ข้อความต้นฉบับในหน้า
จริงหมด แต่ว่าในภพแล้วเป็นของ
ไม่เที่ยงไม่จริงหมดให้รู้ชัดเสียอย่างนี้
ที่เกิดมาในมนุษย์โลกเป็นภิกษุ เป็น
สามเณร เป็นอุบาสก อุบาสิกา ก็
เย็นอกเย็นใจ สบายอกสบายใจ ไม่
ถือเลอะเลือนผิด ๆ พลาด ๆ ไป
ให้รู้จักหลักพระพุทธศาสนาอย่างนี้
ตามความเป็นจริงของทางมรรคผล
ตามความเป็นจริงของกายที่เป็นของ
ในภพนอกภพชัดอย่างนี้ละก็ ก็ไม่
๒
เลือนไปเช่นนั้น ถ้าไม่เลอะเลือนจะ
ต้องมี ๒ อย่างนี้เท่านั้น คือมีกาย
กับธรรม ๒ อย่างนี้เท่านั้น กายมนุษย์
กายมนุษย์ละเอียดก็มีกายกับธรรม ๒
อย่างนี้เท่านั้น มีกายมนุษย์กับมี
ธรรมที่ท่าให้เป็นกายมนุษย์ ๒ อย่างนี้
นี่แหละเป็นตัวโดยสมมติ ๘ กาย
ที่อยู่ในภพนั่นแหละเรียกว่า อตฺตสม
เรียกว่าตัวโดยสมมติทั้งนั้น
มติ
ส่วนธรรมล่ะ คือธรรมที่ทำให้เป็น
กายมนุษย์น่ะ ก็เรียกว่าธรรมสมมติ
เหมือนกัน สมมติชั่วคราวหนึ่ง
เท่านั้น กายมนุษย์ละเอียดกับธรรม ไม่ใช่ตัว ที่พระองค์รับสั่งว่า “สพเพ
ที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ละเอียด ๒ ธัมมา อนตฺตาติ” ธรรมทั้งสิ้นไม่ใช่
อย่างนี้เท่านั้นกายทิพย์ก็มีกายทิพย์ ตัว ตัวทั้งสิ้นไม่ใช่ธรรม ตัวก็เป็น
กับธรรมที่ทำให้เป็นกายทิพย์ กาย ตัวซี ธรรมก็เป็นธรรม คนละนัย
ทิพย์ละเอียดก็มีกายทิพย์ละเอียด มีตัวกับธรรม ๒ อย่างนี้เท่านั้น กาย
กับธรรมที่ทำให้เป็นกายทิพย์ละเอียด มนุษย์ก็มีตัว กายมนุษย์ก็มีธรรมที่
กายรูปพรหมเล่า ก็มีกายรูปพรหม ทำให้เป็นตัวตลอดทุกกาย ทั้ง ๑๘
กับธรรมที่ทำให้เป็นกายรูปพรหม กายมีตัวกับมีธรรมที่ทำให้เป็นตัว แต่
กายอรูปพรหมก็มีกายอรูปพรหม ว่าตัวทั้งหลายเหล่านั้น ทั้ง ๔ กาย
กับธรรมที่ทำให้เป็นกายอรูปพรหม ๒ ในภพเป็น อนิจจ์ ทุกข์ อนตฺตา
อย่างนี้เท่านั้น ทั้งหยาบทั้งละเอียด หมดไม่เหลือเลย ทั้ง ๑๐ ภายนอก
ภพเป็น นิจจ์ สุข อตฺตา หมดไม่
เหลือเลย ตรงกันข้ามอย่างนี้ เป็น
แบบเดียวกัน
เพราะฉะนั้นจะต้องเรียนให้
รู้จักกายของตัวเสียก่อนว่ากายมนุษย์ นิจจ์ สุข อตฺตา เป็นของเที่ยงของ
งมงาย การหาเลี้ยงชีพหรือการเป็น
อยู่ในหมู่มนุษย์ ก็ไม่สับสนอลหม่าน
กับใคร ให้แต่ความสุขกับตนและ
บุคคลผู้อื่นเป็นเบื้องหน้า
ที่ได้ชี้แจงแสดงมานี้ ในตน
ของตน และธรรมที่ทำให้เป็นตน
ของตน ทั้งเป็นเกาะทั้งเป็นที่พึ่ง
ตามวาระพระบาลีคลี่ความเป็นสยาม
ภาษาตามมตยาธิบาย พอสมควร
แก่เวลา เอเตน สจจวชเชน ด้วย
อำนาจความสัตย์ที่ได้อ้างธรรมปฏิ
ติตั้งแต่ต้นจนอวสานนี้ สทาโสตถี
ภวันตุ เต ขอความสุขสวัสดีจง
บังเกิดมีแก่ท่านทั้งหลาย บรรดามา
สโมสร ณ สถานที่นี้ทุกถ้วนหน้า
อาตมภาพชี้แจงแสดงมาพอสมควร
แก่เวลา สมมติว่ายุติธรรมิกถาโดย
อรรถนิยมความเพียงแค่นี้
- เอว ก็มีด้วยประการฉะนี้
๑๖ กัลยาณมิตร ธันวาคม ๒๕๓๕