา
เพื่อศึกษาพระธรรมวินัย เตรียมตัว เตรียมใจ วันเข้าพรรษา และหลังวันเข้าพรรษาแล้ว
เข้าพรรษา ตามแบบแผนแห่งเหล่ากอสมณะใน
ก่อนวันเข้าพรรษา พระภิกษุสามเณรก็
ศาสนาของพระสมณโคดม ที่เรื่อเรืองด้วยผ้าการ จะนิยมทำการซ่อมแซมเสนาสนะกุฏิที่ชำรุดทรุด
โทรม บริขารต่าง ๆ ให้อยู่ในสภาพดีใช้การได้
สาวพัสตร์อันผ่องอำไพ
เมื่อกาลจะเข้าพรรษา พระภิกษุสามเณร ใช้อยู่อาศัยในพรรษานี้ได้อย่างมั่นคง แข็งแรง
ต่างก็ปฏิบัติกิจสงฆ์น้อยใหญ่ แต่ที่น่าสนใจ มีการจัดปัดกวาดหยากไย่เก็บให้สะอาด เพื่อจะ
ประการหนึ่งคือ เหล่าพระภิกษุสามเณรจะขวน ได้ใช้บำเพ็ญสมณกิจพักอยู่อาศัยในช่วงเทศกาล
ขวายนำกระทงธูปเทียนแพ ดอกไม้ ไปสักการะ เข้าพรรษา โดยมิต้องห่วงใย ไม่ต้องกังวลกลัว
พระอุปัชฌาย์ พระอาจารย์ และพระพี่เลี้ยงที่ตน ฝนจะรั่ว ฟ้าจะผ่า เป็นต้น ยุคสมัยนี้ พระภิกษุ
เคารพนบไหว้ สำหรับพระสังฆาธิการระดับเจ้า สามเณรที่ไม่มีที่อยู่อาศัยมีน้อย ส่วนมากอยู่ใน
อาวาส เจ้าคณะปกครอง ก็ปฏิบัติสักการะต่อ วัดวาอาราม จึงไม่ต้องเหมือนสมัยก่อนที่จารึกไป
กรกฎาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๒๓