การทำสามีจิกรรมในวันเข้าพรรษา : หน้า 37/113

ที่ท่านผู้นั้นได้รับอิสริยศักดิ์ อิสริยยศ สมณศักดิ์ หรือได้รับยกย่องในฐานัน ดรศักดิ์ ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติ ที่นิยมกันมี ๓ วาระ คือ ๑. ในวันเข้าพรรษา ทั้งภิกษุและ สามเณรที่อยู่ร่วมวัดเดียวกัน ควรทำ สามีจิกรรมต่อกันเรียงตัว (คือทุกคน) ก็จะมีการแสดงสักการะเป็นการแสดง ตั้งแต่ผู้มีอาวุโสที่สุดถึงสามเณรรูปสุด จิตใจที่พลอยยินดีที่มีให้ปรากฏ ด้วย ท้ายในวัดไม่ควรเว้น เพื่อความสามัคคี ตระหนักในคุณูปการและเกียรติภูมิ ในวัด ๒. ในระยะเข้าพรรษา เริ่มแต่ วันเข้าพรรษาและหลังวันเข้าพรรษา ระยะเวลาประมาณ ๗ วัน ควรทำ สามีจิกรรมต่อภิกษุที่ตนเคารพนับถือ ซึ่งอยู่ต่างวัดโดยทั่วถึงกัน ระเบียบพิธีสามีจิกรรม การทำสามีจิกรรมได้กำหนด ระเบียบพิธีนิยม ๒ แบบ คือ ๑. สามีจิกรรมแบบขอขมาโทษ กล่าวคำให้อภัยโทษแล้ว พึงรับค่า และคอยรับพรต่อท้ายด้วยสงบใจจนจบ รับคำจบด้วย “สาธุ ภันเต” ถ้าไม่มี การให้พรต่อ หรือให้พรและรับพร เสร็จแล้วจึงน้อมพานสักการะนั้นเข้าไป ประเคน และกราบอีก ๓ ครั้ง เป็น เสร็จพิธีขอขมา สําหรับพานธูปเทียนแบบที่นิยม ใช้ที่มัดรวมกันเป็นแพ ผูกโบว์วางบน พาน และจัดดอกไม้ใส่กระทงขนาด พอเหมาะกับธูปเทียนแพ ให้วางกระ ทงดอกไม้ลงบนธูปเทียนนั้น ก่อน ถวายควรเปิดฝากรวยออกเสียก่อนจึง จะถือว่าเป็นการสักการะด้วยดอกไม้ ที่เตรียมมา ๒. สามีจิกรรมแบบถวายสักการะ การทำสามีจิกรรมแบบหลังนี้ คงยึด ถือแบบตามหลักการขอขมา แต่อาจ เพิ่มเติมของใช้หรือสิ่งที่ควรแก่สมณ บริโภคด้วยก็ได้ และไม่นิยมทำแก่คน ผู้อ่อนอาวุโสกว่า ส่วนการครองผ้าก็ ถือปฏิบัติเช่นเดียวกับสามีจิกรรมแบบ กราบ ๓ ขอขมา ถ้าตนเองอ่อนอาวุโสกว่าพึ่ง ครั้ง ถ้าแก่อาวุโสกว่าไม่ต้อง นอกอุโบสถหรือนอกวัด ผู้ขอขมาจัด กราบ ปกติผู้ถวายสักการะจะถือเครื่อง ๓. ในโอกาสจะจากกันไปอยู่วัด เครื่องสักการะประกอบด้วยดอกไม้ ธูป สักการะเข้าไปหาผู้รับสักการะแล้วประ อื่นหรือถิ่นอื่นประเทศอื่น นิยมทำต่อ ท่านผู้มีอาวุโสกว่าตนในวัด และต่อ ท่านที่เคารพนับถือทั่วไปเป็นการลาจาก กัน เทียน ใส่พานหรือภาชนะ การครอง ผ้าให้เป็นระเบียบเรียบร้อยตามนิยมที่ วัดของตนสังกัดอยู่ ถ้าเป็นพระภิกษุ ต้องพาดสังฆาฏิด้วย หลังจากนั้นถือ พานดอกไม้ธูปเทียนประคองสองมือ เข้าไปหาผู้รับมา คุกเข่าลงตรงหน้า ระยะห่างประมาณศอกเศษ วางพาน ทางซ้ายมือของตน กราบด้วยเบญ จางคประดิษฐ์ ๓ ครั้ง แล้วยกพานขึ้น ประคองสองมือแค่อก กล่าวคำขอขมา ทำต่อภิกษุที่ตนเคารพนับถือในโอกาส ตามแบบนิยม เมื่อผู้ที่ตนขอขมา เนื่องด้วยทั้ง ๓. กรณ์ จงอ เป็นการทำสามีจิกรรมแบบขมาโทษ การกระทำสามีจิกรรมที่บังเกิด ขึ้นภายหลัง คือ สามีจิกรรมแบบถวาย สักการะ ที่เรียกว่าถวายสักการะ เป็น การแสดงมุทิตาจิตอีกแบบหนึ่ง นิยม เคนทันที B สำหรับผู้รับสักการะ ถ้าอ่อน อาวุโสกว่าจึงกราบ ครั้ง แล้วรับ เครื่องถวายสักการะ ถ้าแก่อาวุโสกว่า เพียงแต่รับไหว้โดยนั่งพับเพียบประนม มือในเมื่อผู้อ่อนกว่ากราบเท่านั้น เพียง เท่านี้เป็นอันเสร็จพิธี ในกาลต่อมาการทำสามีจิกรรม แบบขอขมาและแบบถวายสักการะมี รูปแบบผสมผสานกัน โดยเฉพาะช่วง เข้าพรรษา พระภิกษุถิ่นไกลใกล้จะ กรกฎาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๒๕