บันเทิงกับธรรมะ : หน้า 118/126

บันเทิงกับธรรมะ โดย : พรรณี โรจนธรรมกุล จ น ๓ น ฤ าก ๒๐.๐๐ น. ถึง ๒๒.๐๐ น. เวลา ๒ ชั่วโมงเต็ม ของคืนวันอังคารที่ 6 มกราคมปีนี้ ผู้เขียนได้ไปดูโขน “จินตนฤมิต” เรื่อง “รามเกียรติ์” ณ “เฉลิมกรุงรอยัล เธียเตอร์” ในชื่อที่คนรุ่นเก่าคุ้นเคยกันดีว่า “โรงหนังเฉลิมกรุง” หรือ “ศาลาเฉลิมกรุง” นั่นเอง โขนจินตนฤมิต เป็นศิลปการแสดงขั้นสูงของไทย บนเวที ซึ่งจัดเข้าลักษณะการแสดงที่เรียกว่า “โขนฉาก” อันเป็นวิวัฒนาการลำดับสุดท้ายของโขนที่เกิดขึ้นในปลาย สมัยรัชกาลที่ ๕ แล้วนำระบบแสง... สี... เสียง.... จากเทคโน โลยีสมัยใหม่มาประยุกต์ เพื่อช่วยให้ฉากการเหาะเหิรเดิน อากาศ.. หายตัว... แหวกว่ายในน้ำ และดำดิน เป็นไป อย่างสมจริงสมจัง ให้ทั้งความเพลิดเพลินตื่นตาตื่นใจตั้งแต่ ต้นไปจนจบ “รามเกียรติ์” จัดเป็นวรรณคดีชิ้นเอกชิ้นหนึ่งของ ไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ ที่มีเค้าโครงบทประพันธ์บางตอน มาจากเรื่อง “รามายณะ” ของอินเดีย ซึ่งมีหลายฉบับ แตกต่างกัน แต่ฉบับของ “วาลมิกิ” ถือว่าเป็นคัมภีร์ที่ ศักดิ์สิทธิ์ของลัทธิฮินดูเลยทีเดียว ๑: รามเกียรติ์ในโขนจินตนฤมิต มีด้วยกัน ๔ ฉาก ฉากนารายณ์ปราบนนทุก ก่อนตาย อสูรเทวบุตรนั้นทุก ไปเฝ้าขอประทานพรให้มีนิ้ว เพชรจากพระอิศวร ได้มาแล้วก็กำเริบไล่รังแกเทวดา-นางฟ้า พระอิศวรจึงต้องสั่งพระนารายณ์ลงไปปราบ นนทุกว่าที่ตนแพ้ เพราะมีเพียง ๒ มือ พระนารายณ์จึง สาปให้นนทุกไปเกิดเป็นทศกัณฐ์ มี ๑๐ หัว ๒๐ มือ แล้ว จะทรงอวตารเป็นมนุษย์มาปราบให้ได้ รามเกียรติ์ของไทยนั้น ผู้ประพันธ์ได้กำหนดแนว ๒ : ฉากพระรามตามกวาง-สีดาหาย พฤติกรรม บทบาทและทางเลือกของตัวละครในภาวะต่างๆ ยักษ์มารีสแปลงเป็นกวางทองมาลวง นางสีดาทูล ที่สะท้อนให้เห็นหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาว่า ในที่สุด พระรามไปตามจับมาให้ มารีสถูกศรพระรามยิงแกล้งร้อง แล้วธรรมะย่อมชนะอธรรม พระรามเป็นฝ่ายธรรมะ ทศกัณฐ์เป็นฝ่ายอธรรม เป็นเสียงพระราม ให้พระลักษณ์มาช่วย ทศกัณฐ์ได้ที่มา ลักนางสีดาไป ๑๑๖ มีนาคม ๒๕๓๓ กัลยาณมิตร