การประเมินผลการกระทำและการเจริญบุญ : หน้า 30/113

นอกจากการประเมินผลแห่งการกระทำ จากธรรม หมวดอกุศลกรรม และกุศลกรรมแล้ว การหลับตาเจริญ บุญอย่างไร? เพราะเราไม่เห็นบุญ เราต้องเอาใจไปจรด อยู่ที่ศูนย์กลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ของเรา ทำใจ ให้หยุดให้นิ่ง...พอใจหยุดได้แล้ว เราจะเห็นดวงบุญของ เรา เห็นชัดเจนทีเดียว ถ้าเราไปเห็นดวงบุญเช่นนั้น เรา จะปลาบปลื้มใจสักเพียงใด ย่อมดีอกดีใจเป็นที่สุด จะหา เครื่องเปรียบเทียบไม่ได้เลย ...สภาพที่เป็นบุญ ก็ย่อมนำสัตว์ไปสู่สุคติ สภาพที่ เป็นบาปก็ย่อมนำสัตว์ไปสู่ทุคติ สภาพที่เป็นบุญเป็นดวงใส ติดอยู่ในศูนย์กลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นมนุษย์ สภาพที่ เป็นบาปเป็นดวงดำ ติดอยู่ในศูนย์กลางดวงธรรมที่ทำให้ เป็นมนุษย์แบบเดียวกัน ถ้าดวงบุญใหญ่โตกว่าก็นำไปสู่ สวรรค์ ถ้าดวงบาปใหญ่โตกว่าก็นำไปสู่นรก ใครจะแก้ไข อย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้ทั้งนั้น ย่อมเป็นไปตามคติของตน...” ดังนั้นเพื่อความผาสุกของเราทั้งโลกนี้และโลกหน้าเรา จึงควรประเมินผลการกระทำบ่อย ๆ ด้วยการตรวจสอบ ตนเองกับหลักธรรมต่าง ๆ ในพระพุทธศาสนา ให้เราได้ ดุลชีวิตที่สมบูรณ์ และควรหมั่นสะสมบุญ ห่างไกลจากบาป เพราะว่าบุญเป็นสิ่งที่ต้องทำ บาปกรรมเป็นสิ่งที่ต้องเว้น ยิ่งสามารถปฏิบัติธรรมให้ใจหยุดนิ่งที่ศูนย์กลางกาย จน เมื่อได้ปฏิบัติธรรม เห็นดวงบุญดวงบาปได้แล้ว จะเป็นการประเมินผลชีวิตที่ สมาธิภาวนา เป็นการประเมินผลแห่งการกระทำของตนที่ดี มากอีกวิธีหนึ่ง เป็นการมองตนได้อย่างแท้จริง เพราะ การกระทำต่าง ๆ ที่เราได้กระทำนั้น ไม่ว่าจะเป็นทางกาย ก็ตาม ทางวาจาก็ตาม หรือแม้แต่ทางใจก็ตาม ไม่ได้สูญ หายไปไหน ยังคงสะสมอยู่เป็นนิจในจิตใจของตนเองอยู่ เสมอ เมื่อได้เจริญสมาธิภาวนา ทำให้เราได้มีโอกาสทบทวน และพิจารณาตนเองได้อย่างถ่องแท้ มากเข้า จิตใจก็จะสะอาดผ่องใสยิ่งขึ้น เป็นอิสระ มั่นคง ได้มาตรฐานเที่ยงแท้และสุดยอดทีเดียว แล้วเราจะได้รู้ชัด ๆ ไม่โอนเอน ไม่มีอคติใด ๆ จิตใจปลอดโปร่งผ่องใส สดชื่น ว่า ชีวิตของเรานี้ได้ดุลชีวิตแล้วหรือยัง มีชีวิตชีวา เป็นใจที่เต็มเปี่ยมไปด้วยพลัง สมบูรณ์ไปด้วย สติและปัญญา มีความหาญกล้า พร้อมที่จะฟันฝ่าอุปสรรค ทั้งหลายทั้งปวงได้อย่างมั่นใจและจะซาบซึ้งกับคุณค่าของบุญ และโทษภัยของบาปได้เป็นอย่างดี พระมงคลเทพมุนี (หลวงพ่อวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ) ได้แสดงพระธรรมเทศนาเรื่องเกี่ยวกับคุณค่าของบุญ โทษ ภัยของบาป ตลอดจนรูปพรรณสัณฐานของบุญและบาปใน ภาคสมาธิจิต อย่างน่าอัศจรรย์ว่า “...ในโลกมนุษย์ ถ้าเรามีบุญเสียแล้ว จะค้าขายก็ ร่ำรวย จะทำงานทำกิจอะไรก็เจริญ จะหาทรัพย์สมบัติ ก็ ได้คล่องสะดวกสบายไม่ติดขัดแต่ประการใด ถ้าไม่มีบุญ จะทำอะไรก็ติดขัดไปเสียทุกอย่างทุกประการ ดังนั้นจึง ได้ชักชวนพวกเราให้มาทำบุญทำกุศลเสีย จะได้เลิกจน เลิกทกข์ยากลำบากเสียที... เมื่อเราได้บุญแล้ว เราจะทำอย่างไร? เราจะรักษา ๒๘ กัลยาณมิตร ธันวาคม ๒๕๓๕ ดุลชีวิต พิชิตกัน พลันเห็นได้ ดวงใสใส พิชิตใจ ให้สุขศรี เห็นดวงบุญ เห็นดวงบาป ย่อมทราบดี ชีวิตนี้ มีค่าล้ำ ด้วยธรรมกาย บรรณานุกรม ๑. จุนทสูตร อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต : มหามกุฏราชวิทยาลัย ๒. ภัตตานุโมทนา : พระมงคลเทพมุนี (หลวงพ่อวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ) ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๕๙