คุณค่าของบุญและโทษภัยของบาป : หน้า 29/113

- ไม่มีจิตปองร้าย คือไม่มีความดำริในใจอันชั่วร้ายว่า สัตว์เหล่านี้จงเป็นผู้ไม่มีเวร ไม่มีความมุ่งร้ายกัน ไม่มีทุกข์ มีสุข รักษาตนเถิด ดังนี้ ๑ มีความเห็นชอบ คือมีความเห็นไม่วิปริตว่า ทานที่ บุคคลให้แล้วมีผล การต้อนรับมีผล การบูชามีผล ผลวิบาก ของกรรมที่บุคคลทำดีทำชั่วมีอยู่ โลกนี้มี โลกหน้ามีมารดา มีคุณ บิดามีคุณ สัตว์ผู้เป็นอุปปาติกะมี สมณพราหมณ์ ผู้ดำเนินไปชอบ ผู้ปฏิบัติชอบ ผู้ทำโลกนี้และโลกหน้าให้ แจ้งชัดด้วยปัญญาอันยิ่งด้วยตนเอง แล้วสอนผู้อื่นให้รู้ตาม มีอยู่ ดังนี้ ๑ ร้าน ดูก่อนจุนทะ ความสะอาดทางใจมี ๓ อย่าง อย่างนี้แล ดูก่อนจุนทะ กุศลกรรมบถทั้ง ๑๐ ประการนี้แล เป็นเหตุให้บังเกิดมีเทวดาทั้งหลาย มนุษย์ทั้งหลายหรือ สุคติอย่างใดอย่างหนึ่ง" มาวบุญเญถ ปุญฺญสฺส น มตต์ อาคมสฺสติ ไม่พึงดูหมิ่นว่าบุญเล็กน้อยจะไม่มีผล (๒๕/๒๖) - จิตต์ รักเขา เมธาวี ผู้มีปัญญาย่อมตามรักษาจิตของตน (๒๕/๑๙) ดังนั้น อกุศลกรรมซึ่งเป็นสิ่งไม่สะอาด เป็นทางไปสู่ ทุคติ จึงเป็นบาปที่พึงละเว้น ส่วนกุศลกรรม ซึ่งเป็นสิ่ง สะอาด เป็นทางไปสู่สุคติ จึงเป็นบุญที่ต้องสะสมให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป แล้วบุญนี้ เป็นกิจเร่งด่วนที่ต้องรีบทำอีกด้วย เพราะ ถ้าใจอยู่ในบุญ บาปก็จะเข้ามาในจิตใจไม่ได้ แต่ถ้าใจไม่ ใฝ่อยู่ในบุญ บาปก็จะคืบคลานเข้ามาทันที สมดังพุทธพจน์ ที่ว่า อภิตถเรถ กลยาเณ ปาปา จิตต์ นิวารเย ทนธ์ หิ กรโต ปุญญ์ ปาปสฺมี รมตี มโน จึงรีบเร่งกระทำความดี และป้องกันจิตจากบาป เพราะเมื่อทำบุญช้าไป ใจจะกลับยินดีในบาป 66 เพื่อความผาสุกของเราทั้งโลกนี้และโลกหน้า เราจึงควร ประเมินผลการกระทำบ่อย ๆ ด้วยการตรวจสอบตนเอง กับหลักธรรมต่าง ๆ ในพระพุทธศาสนา ให้เราได้ดุลชีวิต ที่สมบูรณ์ (ธรรมบท ๒๕/๒๖) ธันวาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๒๗