การเตรียมการคลอดบุตร : หน้า 71/128

ดิปย้อมครามสำหรับผูกสะดือเด็ก กิ่งไม้ไผ่หรือ ถนัดว่ามีการเคลื่อนไหวภายในครรภ์ นั่นเป็น สัญญาณเตือนจากบุตรว่า ชีวิตหนึ่งได้บังเกิด ผิวไม้รวกที่เหลาจนเป็นแผ่นบางและคมเฉียบ ขึ้นแล้ว เป็นบุคคลอีกคนหนึ่ง มิใช่เพียงสิ่ง สำหรับตัดลายสะดือเด็ก น้ำผึ้งและทองคำ เปลว หนึ่งส่วนหนึ่งของร่างกายของมารดาเท่านั้น สำหรับป้ายลิ้นและคอเด็กเมื่อแรกเกิด เพื่อกัน แต่มีชีวิตเป็นของตัวเอง แสดงอาการเคลื่อน โรคช่างต่างๆ ขมิ้นผง มหาหิงคุฑาท้องแก้ปวด ไหวได้ต่างหากด้วยเจตนาของตน มารดาจะ ท้อง หม้อตาลสําหรับใส่รก เกิดปีติ และคอยวันที่บุตรจะเกิดด้วยความ สำหรับใส่เด็ก ระมัดระวังมากขึ้น ครั้นตั้งครรภ์ได้ ๗-๘ เดือน จะตอง เตรียมฝากครรภ์ไว้กับหมอว่า แย และเสียเงิน และกระด้ง นอกจากนี้ก็มีการตัดผ้าเตรียมเย็บมั่งหรือ กระโจมกันยุง และเย็บเบาะ คนโบราณไม่นิยม เตรียมรุ้ง เบาะ ผ้าอ้อมก่อนคลอด โดยเฉพาะ เล็กน้อยเป็นค่าฝากครรภ์ให้กับหมอตำแยเป็น อย่างยิ่งบุตรคนแรกเพราะเกรงว่าเด็กจะไม่รอด ทำนองค่ามัดจํา เพื่อเวลาเจ็บท้องจะได้เรียก หมอตำแยได้ทันทีวงที ระยะนี้บิดามารดา อาจเตรียมเครื่องใช้ในการคลอดบุตร ของใช้ | สำหรับมารดาที่ต้องจัดเตรียมไว้ก่อนเพื่อใช้ใน การคลอดก็คือ ฟิน เตาไฟ หม้อ หรือกาต้มน้ำ เกลือเม็ด ขมิ้นขันและขมิ้นผง ล้มมะขามเปียก น้ำมันดิบ ดังปรากฏในเสภาขุนช้างขุนแผนที่ ว่า “เร็วเข้าเขาจะคลอดมึงอย่าช้า ฟีนตองซื้อมาเอาไว้ไหน เด็กเอยตั้งหม้อก่อไฟ นาร้อนต้มไว้อย่าได้ช้า ขมิ้นส้มมะขามน่า มันดิบ สูหยิบมาต๋า ขย่า หวา” (หอพระสมุดแห่งชาติ, ๒๕๒๐ : ๑๐๕๐) นอกจากนี้ยังต้องตระเตรียมของใช้ให้ มารดาหลังคลอดด้วย ได้แก่ ไพลขมิ้นแก่ๆ เป็นแง่งๆ ตากลมพอแห้ง ดังที่ว่า “ขมิ้นแห้ง ฝนทา กินยาร้อน” ยาดอง กระดานอยู่ไฟ และหม้อดินเพื่อใช้นึ่งนาบท้อง (ผู้เขียนเคยได้ ยินผู้ใหญ่กล่าวว่าเพื่อให้มดลูกเข้าอู่เร็วขึ้นและ หน้าท้องไม่หย่อนยาน ถ้าเป็นการแพทย์สมัย ใหม่จะแนะให้มารดาบริหารร่างกายด้วยวิธีต่างๆ หลังคลอดแทน) ของใช้สำหรับเด็กที่ต้องเตรียม คือด้าย- พฤษภาคม ๒๕๓๙ และจะเป็นการเตรียมเก้อ การเตรียมเบาะไม่ ยัดนุ่นก็เพราะว่าค่า “ยัด” มีเสียงไม่ดี ตรงข้าม กับความหมายของคำว่า “ออก” หรือ “คลอด” (ซึ่งต่อมาใช้ค่า ว่า “เด็กเกิด”) เนื่องจากสมัย ก่อนเป็นครอบครัวใหญ่มีผู้คนมาก ดังนั้นเมื่อ เด็กเกิดแล้วญาติพี่น้องและบริวารช่วยกันเย็บ มุ่งเย็บเบาะ ยัดนุ่นและเย็บปากเบาะก็ทัน ซึ่ง เรื่องนี้จะเห็นชัดเจนตอนกำเนิดพลายเพชร เป็นขายเฉิดโฉมประโลมลักษณ อวบอ้วนน่า รักเป็นหมักหนา ย่าทวดทองประศรีรับรมา อาบนํา แล้วทาขมิ้นพลัน เรียกบ่าวเอาผ้าที่เมี้ผีดิ ทำ1 กระโจมทันทีขมีขมัน เบาะเมาะวางรองป้องกัน ใส่กระด้งลงพลันกล่อมให้นอน (หอพระสมุดแห่งชาต, ๒๕๑๐ : ๑๐^^) แต่ต่อมาคงเนื่องจากมีการฉุกละหุกทำ กันไม่ทัน จึงผ่อนผันให้เย็บเบาะใส่นั่นได้ แต่ ห้ามเย็บปิดปากเบาะจนกว่ามารดาจะคลอดบุตร แล้ว เพราะถือเคล็ดว่า ถ้าเย็บปิดปากเบาะ เสียงของคำ “เย็บ” ก็ดี “ปิด” ก็ดี หรือ “ปิด ปาก” ก็ดี จะทำ ให้มารดาคลอดไม่ออกหรือ คลอดยาก เลยกลายเป็นว่าระยะใกล้คลอด ต้องระวังคำ พูดคำ เหล่านั้นกันด้วย ส่วนผ้าอ้อม นั้น เขาก็ไม่เตรียมกัน เพียงแต่ซักผ้าถุงเก่าๆ /?\ กัลยาณมิตร