การออกแบบพระวิหาร : หน้า 83/113

เขาค้นกันไว้แล้วละ (บน) ประตูวงกลม พระวิหารพระนอนมีขนาดใหญ่พอ ที่พระระเบียง สมควร กะด้วยสายตาก็ขนาดกว้าง ๑๘ เมตร ยาวร่วม ๓๐ เมตร แต่น้าน้อยว่ายังไม่ถึงครึ่ง ของพระวิหารพระนอนวัดโพธิ์เลย พื้นทักษิณที่ ยกขึ้นไปไม่สูงนัก แต่ขยักไม่เป็น ๒ ระดับนะจ๊ะ ขอเรียกยกพื้นชั้นแรกว่า “ซาน” นะเป็นพื้นซีเมนต์ เดินได้โดยรอบ ชั้นบนเป็นระเบียงคืออยู่ระหว่าง เสานางเรียงกับตัวผนังพระวิหาร แล้วมีชายคา กันแดดกันฝนด้วย บันไดทางขึ้นสู่พื้นชานและระเบียงนั้นมีต ด้าน ๆ ละ ๒ บันได ด้านตะวันตกไม่มีทาง ขึ้นนะ นับว่าแปลกกว่าพระวิหารฯ คงเป็นทิศ ตะวันออก เพราะมีการตกแต่งที่แปลกน่ารัก น่าสนใจ แต่เพียงด้านเดียว อาจมีแบบนี้แห่ง เดียวในโลกเสียก็ไม่รู้ อยากให้เบญจ์เห็นจังเลย ถ่ายรูปและขอเล่าให้ฟังดังนี้ จากพื้นลานล่างสุดนะ ตรงช่วงระหว่าง บันไดขึ้นสู่พระวิหารฯทั้ง ๒ ข้าง (ของด้าน หน้านั้น) มีตาแป๊ะหินนั่งเก้าอี้เอ้เต้ข้างละตัว ของทางขึ้น ข้างหน้าตาแป๊ะมีนั่งหินกลม สลักลายจีน แล้วข้าง ๆ แกยังมีตุ๊กตาหิน หญิงชายยืนคอยต้อนรับเรา สงสัยเป็นข้ารับใช้ ตาแป๊ะกระมัง ฉันขึ้นบันได ๒-๓ ขั้น ก็ถึงชั้น ชานซีเมนต์ มียักษ์หินหน้าตาอารมณ์ดี หนวด ยาว แต่งตัวราวกับขุนนางจีนโบราณ ถือ ซึ่งล้อมพระวิหาร พระพุทธไสยาสน์ กระบองอาสาเฝ้าบันไดด้านละตัว คงอพยพ มาอยู่เมืองไทยสมัยรัชกาลที่ ๓ นี้แหละ ที่แปลก น่ารัก จนฉันติดใจก็คือ ตรง ริมขอบของชานซีเมนต์นั้น มีแผงกระเบื้อง เคลือบสี สูงสัก ๔๐ เซนติเมตร น้าน้อยว่าเป็น เนื้อกังไสของจีนเชียวนะ ไม่รู้ว่าเจตนาแสดง ให้เห็นชีวิตความเป็นอยู่ของบ้านเรือนแถวหรือ ภายในวังกันแน่ เพราะตัวแผงแบ่งเป็นช่วง ๆ เหมือนห้องเรือนแถว แต่ละห้องมีตุ๊กตาน่ารัก สูงสักคืนหรือ ๒๐ เซนติเมตร แต่งตัวสวยงาม หลากสี เข้าใจว่าภาพเหล่านี้คงมีความหมายแน่ แต่สุดที่จะเข้าใจได้เพราะฉันไม่มีความรู้พื้นฐาน ทางวรรณคดีจีนเลย แล้วก็หัวหูหน้าตาแขนขา หักป่นเสียหายหลายตัวหลายช่อง แม้พี่นิภา หลานรักคนเก่งของคุณถึงก็ยังเดาไม่ออกเลยจะ ที่ผนังของชาน ก็ใต้แผงกระเบื้องนั่น แหละ มีภาพวาดต้นไม้ ภูเขา เกาะ เกลียวคลื่น และเรือสำเภากางใบแล่นฉิวอยู่กลางทะเล เรือ แต่ละลำมีคนนั่งอยู่ ๓-๔ คน ภาพยังสดใสชัด แจ๋ว ก็โธ่...ท่านเจ้าอาวาสเพิ่งซ่อมไม่นานนัก โดยวาดภาพใหม่ทับของเก่านี่จะ เราขึ้นบันไดต่ออีกไม่กี่ขั้นก็ถึงระเบียง ซึ่งปูหินอ่อน และอีก ๓ ขั้นถึงตัวพระวิหาร ๓ ก็ได้พบกับความงามอีกหลายอย่าง เช่น เรือน แก้วของประตูหน้าต่าง เป็นลายปูนปั้นปิดทอง เช่นเดียวกับที่พระอุโบสถ แต่ลวดลายน้อยกว่า กรกฎาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๘๑