การสอนธรรมและการบรรลุธรรม : หน้า 107/126

ตรัสดังนี้แล้ว ความโศกเศร้าในใจ ไม่มี บัณฑิตทราบอำนาจประโยชน์ น้ำที่เทลงไปไหลไปได้ไกลกว่าครั้ง ของนางปฏาจาราก็บรรเทาเบาบาง นั้นแล้ว สำรวมในศีล พึงชำระทาง ลง ครั้นแล้วพระพุทธองค์จึงตรัส ไปพระนิพพานโดยเร็วทีเดียว” เตือนใจนางอีกว่า ในทันทีที่พระธรรมเทศนา “ปฏาจารา ขึ้นชื่อว่าคนรัก จบลง นางปฏาจาราได้บรรลุโสดา ทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นบุตรหรือสามี ปัตติผล และทูลขอบรรพชาเพื่อ เป็นต้น บุคคลเหล่านี้ไม่สามารถ บำเพ็ญสมณธรรมสืบไป พระพุทธ เป็นที่พึ่งหรือเป็นเครื่องกีดขวางให้ องค์จึงทรงส่งนางไปบรรพชายัง แก่เราได้ เพราะฉะนั้นบุตรหรือสามี สำนักภิกษุณี ตามความปรารถนา ถึงจะมีอยู่ก็เหมือนไม่มี เพราะช่วย เมื่อนางปฏาจาราอุปสมบทแล้วก็ได้ ป้องกันความตายให้แก่เราไม่ได้ ตั้งใจบำเพ็ญสมณธรรมด้วยความ ดังนั้นผู้มีปัญญาจึงควรหมั่นรักษาศีล เพียรมิได้ขาด ได้ศึกษาเล่าเรียน เพื่อถากถางหนทางไปสู่พระนิพพาน พระวินัยปิฎก มีความรอบรู้ในพระ ของตนเท่านั้น” ครั้นแล้วทรงแสดง ธรรมแก่นางปฏาจารา คาถาว่า โดยตรัส “บุตรทั้งหลาย ไม่มีเพื่อต้าน ทาน บิดาก็ไม่มี ถึงพวกพ้องก็ไม่มี ธรรมวินัยเป็นเลิศ จนได้รับยกย่อง จากพระพุทธองค์ว่า เป็นเลิศกว่า ภิกษุณีทั้งหลายในทางพระวินัย วันหนึ่ง พระปฏาจาราเถรีเอา หม้อตักน้ำล้างเท้า ในขณะที่เทน้ำ แรก และเมื่อเทครั้งที่ ๓ น้ำก็ไหล ไปได้ไกลกว่านั้นอีก พระปฏาจารา เถรีเห็นดังนั้นแล้ว จึงกำหนดเอา อาการของน้ำที่ไหลไปแล้วหยุดเป็น อารมณ์ คิดเปรียบเทียบขึ้นว่า “คนและสัตว์ทั้งหลายที่เกิด แล้วตายอยู่อย่างนี้ บ้างก็ตายเสีย ตั้งแต่ปฐมวัยก็มีเหมือนน้ำที่เราเทลง ครั้งแรก ตายเสียในมัชฌิมวัยก็มี เหมือนน้ำที่เราเทลงครั้งที่ ๒ แล้ว ไหลไปได้ไกลกว่าครั้งแรก ตายเสีย ในปัจฉิมวัยก็มี เหมือนน้ำที่เราเท ลงครั้งที่ แล้วไหลไปได้ไกลกว่า ต ๒ ครั้งแรก” ในขณะนั้น พระสัมมาสัม พุทธเจ้ากำลังประทับอยู่ในพระคันธ กุฎี ทรงทราบความดำริของพระเถรี เมื่อบุคคลถูกความตายครอบงำแล้ว ลงไป ปรากฏว่าน้ำไหลไปได้หน่อย จึงทรงแผ่พระรัศมีไปประดุจทรง ความต้านทานในญาติทั้งหลาย ย่อม หนึ่งแล้วก็หยุด นางเทน้ำครั้งที่ 5 ประทับยืนอยู่เฉพาะหน้าของพระ กัลยาณมิตร มีนาคม ๒๕๓๗ ๑๐๕