การขอพรและการเปลี่ยนแปลง : หน้า 101/113

และอสัตบุรุษยังห่างไกลกันยิ่งกว่านั้น โจรโปริสาทผู้เคยได้รับการศึกษา อย่างดี มาดำเนินทางผิดเพราะติดในรส เมื่อได้ฟังธรรมกถาอันไพเราะ ก็เกิด ความจับใจ เต็มตื้นไปด้วยปีติ มีพรรณะ ๕ ประการ กลายเป็นผู้มีจิตอ่อนโยน ต่อพระโพธิสัตว์ มีความรู้สึกต่อพระ โพธิสัตว์ประดุจชนกผู้ประทานเศวตฉัตร แก่ตน จึงดำริต่อไปว่า เราไม่มีเงินทอง อะไรที่จะถวายพระเจ้าสุดโสมได้ เรา ควรถวายพรแก่พระองค์เป็นปฏิการแก่ ธรรมกถา อันไพเราะและงดงาม ดำริดังนี้แล้วจึงกล่าวว่า “ข้าแต่พระสหายผู้เป็นจอมชน แห่งแคว้นโกรัพยะคาถาที่ท่านกล่าวนั้น Gr ประการที่หนึ่งนั้น แล้วขอร้องให้สุดโสม ขอพรประการที่ ๒ มีประโยชน์มาก มีความไพเราะเหลือเกิน ไม่ให้อีก ก็อย่าให้เสียดีกว่า ดูก่อน ผู้น่าสรรเสริญนัก โปรสาทจึงให้พร ข้าพเจ้าสดับด้วยความเพลิดเพลิน ชื่นใจ สหายสุดโสม ขอท่านจงมั่นพระทัยรับ และอิ่มใจ ข้าพเจ้าไม่มีอะไรถวายเป็น พรเถิด แม้ชีวิตข้าพเจ้าก็สละให้ท่านได้” ปฏิการ แต่จะขอถวายพร ๔ ประการ แทน ท่านประสงค์พรประการใดก็ จะขอพรไม่ให้โปรสาทกินเนื้อมนุษย์ ก็ ขอพรประการนั้นเถิด” พระโพธิสัตว์สุตโสมดำริว่า หาก จะทำให้เขาลำบากเกินไปเสียแต่เบื้อง คือขอท่านอย่าได้ฆ่า และกินกษัตริย์ที่ “ผู้เป็นอริยะกับผู้เป็นอริยะ ย่อม พระโพธิสัตว์จึงกล่าวว่า แรก เราควรขอพรอื่น ๆ ก่อน จึงกล่าวว่า “สหายโปริสาท! ท่านนั้นเป็นผู้ มีใจบาป พูดจากลับกลอก ไม่รู้จักบาป บุญคุณโทษ ประโยชน์มิใช่ประโยชน์ แม้ทางเสื่อมแห่งตนก็มิได้รู้ ท่านติดอยู่ ในรส ไม่ละเว้นทุจริต จักให้พรอะไรได้ แม้เมื่อให้พรแล้ว ข้าพเจ้าขอพร ท่าน เมื่อเกิดถกเถียงกันขึ้น ใครจะเข้ามาเป็น บัณฑิตวินิจฉัยว่าใครเป็นคนผิด ใคร พระเจ้าสุตโสมจึงตรัสว่า “ข้าพเจ้าขอพรประการที่สอง ท่านจับมาได้นี้ และข้อที่สามขอให้ปล่อย กษัตริย์เหล่านั้นไปครองแคว้นของตน ๆ” โปริสาทอนุญาติพรทุกประการ มีศักดิ์เสมอกัน ผู้มีปัญญากับผู้มีปัญญา ย่อมมีศักดิ์เสมอกัน ข้าพเจ้าขอพร ที่สุตโสมโพธิสัตว์ขอแล้ว เมื่อจะขอ ประการแรก คือขอให้ท่านเป็นผู้หาโรค พรประการที่ ๔ จึงตรัสว่า มิได้ มีชีวิตยืนยาวถึงร้อยปี นี้เป็นพร ประการหนึ่ง” ๔ “แคว้นของท่านเกิดความเดือด ร้อน เพราะประชาชนเป็นอันมาก พูดว่าให้แล้ว จะกลับพูดว่าไม่ให้ก็ได้ โปรสาทได้สดับดังนั้นจึงดำริว่า หวาดเสียวเพราะเกรงภัยอันเกิดจากท่าน น่าชื่นใจนัก เจ้าสุตโสมนี้ ยังปรารถนาดี พากันหนีเข้าหาที่ซ่อนเร้น ขอท่านจง ต่อเราผู้เป็นโจร กำจัดเขาเสียจาก เว้นการบริโภคเนื้อมนุษย์เสียเถิดนี่คือพร อิสรภาพ ใครจะกินเนื้อเขาอยู่แล้ว เรา ข้อที่ ๔ ที่ข้าพเจ้าปรารถนา” เป็นคนถูก” โปริสาทต้องการให้พระโพธิสัตว์ กำลังจะทำความพินาศใหญ่แก่เขา แต่ เขายังใคร่ประโยชน์ต่อเรา แม้จะขอพร เชื่อ จึงกล่าวว่า พระ - “บุคคลเมื่อจะให้พรใด จะกลับ ก็เลือกขอพรที่เป็นประโยชน์ต่อเรา เป็น The neopr อ่านต่อฉบับหน้า ธันวาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๙๙