การพิจารณาและการหลุดพ้น : หน้า 108/126

ปฏาจาราเถรี แล้วตรัสว่า “ปฏาจารา สิ่งที่เธอเข้าใจนั้นถูกต้องแล้ว” และ ทรงแสดงธรรมสืบไป โดยตรัสพระ คาถาว่า “ปฏาจารา ผู้ใดมิได้พิจารณา บรรลุพระนิพพาน เพียงแต่เราล้าง เท้า แล้วเห็นน้ำล้างเท้าไหลจากที่ สูงลงสู่ที่ต่ำ ก็กระทำนิมิตในใจ ทำจิตให้เป็นสมาธิ ประดุจม้า ในความเกิดขึ้นและเสื่อมไปของ อาชาไนยที่ดี อันนายสารถีฝึกแล้ว เบญจขันธ์ ถึงจะมีชีวิตอยู่ตั้ง โดยง่ายฉันนั้น ๑๐๐ ปี ก็หาประเสริฐไม่ หากแต่ผู้มีชีวิต “และแล้ววันหนึ่ง เราใกล้ เพียงวันเดียว แต่ได้พิจารณาเห็น จะถึงความหลุดพ้น วันนั้นเราถือ เบญจขันธ์ ย่อมประเสริฐกว่า” ความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปของ ประทีป เข้าไปในวิหาร ตรวจดูที่ เมื่อจบพระธรรมเทศนาแล้ว ขณะนั้นจิตของเรากำหนดเอาความ นอนแล้วขึ้นบนเตียงเพื่อจำวัด ใน พระปฏาจาราเถรีได้บรรลุพระอรหัต เกิดและดับเป็นอารมณ์ เราได้จับ ผล พร้อมด้วยปฏิสัมภิทาทั้งหลาย เข็มหมุนไส้ตะเกียงลง พอไฟดับ และในกาลต่อมา ท่านได้เป็นกำลัง เท่านั้น ความหลุดพ้นก็ได้บังเกิด ในการช่วยประกาศพระศาสนาของ ขึ้นแก่จิตของเราในทันที” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าอยู่จนตลอด นี่คือรางวัลจากดวงจิตที่พรั่ง ชีวิต ดังในกาลประมวลโอวาทของ พร้อมไปด้วยความเคารพในพระ ท่านในเถรีคาถา โดยพระธรรมสัง ธรรมคำสอนของพระพุทธองค์ และ คหกาจารย์ เมื่อคราวทำปฐมสัง ผู้ใด มิได้พิจารณาในความ เกิดขึ้นและเสื่อมไปของ คายนา เพื่อยังเกียรติประวัติของ ท่านให้ปรากฏอยู่ ซึ่งโอวาทของท่าน ปฏิบัติตามจนบรรลุถึงซึ่งความหลุด พ้นจากห้วงแห่งวัฏฏสงสารไปสู่แหล่ง สถานอันเป็นบรมสุขนั่นคือ นิพพาน นั้น เน้นหนักไปในการเคารพต่อคำ เป็นพยานแห่งการประกาศพระพุทธ เบญจขันธ์ ถึงจะมีชีวิตอยู่ สอนของพระพุทธองค์ ปฏิบัติตาม ศาสนาอย่างแท้จริง พระปฏาจารา อย่างสม่ำเสมอ อันจะเป็นหนทาง เถรีท่านจึงเป็นผู้เลิศในพระธรรมวินัย ตั้ง ๑๐๐ ปี ก็หาประเสริฐไม่ หากแต่ผู้มีชีวิตเพียงวัน เดียว แต่ได้พิจารณาเห็น ความเกิดขึ้นและความเสื่อม ไปของเบญจขันธ์ ย่อมประเสริฐกว่า ๑๐๖ มีนาคม ๒๕๓๗ กัลยาณมิตร นำไปสู่พระนิพพานได้โดยง่าย เป็น สมดังที่ได้รับพระมหากรุณายกย่อง สิ่งที่เตือนใจพุทธบริษัทได้อย่างดีที ไว้แล้ว เดียว ดังในโอวาทของท่านที่ว่า “ชาวนาทั้งหลายต่างพยา ยามไถนา หว่านพืชลงบนแผ่นดิน ต่างพยายามหาทรัพย์เพื่อมาเลี้ยง หนังสืออ้างอิง ๑. พระไตรปิฎก พระสูตรและอรรถกถา แปล ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท เล่มที่ ๑ ภาคที่ ๒ ตอนที่ ๒ บุตรภรรยาได้ตามความปรารถนา ฉันใด เราก็ฉันนั้น ได้รักษาศีลด้วย ความบริสุทธิ์แล้วทําตามคำสอนของ พระพุทธองค์ โดยไม่เกียจคร้าน ไม่มีจิตฟุ้งซ่าน แล้วเหตุไรจึงจะไม่ เล่มที่ ๖๔ ๒. พุทธสาวิกา ของพระธรรมโกศาจารย์ ๓. พระไตรปิฎก มหาวิตถารนัย ๕,000 กัณฑ์ พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา